Investeerder Wim Beelen heeft grote plannen met de doorstart van plantenkwekerij Jongerius in Houten. In een bevlogen video en uitgebreid verhaal op de eigen kanalen doet hij zijn plannen verder uit de doeken en benadrukt hij 'geen vastgoedman' te zijn.
De kassen van Jongerius zijn weer in productie, zo is te zien in de uitgebreide video-update. Beelen is allerlei gewassen aan het zaaien, met het doel om zowel voedsel te produceren als jonge planten op te kweken voor het concept Tuin of Tafel. Het grote kassencomplex vol losse compartimenten komt hier goed bij van pas, vertelt de kersverse teler. Beelen wil op termijn van 50 naar 150 soorten gewassen groeien.
Verder komen plannen voor een supermarkt, een Larendael-box met recepten, de kas inzetten voor startups en de hoge energierekening van Jongerius voorbij in de video. Om niet net als de plantenkwekerij over energiekosten te struikelen wil Beelen onder meer een datacenter bouwen en zelf met zijn bedrijf een energiehub worden.
Beelen vertelt uitgebreid over zijn plannen hoe hij met een grote biologische boerderij wil bijdragen aan oplossingen rond ruimte, energie, stikstof en de woningnood. Dat doet hij in onderstaand verhaal dat hij donderdag op de eigen kanalen heeft gedeeld.
© Larendael
Still uit video, te zien onderaan dit artikel.
Geen vastgoedman
In het verhaal vertelt Beelen over hoe hij de nieuwe eigenaar van de plantenkwekerij werd. Vlak na het faillissement kreeg hij naar eigen zeggen een telefoontje met de vraag of hij de activiteiten van de kwekerij - inclusief project Tuin Op Tafel en het bedrijf Jongerius Onroerend Goed - wilde overnemen. Daar hoefde hij naar eigen zeggen niet lang over na te denken. "Ik zei meteen: wat geweldig. Voeding in Nederland is lang niet zo gezond als gezegd wordt, en nu krijg ik de kans om daar zelf iets aan te doen. Dat is toch leuk."
Hij is geen vastgoedman, benadrukt hij. Daarom is het volgens hem geen verrassing dat hij de agrarische sector in stapt. Hij geeft toe dat hij een aantal vastgoedprojecten heeft ontwikkeld, maar heeft nu andere plannen. "'Een vastgoedman doet keer op keer hetzelfde." Beelen wil nu iets anders doen. Dat gaat hij doen onder de naam 'De Houtense Boerderij'. Beelen wil er een 'boerderij anno 2026' maken, waar gezond en betaalbaar voedsel kweken de belangrijkste doelstelling is.
Overname
Larendael, het investeringsbedrijf van Beelen, nam de grond van Jongerius over inclusief alles wat erop stond, zoals kassen en machines. De machines werden afgelopen weken gekeurd, opgeknapt en zo nodig vervangen. "Zo'n bedrijf gaat failliet en had natuurlijk al een tijdje geldnood. Nu zijn de machines weer gangbaar gemaakt. We zijn zelfs al begonnen met zaaien, binnen een paar weken verwachten we de eerste oogst", zegt Beelen.
Na de overname van Jongerius volgden nog twee deals om het terrein uit te breiden, zodat het nu ongeveer 35 hectare omvat. Het gaat om de Fortweg 5 en de Essenkade 2-4, waarvan de laatstgenoemde door de gemeente werd aangewezen als mogelijke locatie voor een asielzoekerscentrum (azc). "Mensen denken misschien dat ik tegen een azc ben, maar dat is niet zo. Ik ben ertegen om veel zwaar getraumatiseerde mensen bij elkaar te stoppen in kleine, donkere ruimtes zonder verbinding met de omgeving."
'Boerderij met alle facetten', inclusief vertical farm
De woningen die op deze aangekochte grond staan, wil hij beschikbaar maken voor mensen die het 'even moeilijk hebben'. Daarbij ontwikkelt Larendael er een boerencamping, die net als de woningen voor deze groep mensen een uitvalsbasis moet bieden. "Zij kunnen een paar uur per dag bij ons komen werken, want als je het mentaal moeilijk hebt en je gaat thuis in een hokje zitten, dan word je niet beter. Als je met je handen kunt werken en je dagelijks tussen de mensen begeeft, voel je je verbonden en daar ben je veel meer mee geholpen."
Op de rest van het terrein komt een belevingscentrum. Beelen omschrijft dit als 'een boerderij met alle facetten die daarbij horen'. De kassen die er al staan, worden aangevuld met een vertical farm en het bedrijf gaat er telen in de buitenlucht. Verder komt er dus een restaurant, supermarkt, speeltuin en camping. Naast groenten kweken, worden er ook dieren gehouden voor veeteelt. Naast dit alles wil Beelen hier een innovatieve campus bouwen waar ruimte is voor een veertigtal start-ups, inclusief kantoorruimte, laboratorium en een datacenter. "Daar kunnen wij ook in participeren, als daar behoefte aan is."
Bundeling van functies ook bij eerdere projecten
De bundeling van verschillende functies binnen één project komt bekend voor: dit deed hij eerder ook bij het huidige CTPark in Amsterdam, een groot logistiek project dat Larendael in 2022 opleverde. "Daar kreeg ik behoorlijk wat kritiek op vanuit de vastgoedwereld, omdat het tegendraads zou zijn", zegt Beelen. Dit distributiecentrum heeft een logistieke infrastructuur die bedoeld is voor bundeling van transport, en biedt ruimte voor productie.
"Er zit een verticale tuin voor voedselproductie in, we wekken er stroom op die we met de omgeving delen, er is een fantastisch kantoor, je kunt er parkeren met de fiets, auto en vrachtauto en je kunt er komen met de boot, bedrijven kunnen er samenwerken om gebundeld transport naar de stad te krijgen. Die bundeling van functies heb ik bedacht", zegt Beelen. Hij vertelt dat er over twee jaar nog een paar van dit soort projecten komen. "Ik kijk naar een businessmodel en als ik het gaaf vind en er een kans in zie, maak ik er werk van."
"Het is niet mijn bedoeling om mensen te schofferen of te shockeren, maar de vastgoedsector noemt dit vaak een ondeugdelijk project en dat is niet zo. Alle facetten zitten erin en het is zelfvoorzienend. Daarmee heb ik blijkbaar een trend gezet, want vandaag vinden we dat allemaal ineens belangrijk. Maar toen ik het in 2019 ontwierp – zonder veel ervaring met logistieke ontwikkelingen – was niemand daarmee bezig."
Vaste patronen
'Tegendraads zijn' of 'het bewust anders doen' dan in de markt gebruikelijk is, is volgens Beelen geen streven. "Ik ben creatief. Dat betekent niet dat ik zo goed ben of iets in die trant, maar het is iets wat ik in me heb. Ik kijk naar een businessmodel en als ik het gaaf vind en er een kans in zie, maak ik er werk van."
De markt denkt vaak in vaste patronen, vervolgt Beelen in het zoals gezegd uitgebreide verhaal op de eigen kanalen. "Een nieuwe infrastructuur vraagt om een hele nieuwe manier van werken. Een multinational die gewend is om met een vrachtauto te rijden, stapt niet over op gebundeld transport met elektrische busjes voordat bewezen is dat dit efficiënter is."
Daarom is de wereld vertraagd, vindt hij. "En in de vastgoedsector is dat nog veel schokkender. In vastgoed vraagt men zich niet af wat de eindgebruiker wil, zoals in wat voor huis een bewoner wil wonen of in wat voor gebouw een bedrijf wil trekken. Nee, in de vastgoedsector maakt men een product waar een investeerder in wil beleggen – dat is meteen de reden waarom ik mezelf niet zie als vastgoedman en niet vastgoedpersoon van het jaar wilde worden."
Meerdere vliegen in één klap
Het concept van de boerderij in Houten en het productieproces dat erbij hoort, slaat volgens Beelen meerdere vliegen in één klap. "We hebben in Nederland een aantal grote problemen: ruimte, energie, huizen en stikstof." Deze vier uitdagingen kunnen volgens hem op een simpele manier opgelost worden, waarmee hij De Houtense Boerderij als voorbeeld wil stellen.
Beelen wijst naar de exportcijfers van de Nederlandse voedselproductie. "We exporteren 80 procent van de agro-industrie, dus 80 procent van onze landbouwruimte wordt niet voor eigen behoefte gebruikt", zegt hij. Niet alleen ruimte als fysiek gegeven in de vorm van grond, maar ook ruimte op het stroomnet, benadrukt Beelen. "Al die agrarische bedrijven verbruiken enorm veel energie, terwijl dus maar 20 procent van die energie voor Nederlandse productie bedoeld is."
Energiehub voor de omgeving
Plantenkwekerij Jongerius betaalde bijvoorbeeld een half miljoen euro aan energiekosten per maand. "Ik heb de facturen gezien, en dan is dit nog een relatief klein bedrijf", zegt Beelen. Hij wil dit anders aanpakken door onder andere een datacenter te bouwen die de warmte aan de kassen verzorgt, en een batterij-opslag waar de zelf opgewekte stroom wordt opgevangen.
"Daarmee willen wij een energiehub worden voor de omgeving", zegt Beelen. Deze twee pijlers - innovatie en energie – worden de grootste inkomstenbron en zorgen er volgens hem voor dat de boerderij een duurzaam bedrijf wordt.
Arbeidsmigranten
Beelen vervolgt dat ook 80 procent van de productiviteit van arbeidsmigranten in de voedingsindustrie naar andere landen vloeit. "Die mensen worden gehuisvest in "polenhotels", maar ook met te veel bij elkaar in gewone woonhuizen. Terwijl we een enorm huizenprobleem hebben. Hoe gestoord zijn wij dat we in zo'n klein kikkerlandje als dit, honderdduizenden arbeidsmigranten huisvesten en hen aan het werk zetten om vervolgens het overgrote deel van de voedselproductie te exporteren", vraagt Beelen zich af.
Als Nederland alleen nog maar voor eigen consumptie zou produceren, zou volgens hem slechts de helft van de boeren nodig zijn. "En dus de helft van de bezetting van de agrarische grond, energie, en geen arbeidsmigranten."
Educatie
Daartegenover importeert Nederland voedsel uit landen waar de eisen en regelgeving rond productie anders zijn. "We weten niet hoeveel rotzooi ze in hun grond hebben, en die producten eten wij op. En wat gebeurt er met de ziektekosten? Die rijzen de pan uit. Een groot deel van gezondheid begint bij goede voeding. Wij willen hier laten zien hoe écht gezonde voeding gemaakt wordt."
Dit 'laten zien hoe dat gebeurt' reikt verder dan het productieproces zelf. Beelen wil namelijk dat De Houtense Boerderij ook een educatieve functie krijgt voor kinderen. "Zij weten niet meer hoe voedsel groeit, hoe een varken leeft en waar een komkommer vandaan komt. Hoe leuk is het om dan ruimte te geven aan educatie en kinderen daar weer over te leren." Larendael werkt momenteel aan een pad waar kinderen kunnen rondlopen en leren over het productieproces van de boerderij.
Financiële plaatje
"Ik vind dit project briljant en ben hartstikke blij dat we het konden kopen. Wat er uiteindelijk allemaal uit voortkomt, dat weet ik niet. Maar ik weet wel dat we hier in ieder geval op de schaal die mogelijk is, willen bijdragen aan een betere wereld." Geld is nooit de doelstelling van zijn bedrijven, antwoordt Beelen als hem in het verhaal voor de eigen kanalen gevraagd wordt hoe belangrijk winstgevendheid is ten opzichte van het maatschappelijke belang.
Een goed concept met de juiste pijlers brengt volgens Beelen altijd geld op. "Er komt een datacenter en we gaan zelf stroom opwekken, opslaan in het batterijpark en dit delen met de buurt – dat levert geld op. We maken er kantoorruimte en een laboratorium voor start-ups – daar kunnen we huur over vragen. Er is een restaurant, en een supermarkt waar we onze producten verkopen. Zo kun je het financiële plaatje bij elkaar puzzelen."
Bron: Larendael / Plantenkwekerij Jongerius
