De hoge energie- en brandstofprijzen als gevolg van het conflict met Iran zetten Nederlandse consumenten aan tot meer financiële terughoudendheid. Uit onderzoek van ING Research blijkt dat zes op de tien huishoudens willen bezuinigen, vooral op horeca, vakanties en andere vrijetijdsbestedingen. Volgens de bank komt daarmee ook de economische groei in Nederland meer onder druk te staan.
© ING
ING verwacht in haar meest recente basisscenario dat de prijs van een vat Brentolie tot en met het eerste kwartaal van 2027 boven de 80 dollar blijft en dat de Europese groothandelsprijs voor gas boven de 40 euro per MWh noteert. Ook consumenten rekenen erop dat de hogere brandstofprijzen niet snel verdwijnen: meer dan acht op de tien ondervraagden verwacht dat de prijsstijgingen minstens drie maanden aanhouden.
© ING
De hogere energieprijzen zorgen daarnaast voor oplopende inflatieverwachtingen. Volgens cijfers van de Europese Centrale Bank steeg de mediane inflatieverwachting van Nederlandse consumenten voor de komende twaalf maanden van 2,5% in februari naar 3,7% in april. Een ruime meerderheid van de huishoudens verwacht dat de hogere prijzen een merkbare financiële belasting vormen voor het eigen budget. Meer dan een derde denkt daardoor daadwerkelijk te moeten bezuinigen of financieel in de problemen te komen.
© ING
Volgens ING is de noodzaak om te besparen groter bij lagere inkomens, omdat zij doorgaans minder financiële buffers hebben. Hoewel huishoudens ook proberen te besparen op brandstof- en energieverbruik — bijvoorbeeld door minder kilometers te rijden, rustiger te rijden of de thermostaat lager te zetten — blijkt dat consumenten vaker kiezen om te besparen op uitgaven die als minder noodzakelijk worden gezien. Horeca, vakanties en vrijetijdsbesteding staan daarbij bovenaan het lijstje, terwijl boodschappen relatief minder vaak worden genoemd als besparingspost.
© ING
Tegelijkertijd lijkt de bereidheid om te investeren in energiebesparende maatregelen beperkter. Slechts 30% van de ondervraagden zegt hiermee bezig te zijn of dit te overwegen. ING merkt op dat dergelijke investeringen vaak eerst geld kosten voordat ze een besparing opleveren.
De bank benadrukt dat terughoudendheid bij consumenten de economische ontwikkeling kan afremmen, al zijn er vooralsnog geen aanwijzingen voor een brede koopstaking of een onafwendbare recessie. Wel is het consumentenvertrouwen duidelijk afgenomen en heeft de stijging van de energie-importkosten geleid tot een gematigder groeiverwachting voor de Nederlandse economie.
© ING
Onder consumenten bestaat volgens ING steun voor overheidsmaatregelen om de gevolgen van de hogere prijzen te verzachten. Zeven op de tien ondervraagden geven de voorkeur aan een vorm van overheidsingrijpen boven het uitblijven van beleid. Daarbij bestaat vooral draagvlak voor gerichte steun aan lagere inkomensgroepen. Het onlangs aangekondigde steunpakket van de overheid omvat onder meer subsidies voor isolatie en verduurzaming, evenals maatregelen ter ondersteuning van huishoudens en ondernemers. Volgens ING kan dit pakket helpen om de consumptie en economische activiteit enigszins te ondersteunen.
© ING
Bron: ING
