In Noord-Europa, met name in Finland en de Baltische regio, kijken glastuinders steeds nadrukkelijker naar gesloten kasconcepten nu de energieprijzen sterk schommelen. De recente prijsstijgingen leggen extra druk op bedrijven waar verwarmingskosten een groot deel van de winterproductie bepalen.
De glastuinbouwsector heeft opnieuw te maken met volatiliteit op de energiemarkt. In korte tijd zijn de energieprijzen fors gestegen en voor het eerst sinds 2022 bijna verdubbeld. Voor telers in Noord-Europa is dat meer dan een marktsignaal: het raakt direct aan de continuïteit van hun bedrijfsvoering.
Volgens Matts Erik, CEO van Hatec Baltic en distributeur van DryGair in de Baltische Staten en Finland, bevestigt de situatie een ontwikkeling die al langer zichtbaar is. "Wij zeggen al jaren tegen telers dat energie-efficiëntie niet alleen draait om kostenbesparing, maar om het veiligstellen van de toekomst van hun bedrijf," zegt Erik. "Met de huidige energieprijsstijging wordt dat extra duidelijk."
De uitdagingen en mogelijke oplossingen komen ook aan bod tijdens de Trädgårds Expo / Puutarha Expo 2026, die op 16 en 17 april plaatsvindt in Finland. Tijdens deze beurs komen groentetelers en kasprofessionals uit de regio samen om nieuwe technologieën voor energie-efficiëntie en klimaatbeheersing te verkennen. Bezoekers krijgen onder meer innovaties op het gebied van ontvochtiging en klimaatregeling te zien.
© DryGair
Matts-Erik en Hadar Fuchs-Rubal bezoeken telers
Herziening van traditionele vochtregeling
Een belangrijke, vaak onderschatte bron van energieverlies in kassen is de manier waarop vocht wordt afgevoerd. Traditioneel gebeurt dit door te ventileren.
© DryGair
Planten blijven ook 's nachts vocht verdampen. Om die luchtvochtigheid te verlagen, openen telers doorgaans de luchtramen. Daarbij ontsnappen echter niet alleen vocht, maar ook warmte en CO₂, terwijl koude en vochtige buitenlucht de kas binnenkomt.
DryGair DG-12 in een tomatenkas
"Dat betekent dat het verwarmingssysteem harder moet werken om het klimaat opnieuw te stabiliseren," legt Erik uit. "In koude regio's zoals Finland kan nachtelijke ventilatie zeer kostbaar zijn."
Hoewel er verschillende ventilatiestrategieën bestaan, hebben ze één overeenkomst: er wordt altijd binnenlucht vervangen door buitenlucht, wat onvermijdelijk tot energieverlies leidt.
© DryGair
DryGair DG-3 (nieuw model)
Opkomst van de gesloten kas
Steeds meer telers stappen daarom over op een gesloten kasstrategie, waarbij vocht intern wordt afgevoerd met ontvochtigingssystemen. In dit concept blijven luchtramen en schermdoeken 's nachts gesloten om warmte vast te houden. Ontvochtigingsinstallaties halen vervolgens het vocht uit de lucht en hergebruiken de energie die vrijkomt bij condensatie. "Vocht wordt iets wat je binnen de kas regelt, in plaats van iets wat je naar buiten afvoert," aldus Erik.
Naast het ontvochtigen zorgen deze systemen voor een gelijkmatige luchtverdeling door het gewas. Dat voorkomt vochtige microklimaten en draagt bij aan een homogeen kasklimaat, terwijl energie behouden blijft.
Om telers inzicht te geven in luchtstromen binnen dichte gewassen, zet Hatec Baltic demonstraties in met rookmachines. Daarmee wordt zichtbaar hoe lucht zich door het gewas verspreidt en hoe dit bijdraagt aan een betere vochtregeling en klimaatuniformiteit.
© DryGair
Energiebesparing en weerbaardere gewassen
Uit praktijkproeven en ervaringen van telers blijkt dat interne ontvochtiging het energieverbruik met circa 50% kan verlagen ten opzichte van ventilatiegestuurde vochtregeling. De voordelen beperken zich niet tot energiebesparing. Een stabiele luchtvochtigheid voorkomt condensatie op planten en kasoppervlakken, wat de kans op ziekten zoals botrytis en meeldauw aanzienlijk verkleint. In sommige proeven leidde een goede vochtregeling tot een afname van botrytisinfecties tot wel 98%.
Ook de productie profiteert. In verschillende teelten worden opbrengststijgingen van 10 tot 25% gemeld wanneer het klimaat stabieler wordt gehouden. "Die resultaten zijn logisch," zegt Erik. "Als je temperatuur en luchtvochtigheid stabiliseert, kan de plant zich richten op groei in plaats van stress."
Van optimalisatie naar noodzaak
Door de aanhoudende onzekerheid op de energiemarkt zien telers klimaat- en energie-efficiëntie steeds vaker als een strategische investering in plaats van een technische optimalisatie. "Energie-efficiëntie ging vroeger over optimaliseren," concludeert Erik. "Nu gaat het om weerbaarheid. Telers hebben systemen nodig die hen beschermen tegen prijsschommelingen en tegelijkertijd de productkwaliteit waarborgen."
Technologieën die de warmtevraag verlagen, de luchtvochtigheid stabiliseren en de gewasgezondheid verbeteren, ontwikkelen zich daarmee tot essentiële hulpmiddelen voor rendabele glastuinbouw. "In de huidige markt," aldus Erik, "is efficiënte vochtregeling geen luxe meer, maar een voorwaarde om te kunnen blijven produceren."
For more information:
© DryGairHatec Baltic
https://hatec.ee/?eng.html
DryGair
www.drygair.com/drygair-and-hatec-baltic-at-puutarha-expo-2026-finland-lp/
