Bij een nieuw lichtproject is regeling vaak het laatste gespreksonderwerp. De armaturen worden gespecificeerd, de indeling wordt goedgekeurd, de energieberekening wordt afgetekend, en pas daarna komt de vraag hoe de teler het systeem in de praktijk gaat aansturen.
Voor een groot deel van de geschiedenis van de sector was dat geen gekke volgorde, weet Luke Handley, Managing Director van NLight. Hij betoogt in deze bijdrage waarom lichtregeling in de kas meer aandacht verdient dan het meestal krijgt.
In het verleden had verlichting meestal een vast outputniveau. Je zette het aan, je zette het uit, en als je iets geavanceerders wilde, koppelde je het aan de klimaatcomputer en hoopte je dat de integratie goed werkte.
Dat model begint te wringen. Niet alleen omdat armaturen zijn veranderd, al is dat zeker zo, maar vooral omdat de eisen aan het gebruik van verlichting sterk zijn toegenomen. Energieprijzen veranderen per uur. Buitenlicht vraagt om snellere reacties dan een handmatige instelling kan bieden. Teeltstrategieën moeten per zone worden toegepast, niet per kas. En de telers die dit goed doen, halen dat voordeel uit softwarematige regeling, niet alleen uit betere hardware.
© Nlight
Van dimmer naar platform
Het Yieldr-systeem van NLight begon als een draadloze lichtregeling op basis van Bluetooth-communicatie. De kracht zat in de eenvoud: snelle, betrouwbare en betaalbare aansturing zonder de infrastructuur van bekabelde dimsystemen. Installatie ging vlot, de communicatie was stabiel en het werkte als een geïntegreerd alternatief voor traditionele regelmethoden.
In het afgelopen jaar is het systeem doorontwikkeld tot een oplossing met een veel bredere rol. Yieldr fungeert nu als de beheerslaag over een volledige lichtinstallatie. Telers kunnen onbeperkt kasafdelingen en groepen aanmaken, zones afzonderlijk aansturen met eigen dim- en spectruminstellingen, teeltstrategieën uitvoeren op basis van groepslogica en planning, en zonsopgang en zonsondergang simuleren gedurende de teeltcyclus. Vierkanaalsregeling wordt ondersteund waar de armaturen dat toelaten, en het hele systeem is via een browser te benaderen, op elk apparaat en vanaf elke locatie, zonder extra hardware aan de kant van de teler.
Die ontwikkeling is belangrijk, omdat de mate van controle steeds vaker bepaalt of een investering in verlichting rendeert. Een armatuur dat binnen seconden kan reageren op een energieprikkel heeft alleen waarde als de regelsoftware die opdracht ook daadwerkelijk kan geven. Een spectrumstrategie voor verschillende groeifases werkt alleen als het systeem dit automatisch per zone kan vertalen naar een planning, zonder dat je bij elke wijziging handmatig hoeft in te grijpen.
© Nlight
Integratie zonder afhankelijkheid
Een vraag die telers vaak stellen bij draadloze lichtregeling is waar het systeem op aansluit, en wat er gebeurt als die koppeling niet soepel werkt.
Yieldr werkt ook als standalone-oplossing wanneer dat is wat de teler nodig heeft. Het systeem heeft geen klimaatcomputer nodig om te functioneren. Voor locaties waar volledige integratie gewenst is, kan het juist wel koppelen met bestaande kasmanagementsystemen en is het compatibel met een groeiend aantal sensoren en cameraplatforms, waaronder Aranet en Sigrow. PAR-sensordata kan direct in de regelsoftware worden gebruikt, en het systeem is toegepast in projecten waar het rechtstreeks gekoppeld is aan DNO Energie en Enova. Daardoor kan de verlichting automatisch reageren op realtime energieprijzen en onbalanssignalen, zonder dat de teler handmatig hoeft in te grijpen.
Juist die functionaliteit maakt de businesscase concreet. EP Flora en Inca Orchids hebben beide de energiegestuurde versie van het platform geïmplementeerd. In deze installaties stelt de teler de teeltstrategie en randvoorwaarden in, waarna het systeem de uitvoering verzorgt zodra de energiecondities veranderen. Het gewasdoel blijft leidend, terwijl het systeem tegelijk reageert op externe signalen. De teler bepaalt de strategie, de software levert de reactiesnelheid die handmatig simpelweg niet haalbaar is.
© Nlight
Een hardwarekeuze die de regelsoftware niet veroudert
Een minder voor de hand liggend argument voor een sterk regelplatform is wat er gebeurt wanneer de hardware verandert. Armaturen gaan lang mee, maar niet oneindig. Bij vervanging of uitbreiding moet in veel gevallen ook de regelinfrastructuur deels of volledig worden vernieuwd.
De architectuur van Yieldr is zo opgezet dat de draadloze regelhardware, zoals bridges en communicatienodes binnen de installatie, opnieuw gebruikt kan worden wanneer armaturen worden vervangen. De regelsoftware behoudt zijn waarde en instellingen, ook als de luminaires veranderen. Voor telers die nadenken over het beschermen van hun investering op de lange termijn, bijvoorbeeld tien tot vijftien jaar, is dat een belangrijk punt.
Het systeem biedt daarnaast live online inzicht in de status van de installatie en werkt met tweerichtingscommunicatie. Dat betekent dat het platform niet alleen opdrachten verstuurt, maar ook diagnoses op afstand mogelijk maakt, storingen signaleert en technische teams helpt om problemen te lokaliseren zonder dat er direct een bezoek op locatie nodig is. Voor support en aftersales verandert dat wezenlijk wat een leverancier kan bieden.
© Nlight
De rol van regeling in het grotere geheel
De ontwikkeling in tuinbouwverlichting gaat richting dynamischer gebruik: meer afstemming op natuurlijk licht, meer reactie op energiemarkten, en meer controle over het spectrum gedurende de teeltcyclus. Zowel armatuurfabrikanten als leveranciers van klimaatcomputers bewegen die kant op. Wat vaak minder zichtbaar is, is waar de specifieke intelligentie voor lichtregeling zich in dat geheel bevindt.
Yieldr positioneert zich precies in die laag. Niet als vervanging van de klimaatcomputer, maar als een snellere, specifiek op verlichting gerichte optimalisatie- en regeloplossing dan wat standaard in armaturen zit. Het systeem richt zich op wat er in de praktijk echt toe doet: groepering, planning, spectrumstrategie, energiesturing, sensorintegratie en langdurig inzicht in het systeem.
Of dat voldoende is om de regeling eerder in het projectproces mee te nemen, is uiteindelijk een commerciële vraag. Wat wel duidelijk is, is dat de functionaliteit er ligt en dat telers die ermee werken merken dat het hun mogelijkheden vergroot, met dezelfde armaturen die ze toch al van plan waren te gebruiken.
Voor meer informatie:
Luke Handley
NLight BV
Walerij 53
2211 SJ Noordwijkerhout
[email protected]
n-light.tech
