Tholen - FruitMasters heeft in 2025 een omzet gerealiseerd van 306 miljoen euro met een EBITDA van 9,3 miljoen euro. Het nettoresultaat kwam uit op een geprognotiseerd negatief resultaat van 775.000 euro, vooral door de hogere rentelasten en versnelde aflossing op de financiering van de Smart Fruit Hub. CEO Adriaan Vis toont zich in dit interview "tevreden, maar niet voldaan" en geeft een toelichting.
© Fruitmasters
Geef eens een reflectie op de cijfers…
"In het licht van alle geopolitieke uitdagingen en teeltuitdagingen denk ik dat wij met enige mate van tevredenheid terugkijken op het jaar. En terugkijken is leuk, maar het gaat natuurlijk over de toekomst en die heeft in 2025 een belangrijke aanzet gekregen met de oplevering van onze Smart Fruit Hub. De omzet van 306 miljoen euro is een half procentje hoger dan vorig jaar en benadert onze recordomzet van 2024. Dat is een hele prestatie te noemen in een jaar waarin de Smart Fruit Hub werd opgestart en de gefaseerde verhuizing van productielijnen daarnaartoe. We zien dat we het operationeel resultaat ondanks alle externe uitdagingen goed in stand houden. Met name de arbeidskosten stegen extreem. Zo kregen we stijgingen van de CAO van 3% in januari en nog eens 1,1% in juli voor onze kiezen. Maar ook de kosten van uitzendkrachten, waar ook onze telers mee worden geconfronteerd, zijn enorm omhoog geschoten de laatste jaren. Maar door de automatisering in de Smart Fruit Hub weten we deze gestegen kosten nu al deels te dempen.
© Fruitmasters
Hoe is de start van de Smart Fruit Hub geweest? Waren er veel spreekwoordelijke kinderziektes?
Die laatste heb je altijd, maar daarbij moet ik zeggen dat de nieuwe technieken, zoals de onbemande trucks en het hoogbouwmagazijn, ons relatief gezien weinig problemen hebben gegeven. Bij de bestaande technieken hebben we wel best wat hick-ups gehad. We zijn live gegaan in mei met de vakantieperiode voor de deur en in combinatie met een wat andere bezetting zorgde dat voor wat kinderziektes. Die zijn er vandaag de dag echter in grote mate uit. Het proces van de realisatie is ook binnen de beoogde tijd en budget uitgevoerd. Als je ziet hoe we dit hebben neergezet met onze telers, klanten en collega's terwijl de winkel open was, dan kan ik niet anders dan tevreden zijn.
Voor de telers was de Smart Fruit Hub een flinke investering. Zijn daar nog veel discussies over?
Eén van onze taken als coöperatie is een stukje regie nemen en in overleg de richting bepalen. Daar hebben we van de telers een 'ja' op gekregen en dat zijn we gaan uitvoeren. En als je heden ten dage naar de volumes kijkt, dan denk ik dat we met elkaar heel blij mogen zijn dat we deze stap hebben gezet. Van discussie is dan ook niet of nauwelijks sprake meer, die heeft eerder plaatsgemaakt voor een stukje trots.
© Fruitmasters
Hoe ontwikkelt jullie ledenbestand zich?
De uitdaging zien we in de demografische ontwikkelingen, waarmee ons ledenbestand met de bekende opvolgingsvraagstukken te maken krijgt. Daarnaast zien we natuurlijk dat grond steeds schaarser wordt in Nederland. We zien best dat de grondposities verschuiven, waarbij ook fruitteeltgrond verdwijnt. Daar maak ik me best een beetje zorgen over.
Je ziet dat bijvoorbeeld de kasaardbeienteelt vooral groeit bij telers die elders hun afzet hebben georganiseerd. Hoe verklaar je dat?
Enerzijds heeft dat te maken met de consolidatie aan de afzetkant, die plaatsvindt bij de belangrijkste afzetkanalen. Daar komt een reactie op aan de aanbodkant die ook consolideert. En die willen ook meer decentraal investeren. Zoals je weet, hebben wij gekozen voor centrale aansturing van het subsidiekanaal. Daar ligt een gedeeld plan aan ten grondslag dat loopt tot 2029. Als je vandaag de dag kijkt naar de SIG&F-discussie, dan kun je ervan uitgaan dat er aanpassingen gaan komen. Wij hebben dus 'gelukkig' nog goedkeuring tot 2029, in tegenstelling tot andere producentenorganisaties die jaarlijks goedkeuring moeten vragen.
Zouden jullie actiever willen worden in de teelt in het buitenland?
Primair blijft voor ons de Nederlandse teelt de bron. Tegelijkertijd kunnen we internationalisering ook niet aan de kant schuiven. Zo zien we dat klimatologisch de seizoenen, met name in het zachtfruit, steeds korter worden. Met name de blauwe bessen, maar ook frambozen zijn daar een voorbeeld van. En omdat wij nog altijd voorstaan dat wij de bronpositie willen behouden, zullen wij zeker onze ogen niet sluiten voor de mogelijkheden in het buitenland. Ons motto van afspraak is afspraak met onze klanten is heilig, dus we zullen daar stappen in moeten zetten. Dat kan op verschillende manieren en bij voorkeur via onze eigen leden, of via een gevestigd teeltbedrijf in het buitenland dat lid wordt van onze coöperatie.
Zorgt de hele geopolitieke situatie voor een andere samenwerking met jullie klanten?
Ik denk dat we ons gelukkig mogen prijzen dat we al vele jaren partnerships hebben met onze klanten. Je ziet dat er aan retailkant van alles aan de hand is. Het is daar al jaren onrustig met 2025 als lichtend voorbeeld. Daar komt ook de hele geopolitieke situatie bij en dan ben je met elkaar wel aan het zoeken naar de juiste kwaliteit en beschikbaarheid van product. Daar zijn we tot op heden in behoorlijke mate in geslaagd, maar we snappen ook het spanningsveld van onze afzetpartners. Zoals de verzekeraars altijd spreken over 'van buitenkomend onheil', daar hebben wij ook mee te maken. Zowel onze afzetpartners als de consument zal er ook aan moeten wennen dat de beschikbaarheid meer is dan een woord alleen. Wie had er ooit kunnen denken dat we nog eens een discussie zouden hebben of er brandstof voor de auto beschikbaar is? Maar vandaag de dag is het wel aan de orde. Maar we zijn de laatste decennia natuurlijk opgevoed met de gedachte dat altijd alles maar beschikbaar moet zijn.
Zie je qua markten nog belangrijke ontwikkelingen van stijgers en dalers?
We zien onze groei bij de foodservice en ingredients doorzetten. Ondanks dat menig consument minder geld in zijn portemonnee heeft of dat zo ervaart, zie je toch dat het gemaksaspect belangrijk blijft. Dat heeft ook te maken met de generatiewisseling die gaande is. De Boomers en Gen-Z hebben compleet verschillende eetpatronen en eetgewoontes. Aan ons de taak om zowel de huidige als toekomstige generatie consumenten te faciliteren. Daar hebben we met ons rassenportfolio ook de mogelijkheden voor.
Na de peren volgde ook de eerste export van Tessa-appels naar China. Wat verwachten jullie hiervan?
Toen de eerste container met appels in China aankwam, was dat wel een mijlpaal na een onbeschrijfelijk lang en intensief traject. Nu zijn de deuren geopend en moeten we kijken hoe we de export verder uit kunnen bouwen. Het is kwantitatief gezien natuurlijk een gigantische markt, maar we moeten zien hoe die zich ontwikkelt. Met alle markten die er ook gesloten zijn, blijft het noodzakelijk om met elkaar alternatieven te onderzoeken, zeker als we de consumptie van appels in eigen land niet kunnen ombuigen naar een stijgende lijn. We hadden wat dat betreft ook wel wat meer positieve impulsen verwacht in het coalitieakkoord, maar die heb ik persoonlijk gemist. De nieuwe coalitie is net aan de bal gekomen in de nieuwe samenstelling van een minderheidskabinet, dus ze moeten daar ook de kans voor krijgen, maar wat ik nu gezien heb, stemt me niet hoopvol. De kennis van fruit in Nederland is zo groot. Ik had gehoopt hier meer van terug te zien in het akkoord. Er worden makkelijk dingen geroepen over laagwaardige arbeid, maar dat zijn wel de dames en heren die hier fruit staan te plukken en in te pakken. Laten we toch alsjeblieft niet de kant van de visserij opgaan!
Hoe gaat het met jullie biologische tak?
Ik ben nog steeds blij dat we deze stap hebben gezet. Vorig jaar hebben we ons bio-symposium gehouden op Mariënwaerdt met een goede opkomst en discussie. We zijn in staat gebleken om heden ten dage nog altijd telers te laten aansluiten, al is dat omschakelen een uitdaging. Daar komt de margedruk aan de afzetkant bij, maar we zien bij onze afnemers hoge biologische ambities en daar willen we nog steeds graag aan bijdragen.
© Fruitmasters
Het middelenpakket hangt als een zwaard van Damocles boven de telers. Hoe ga je daar als coöperatie mee om?
Wij zijn in eerste instantie geen belangenbehartiger. Maar dat wil niet zeggen dat wij onze stem niet laten horen. Dat doen we zichtbaar door te participeren in diverse overleggen, maar ook onzichtbaar door te lobbyen. Het is een thema dat al jaren boven de markt speelt, waarbij het wrange is dat we te maken hebben met een ongelijk speelveld dat ook niet gelijk gaat worden. Ik denk dat het meer dan ooit belangrijk is dat we als fruitteelt, waaronder FruitMasters en haar telers, blijven vertellen wat we allemaal doen. En niet elke keer het gevecht aangaan om bepaalde publicaties te bestrijden. Die strijd kost een hoop energie en zul je niet winnen, dat hebben de afgelopen jaren wel bewezen. Maar als ik zag hoeveel wandelaars er hier onlangs hebben deelgenomen aan de Betuwse Bloesemtocht en hoeveel mensen er in de rij staan om onze aardbeien en Kanzi-appels te nuttigen, dan hebben we een prachtig verhaal bij een gezond product te vertellen.
Maar zijn die bovenwettelijke MRL-eisen van jullie klanten nog wel haalbaar in de toekomst?
Ik weet niet of ze houdbaar zijn, maar ze worden gesteld en wij zullen ons maximaal inspannen om daaraan te voldoen. De toekomst zal uitwijzen of dat houdbaar is. De toekomst heeft ook uitgewezen dat we tot veel in staat zijn. Er zit zoveel veerkracht in de sector, in de telers en in onze coöperatie en van daaruit moeten we acteren.
Aan de retailzijde is fors geconsolideerd. Is bij jullie aanbodbundeling nog steeds een topic? Of ligt dat wat stil na de gesprekken met Coöperatie Hoogstraten?
Samenwerken in zijn algemeenheid is één van de belangrijkste voorwaarden voor de fruitteelt om een prominente plaats te houden in de Nederlandse economie. Dat geldt aan de aanbodkant, aan de afzetkant en alles wat daar tussen zit. Zeker als je dat plaatst in het internationale speelveld. Als de mogelijkheden tot bundeling zich voordoen, zullen we die dan ook zeker onderzoeken. Heden ten dage is dat niet zo, maar wat vandaag niet is, kan morgen zomaar komen. We zullen elkaar als producentenorganisaties ook op moeten zoeken en dan moet soms de ratio boven de emotie gaan. Dat is niet altijd makkelijk, maar wel belangrijk.
© Fruitmasters
Hoe staat het met jullie groothandelstak? Hebben jullie de klokkopers uit het verleden kunnen behouden?
De klok blijft altijd een emotioneel onderwerp. Vandaar dat we vorig jaar, samen met onze leden, nog eens in de spiegel hebben gekeken of we het stoppen met de klok goed aangepakt hebben. De algehele tendens uit die evaluatie was dat het een goede stap is geweest en dat we niet per definitie terug moeten naar klokverkoop. Het gevoel rond de klok hebben we dan ook alweer een paar jaar achter ons gelaten. We zien sinds de opstart van FruitMasters Groothandel een sterke aanwas van nieuwe groothandelsklanten en daarmee zijn we goed op weg. Zo wordt dat ook door onze telers ervaren. Er ontstaat hierdoor ook weer een ander koperspubliek.
Jullie zijn één van de initiatiefnemers van de Fruit Tech Campus. Klopt het dat daar nog jaarlijks geld bij moet?
We zijn inderdaad één van de founders van de Fruit Tech Campus en daarmee ook onderdeel van het huidige bestuur. Het mooie aan dit initiatief is dat eigenlijk iedereen het wel een prachtig initiatief vindt, waarbij ondernemers, onderwijs en innovaties samenkomen. Er is ook redelijk veel traffic, maar tegelijkertijd geldt ook hier dat de schoorsteen moet roken. En dat blijkt een heel moeilijk verhaal. Het blijkt een opgave om telers te laten participeren door middel van lidmaatschap. We blijven het in aanvang een goed initiatief vinden, maar als je onder de streep kijkt, dan kan het niet op deze wijze doorgaan.
© Fruitmasters
2025 was ook de kick-off van de Sonrosa-aardbei, geteeld uit zaad. Hoe is dat verlopen?
Dankzij een vernieuwd teeltsysteem maakt de Sonrosa een stabiele productie mogelijk en geeft dat telers meer grip op het seizoen. Iedereen ziet hier wel de potentie van. Maar dat is vooral een kwestie van tijd. Ik denk dat de Sonrosa zich in veel opzichten bewezen heeft en dat die heel succesvol kan zijn in de markt, maar voordat er echte volumes beschikbaar zijn, dat kost nog de nodige tijd. Maar veel veredelaars zijn actief in de zachtfruitteelt. Zelf zijn we volop aan de slag gegaan met de Rubin-framboos die de naam Yumio heeft gekregen.
Wat zijn voor jou persoonlijk stipjes aan de horizon het komende jaar?
Er zijn grote vraagstukken die vandaag de dag op ons afkomen, kijk naar de dieselprijs, de middelendiscussie en het samenspel met onze klanten. Veel dingen kunnen we niet beïnvloeden, daarom moeten we ons vooral richten op zaken waar we wel invloed op hebben. Voor ons moet operational excellence, om maar een mooi woord te gebruiken, top of mind zijn. Zo wil ik graag de Smart Fruit Hub nog efficiënter maken en ook met de telers nadenken over de ontwikkeling van de teeltbedrijven. Ook blijven we volop doorgaan met de ontwikkeling van de variëteiten. We hebben een prachtig portfolio met de Sonrosa-aardbei, Yumio-framboos, de appels Bloss, Tessa en Morgana maar ook de Kanzi als tweede appelmerk ter wereld.
Noem je bewust de Migo-peer niet? En zie je kansen voor conceptras voor peren?
De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat Migo in Nederland niet het succes heeft gebracht waarop we gehoopt hebben, maar in andere exportmarkten in Europa is er wel markt voor. Daarom doen we er alles aan om de Migo te supporten, zowel naar onze klanten als de telers toe. Maar daarnaast scouten we natuurlijk altijd voor een alternatief perenras, maar die ligt niet voor het oprapen, anders hadden we hem al geïntroduceerd. Maar we houden zeker onze oren en ogen open.
Hebben jullie als FruitMasters verder nog nieuwe plannen?
Ten aanzien van onze dienstverlening zou het best kunnen dat we elke vierkante meter die we beschikbaar hebben nog beter gaan benutten, zoals het verzorgen van dienstverlening voor derden of het verwerken van anticyclische producten waar we toch de machines voor hebben.
© Fruitmasters
Vorig jaar riep je nog op tot wat meer Amsterdamse trots binnen de coöperatie. Heb je die er al ingekregen?
Ik woon tussen Amsterdam en Utrecht in, dus neem van beiden wat mee. Kop omhoog en borst naar voren is wel een houding die me aanstaat. Bij mij is het glas in principe altijd half vol. Gelukkig zijn we goed in control. Dat zien we bijvoorbeeld terug aan ons bedrijfsresultaat, personeelsbestand en de verzuimcijfers. Tegelijkertijd moeten we de ontwikkelingen in de wereld en in de nabije omgeving niet ontkennen. De uitdagingen zijn al met al echt groot en ik denk dat we meer dan ooit moeten realiseren dat de wereld niet maakbaar is en dat we niet te gemakkelijk moeten zeggen dat elke tijdsgeest wel zijn uitdagingen heeft.
Voor meer informatie:
FruitMasters
Deilseweg 7
4191 NX Geldermalsen
Tel: +31 (0)345 578800
[email protected]
www.fruitmasters.com
