Kunnen circulaire meststoffen minerale meststoffen in hydroteelten vervangen worden zonder verliezen in opbrengst en gewaskwaliteit? Dat is de onderzoeksvraag binnen het BIOBOOST-PRO-project. Hierin onderzoekt Inagro hoe meststromen, al dan niet verwerkt, kunnen worden toegepast in hydrocultuursystemen, ook wel bioponics genoemd.
De eerste proef met sla, uitgevoerd op Agrotopia, leverde alvast interessante resultaten op naar opbrengst en gewaskwaliteit.
© Inagro
Waarom kiezen voor circulaire meststoffen?
De tuinbouw is sterk afhankelijk van geïmporteerde synthetische mineralen om het gewas van nutriënten te voorzien. Tegelijkertijd produceert de dierlijke productiesector grote hoeveelheden nutriëntenrijke reststromen die vaak onderbenut worden in onze huidige landbouwsystemen vanwege wettelijke beperkingen.
Circulaire meststoffen lijken in nutritionele samenstelling sterk op hun minerale tegenhangers en bevatten vaak minimale verontreinigingen. Daarom kunnen ze potentieel een duurzame aanvulling zijn binnen het meststoffenaanbod voor de glastuinbouw. Circulaire meststoffen hebben hun succes al bewezen in de vollegrondsgroenteteelt, wat als drijfveer dient om hun potentieel in bedekte teelten uit te testen.
Bioponics met circulaire meststoffen uit varkensmest
Inagro onderzoekt de mogelijkheden van bioponic systeem gebruikmakend varkensmest derivaten. "We onderzoeken een off-site bioponics systeem: een systeem waar de mestverwerking en het gebruik van in de serre op verschillende locaties plaatsvindt. Dit houdt in dat de circulaire meststof getransporteerd wordt van de verwerkingssite naar het tuinbouwbedrijf."
Dit is anders dan on-site systemen, waar de dierlijke productie en verwerking van de mest direct gekoppeld en geïntegreerd worden op dezelfde locatie met het gebruik ervan in de serre.
In de proef werd onderzocht of circulaire meststoffen, afkomstig van de verwerking van varkensmest, minerale meststoffen gedeeltelijk kunnen vervangen in een mobiele gootteelt van kropsla. Er werden drie circulaire voedingsrecepten getest: biologisch effluent: een kaliumrijk effluent afkomstig van varkensmest; ammoniumsulfaat uit een ammoniakstripping-scrubbing installatie, rijk aan sulfaten en ammonium; en een combinatie van beide circulaire meststoffen om alle beschikbare voedingsstoffen in beide stromen te benutten en zo het aandeel circulaire meststoffen in het recept zoveel mogelijk te vergroten.
Alle circulaire meststofbehandelingen werden vergeleken met een minerale controle, waarbij voor elke behandeling, mineraal of circulair, dezelfde inhoud van het voedingsrecept (EC-, pH en nutriënten) werd nagestreefd.
Vergelijkbare gewasopbrengsten en gewaskwaliteit
Voor telers is het belangrijk dat de overstap naar een bioponics-systeem niet gepaard gaat met productie- of kwaliteitsverliezen. Daarom werden deze parameters in detail opgevolgd. De belangrijkste bevindingen op een rijtje: vergelijkbare gewasopbrengsten werden behaald met circulaire meststoffen ten opzichte van de controle; de gewaskwaliteit (kleur, afwijking, wortelstelsel) van de planten bemest met circulaire meststoffen evenaarde die van de controleplanten, waarbij de planten bemest met biologisch effluent een licht uitgebreidere wortelgroei vertoonden; en een nauwkeurige analyse van de nutriëntenstroom/circulaire meststof is essentieel om een correcte toepassing in de teelt te garanderen.
Voedselveiligheid en contaminatiecontroles
Omdat deze nutriënten afkomstig zijn van mestverwerking, werd er aandacht besteed aan mogelijke microbiologische contaminatie van het product. Dit kan namelijk knelpunten opleveren voor de toepassing binnen sommige wettelijke kaders. We analyseerden de circulaire meststoffen en het geoogste product (krop en wortelstelsel) op de aanwezigheid van fecale verontreinigingen zoals E. coli en enterococcen.
Ondanks dat in de zuivere circulaire meststoffen fecale verontreinigingen werden teruggevonden konden deze niet worden aangetoond in de geoogste kroppen en wortels van de planten bemest met circulaire meststoffen. Dit is een beloftevol eerste resultaat in het aantonen van voedselveilig gebruik van circulaire meststoffen in de glastuinbouw.
Toekomstig onderzoek
In komend onderzoek zal de nadruk liggen op de verdere optimalisatie van meststofrecepturen en het testen van andere circulaire meststoffen.
In het project komt ook een economische analyse van de vervanging van minerale meststoffen door circulaire alternatieven, inclusief investeringskosten en barrières aanbod.
Bron: Inagro
