Het is nog rustig op het erf in Etten-Leur als de eerste medewerkers er al een halve werkdag op hebben zitten en in het lentezonnetje genieten van hun pauze. Binnen hangt de typische geur van basilicum: fris, groen en een tikje kruidig. Hier wordt elke dag gewerkt aan een product dat klein lijkt, maar groots is in smaak en precisie. Welkom bij De Kruidenaer, een familiebedrijf waar inmiddels vijf familieleden samen aan het roer staan. Wat direct opvalt: dit is geen standaard tuinbouwbedrijf. Hier geen eindeloze rijen tomaten of paprika's, maar een levendig en divers palet aan kruiden. En minstens zo bijzonder is de manier waarop het bedrijf wordt gerund, namelijk door ouders Jacqueline en Christ Monden en hun drie zoons Luc, Niek en Marijn. ZON ging langs en tekende onderstaand verhaal op.
© ZON
© ZON
Van generatie op generatie
De wortels van De Kruidenaer gaan ver terug. "We zijn inmiddels de vierde generatie," vertelt Niek. "Mijn opa begon hier ooit met vollegrondstuinbouw, later kwamen er kassen en verschoof de teelt richting tomaten en daarna kwamen er paprika's." Die paprika's verdwenen pas vorig jaar definitief uit beeld. Een bewuste keuze, maar ook een symbolisch moment. "Mijn vader stopte destijds met tomaten om iets nieuws te beginnen. En wij stoppen nu weer met paprika's," klinkt het. "Zo blijft het bedrijf zich ontwikkelen."
De echte omslag kwam al in 2003, toen Christ en Jacqueline – de ouders – begonnen met het telen van kruiden. "We wilden iets anders," vertelt Jacqueline. "Paprika's telen werd steeds grootschaliger, en wij zochten onze uitdaging liever niet in pure schaalvergroting, maar in het telen van een nicheproduct. Toen kwam bij toeval basilicum op ons pad, omdat iemand ons toevallig vroeg of we daar niet al eens aan gedacht hadden." Dat bleek een schot in de roos. Al vanaf het begin werd er geleverd aan een grote retailpartij, en in de jaren daarna groeide het assortiment én het klantenbestand gestaag.
© ZON
Met z'n vijven ondernemen
Waar het bedrijf ooit door twee mensen werd gedragen, zijn dat er nu vijf. De drie broers Luc, Niek en Marijn zijn de afgelopen jaren ingestapt en vormen samen met hun ouders de huidige directie. "Dat is eigenlijk heel natuurlijk gegaan," vertelt Luc. "Marijn werkte altijd al veel hier en na zijn studie plantenteelt is hij volop in het bedrijf gaan werken. Bij Niek en mij begon het een paar jaar geleden ook te kriebelen. Na mijn Master Innovation & Entrepreneurship heb ik een tijd gewerkt bij een hightech vertical farm, waarna ik veel innovatiemogelijkheden zag voor De Kruidenaer, terwijl Niek na zijn studie bedrijfskunde veel kennis had van sales. Het totaalplaatje van het ondernemerschap, het product, het familiebedrijf… dat trok ons wel aan."
Sindsdien is er veel veranderd. De dagelijkse leiding verschuift steeds meer naar de broers, terwijl Christ en Jacqueline langzaam een stapje terugdoen. Al gaat dat niet zonder slag of stoot. "Dit bedrijf is ons vierde kind," zegt Jacqueline met een glimlach. "Dat laat je niet zomaar los." Tegelijkertijd geeft die nieuwe fase ook ruimte. Letterlijk én figuurlijk: op een kilometer afstand bouwden Christ en Jacqueline een nieuwe onderneming op, waar ze een monumentale schuur hebben omgetoverd tot een kleinschalige evenementenlocatie. "Dat helpt om De Kruidenaer los te laten en over te dragen aan onze kinderen," legt ze uit. "Anders blijven we hier rondlopen en overal iets van vinden."
© ZON
Drie broers, drie rollen
Op de werkvloer vullen de drie broers elkaar duidelijk aan. Ieder heeft zijn eigen rol, zijn eigen kracht. Niek is verantwoordelijk voor verkoop en klantcontact. Hij kent de markt, spreekt de klanten en zorgt voor het operationele proces. Luc kijkt juist vooruit. Met een achtergrond in innovatie en ondernemerschap richt hij zich op automatisering, organisatie en groei. En Marijn? Die zit het liefst tussen de planten. Met zijn gedegen kennis van teelt en gewas is hij de stille kracht achter de kwaliteit van het product.
"We zijn heel verschillend," wordt er gelachen. "Maar juist dat werkt." Elke maandagmiddag komen ze samen voor overleg. Dan worden keuzes gemaakt, plannen besproken en soms ook stevige discussies gevoerd. "We moeten elkaar ook zakelijk leren kennen," zegt één van hen. "We zijn nu niet meer alleen familie, maar runnen ook samen een bedrijf."
Een wereld van kruiden
Met acht hectare kas en zo'n dertig hectare buitenteelt is De Kruidenaer inmiddels uitgegroeid tot een van de grootste kruidentelers van Nederland. En dat is best bijzonder, want kruiden vormen een nichemarkt. "We telen zo'n twintig tot tweeëntwintig soorten," vertelt Marijn. "Van basilicum en munt tot koriander, citroentijm en dragon. Die diversiteit maakt het juist interessant." In de kas draait alles om controle en continuïteit. Basilicum wordt er jaarrond geteeld, terwijl andere kruiden deels afhankelijk zijn van het seizoen. Bij de buitenteelt speelt het weer een grote rol. "Een hagelbui kan zomaar je oogst verpesten," zegt Marijn nuchter. De diversiteit aan planten en groeiwijzen is uitdagend. Tegelijkertijd groeit de vraag. "Kruiden zijn geen luxeproduct meer," legt Niek uit. "Mensen koken bewuster, internationaler. Koriander bijvoorbeeld, dat was tien jaar geleden veel minder populair dan nu."
© ZON
Aansluiting bij ZON
Sinds kort is De Kruidenaer aangesloten bij ZON. Een stap richting de toekomst, volgens de broers. "We hebben eerst altijd alles zelf gedaan, maar via ZON ontstaan nieuwe kansen." Luc vult aan: "In het buitenland zie je dat telers zich vaker organiseren. Dat helpt om je positie in de markt te versterken, zowel commercieel als organisatorisch." De aansluiting bij ZON voelt dan ook als een logische volgende stap. Niet om het roer om te gooien, maar om het bedrijf verder te ontwikkelen.
Als het gesprek op de toekomst komt, worden de verschillen binnen de familie subtiel zichtbaar. Waar Luc kansen ziet in groei en het veroveren van een plek op de Europese markt, kijkt Christ daar iets anders naar. "Wij waren minder actief op zoek naar een groter marktaandeel; we werkten eerder klantgericht, als de vraag naar het product bij ons binnenkwam." Een verschil in generatie, perspectief en strategie. En juist daarom waardevol. "We houden elkaar scherp," klinkt het zowel van vader als van zoons.
© ZON
De ambitie is er in ieder geval bij de broers om het bedrijf op hun eigen manier verder te laten groeien. Meer innovatie, verduurzaming en automatisering, minder afhankelijkheid van arbeid, en uiteindelijk een sterke positie in Europa.
Ondanks die groeiambities blijft één ding centraal staan: het familiegevoel. "Wij zijn als familie het gezicht van het bedrijf," zegt Jacqueline. "Dat is altijd zo geweest en dat blijft in de toekomst hopelijk ook zo." Ook klanten merken dat. "Ze willen ons zien, met ons praten. Die persoonlijke band is belangrijk." En misschien is dat wel de kracht van De Kruidenaer. Tussen alle innovatie, groei en professionalisering blijft het in de kern wat het altijd al was: een familiebedrijf waar met aandacht wordt gewerkt aan een (h)eerlijk product.
© ZON
Voor meer informatie:
ZON
Venrayseweg 102
5928 RH Venlo
Tel: +31 77 323 9999
[email protected]
www.royalzon.com
