In de tomatenteelt heeft LED-belichting de afgelopen jaren een snelle opmars gemaakt. Telers met full-LED zijn vaak van 190 µmol SON-T naar 320 µmol LED overgestapt. Vanwege de hogere efficiëntie van LED vraagt dit iets minder elektriciteit, terwijl de productie wel toeneemt. Dat klinkt heel mooi, maar toch is niet iedereen tevreden. Telers zouden namelijk graag willen dat de extra belichting volledig benut wordt voor extra productie, maar dat lijkt nog niet helemaal te lukken, constateert Sander Hogewoning van Plant Lighting in een update over onderzoek in het kader van Kas als Energiebron.
© Kas als Energiebron
Lagere LBE in de praktijk onder LED
Plant Lighting heeft afgelopen zomer een praktijkanalyse uitgevoerd waarin de prestaties onder SON-T, hybride en LED-belichting bij kwekers in de praktijk zijn vergeleken. Daaruit bleek inderdaad dat de lichtbenuttingsefficiëntie (LBE), uitgedrukt in gram oogst per mol licht, lager was onder LED. Om de oorzaak hiervan te achterhalen hebben Plant Lighting, Delphy Improvement Centre en Wageningen University & Research een proef opgezet in 3 proefkassen, waarvan 1x SON-T 190 µmol, 1x hybride 325 µmol en 1x LED 325 µmol, gebruikmakend van Agrolux armaturen. In september is daar de grove trostomaat Macxize geplant bij 2 plantdichtheden.
Resultaten kasproef
Nu de winter voorbij is kan alvast de voorlopige balans worden opgemaakt: bij hybride en LED was de productie fors hoger dan onder SON-T met respectievelijk 35, 35 en 26 kg/m² tot week 9. Echter, omgerekend per eenheid licht presteerde SON-T juist beter: de LBE lag onder LED en hybride bijna 10% lager dan onder SON-T. De lichtsom lijkt dus bepalender voor de LBE dan de lichtbron. Uit de fotosynthese-metingen blijkt dat een hogere onderhoudsademhaling onder LED en hybride een belangrijke factor is in de lagere LBE. Dit is overigens een normale biologische aanpassing van bladeren aan meer licht. De hogere stengeldichtheid geeft tot nu toe nauwelijks meer kg's per m² en dus wel kleinere vruchten. De verdeling van assimilaten tussen bladeren en vruchten bleek het verschil in LBE niet te verklaren.
Toekomstperspectief
Teeltkundig lijkt de hogere onderhoudsademhaling bij hogere lichtsommen niet goed te voorkomen. Wel is er meer dan genoeg blad. Om toch een hogere LBE te realiseren, lijkt sturen op een sterkere assimilatenstroom richting vruchten (sinksterkte) ten koste van de bladeren het meest kansrijk. Dit hopen de onderzoekers volgend jaar te kunnen aantonen.
Financiering en coördinatie
Dit project wordt uitgevoerd door Plant Lighting, Delphy Improvement Centre en Wageningen University & Research. Dit project is gefinancierd en gecoördineerd door Kas als Energiebron (een innovatieprogramma van het ministerie van LVVN en Glastuinbouw Nederland), Agrolux, Axia, Ludvig Svensson en Saint-Gobain Cultilene. Mede mogelijk gemaakt door Kennis in je Kas (KijK). De proef wordt intensief begeleid door telers vanuit de landelijke commissie tomaat.
Bron: Kas als Energiebron
LBE onder LED 10% lager dan onder SON-T
