In het rapport 'Visievorming rond energietransitiepaden in de glastuinbouw' wordt verslag gedaan van een onderzoek naar de belangen, visies, wensen en ambities van belanghebbende partijen rond de transitiepaden van het programma Kas als Energiebron. Het onderzoek is uitgevoerd als onderdeel van de Energiemonitor van de Nederlandse glastuinbouw 2009. Gezien de beperkte opzet van het onderzoek worden in dit rapport alleen conclusies over de transitiepaden aardwarmte en teeltstrategieën getrokken.
Aardwarmte
Aardwarmte wordt door de respondenten geassocieerd met duurzaamheid en wordt daardoor gezien als een belangrijke strategische optie, die het liefst moeten worden verzilverd via gunstige financieringsvoorwaarden of een speciaal kwaliteitssegment in de handelsketen. Gebrek aan ervaring met financieringsconstructies en risicoafdekking blijkt de toepassing van aardwarmte in de praktijk te hinderen.Teeltstrategieën
Teeltstrategieën worden door de respondenten geassocieerd met energiebesparing en verbetering van de klimaatsturing. De doorstroming van kennis over teeltstrategieën naar de praktijk wordt gehinderd door een accentverschil tussen kennisvragers en kennisaanbieders. Het accentverschil roept weerstand op bij de glastuinders. Zij wensen dat de kennisontwikkeling rond teeltstrategieën wordt toegespitst op de motieven en ambities van de praktijk.Voorkeur gekoppeld aan aanwezigheid WKK
Tijdens de analyse tekenden zich twee doelgroepen af: bedrijven met warmtekrachtkoppeling (wkk) en bedrijven zonder wkk. De bedrijven met wkk richten hun aandacht vooral op aardwarmte, biobrandstoffen (in wkk) en opties die daarmee gepaard gaan, zoals externe CO2. De bedrijven zonder wkk voelen zich meer aangetrokken tot teeltstrategieën en biobrandstoffen (in de ketel). Redenerend vanuit de contrasten in motieven en ambities tussen beide doelgroepen wordt aanbevolen om de bedrijven met wkk vooral te bedienen met kennis en beleid rond aardwarmte, biobrandstoffen en opties die daarmee gepaard gaan, zoals externe CO2. Anderzijds wordt aanbevolen om kennisontwikkeling en kennisuitwisseling rond teeltstrategieën - althans voorlopig - te concentreren op de bedrijven zonder wkk.Aanbevelingen
Om de juiste kennis en het juiste beleid op de juiste plaats te krijgen, wordt aanbevolen om vanuit de CBS-Landbouwtelling verspreidingskaarten van beide doelgroepen te maken. De verspreidingskaarten kunnen vervolgens worden gebruikt voor de regionale planning van initiatieven rond aardwarmte, biobrandstoffen, teeltstrategieën en de CO2-voorziening. Voor de bedrijven zonder wkk verdient het aanbeveling om het gewassenpakket te inventariseren en te bepalen bij welke gewassen de nieuwe teeltstrategieën echt meerwaarde opleveren. Om het transitiepad aardwarmte politiek-bestuurlijk beter op de kaart te krijgen, is het een goede zaak om gedeputeerden, wethouders, tuinbouworganisaties en eventueel energienetwerkbedrijven bijeen te brengen in een socio-technisch netwerk. Om de kennisbehoefte en het kennisaanbod rond teeltstrategieën beter op elkaar afgestemd te krijgen, verdient het aanbeveling om de inbreng van glastuinders bij de beoordeling van onderzoekvoorstellen te versterken.Zie voor meer informatie het rapport Visievorming rond energietransitiepaden in de glastuinbouw op de site van het LEI.
Bron: LEI-Wageningen UR
