Stel uniforme eisen vast voor de bemonstering van zaaizaden. Die eisen moeten zorgen dat de genomen monsters betrouwbaar en representatief zijn voor de hele zaadpartij. Dat adviseert bureau Risicobeoordeling & onderzoek (BuRO) aan de directeur van de National Plant Protection Organization (NPPO). Aanleiding voor het advies is de voorgenomen verdere uniformering en versterking van het toezicht op bemonstering, mede in het licht van de ervaringen rond Tomato brown rugose fruit virus (ToBRFV), waarbij aanvullende eisen zijn gesteld aan bemonstering en toetsing.
Bij export van zaaizaden naar landen buiten de Europese Unie moeten partijen voldoen aan de fytosanitaire eisen van het land van bestemming. Pas dan kan de NPPO een officieel fytosanitair certificaat afgeven. Om aan te tonen dat een zaadpartij vrij is van schadelijke organismen, kan een laboratoriumtoets of visuele inspectie nodig zijn. Hiervoor wordt eerst een monster genomen uit de zaadpartij. De NPPO heeft BuRO gevraagd te adviseren over de randvoorwaarden voor een betrouwbare en representatieve bemonstering van zaaizaden.
In Nederland wordt bij bemonstering van zaaizaden door marktdeelnemers vaak gebruikgemaakt van eisen uit bestaande kwaliteitssystemen. Deze systemen dekken een groot deel van de randvoorwaarden voor betrouwbare en representatieve bemonstering. De NPPO heeft echter niet voor alle gewassen eisen voor de minimale monstergrootte opgesteld. Ook kunnen marktdeelnemers in de praktijk bemonsteren voor officiële doeleinden zonder formele erkenning door de NPPO. Een uniforme aanpak voor bemonstering van zaaizaden ontbreekt.
Lessen ToBRFV
Naar aanleiding van de EU-noodmaatregelen voor Tomato brown rugose fruit virus (ToBRFV) die tot december 2024 van toepassing waren, is in Nederland de aanpak voor bemonstering voor officiële doeleinden aangescherpt. De NPPO heeft aangegeven dat ze op basis van dit advies het toezicht op monstername voor officiële doeleinden verder gaat versterken.
De NPPO wil toewerken naar een situatie waarin bemonstering van zaaizaden door marktdeelnemers alleen wordt toegestaan onder officieel toezicht en waarbij deze marktdeelnemers daartoe zijn erkend conform de vereisten uit ISPM 45. Na vaststelling van een uniform kader zal een erkenningsregeling worden uitgewerkt. Het toezicht zal zodanig worden ingericht dat de koppeling tussen zaadpartij, inzendmonster en toetsattest aantoonbaar en controleerbaar is. Daarbij wordt bezien hoe nacontroles en audits worden ingezet.
Bron: BuRO
