"Wie impact wil maken op de markt, moet concurreren met vollegrondssla," zegt Marco de Bruin, medeoprichter van Lettuce Lead. Die uitspraak vormde het uitgangspunt voor de ontwikkeling van een geautomatiseerd deep float-concept, bedoeld om kasgeteelde sla qua opbrengst en kostenniveau te positioneren naast buitenteelt. Het systeem is momenteel geïnstalleerd in een kas in New York.
"Dankzij recente ontwikkelingen in automatisering zijn we nu op een punt dat onze klanten kunnen concurreren met buitenteelt," voegt Ad Kranendonk, commercieel directeur bij Flier Systems en verantwoordelijk voor de automatisering, toe.
© Arlette Sijmonsma | GroentenNieuws.nl
Marco en Ad op Fruit Logistica 2026
Verbeteren om te concurreren
De samenwerking begon met proeven in 2021, gericht op het verbeteren van de opbrengst en het optimaliseren van de benutting van de beschikbare ruimte. "We zijn gaan kijken hoe we de opbrengst kunnen verhogen, zodat we beter kunnen concurreren in de markt," legt Marco uit. "Niet precies op kostenniveau, maar genoeg om impact te maken."
Het resultaat is een proof of concept bij Berkshire Produce in New York, waarbij de prestaties worden gemeten in gram per mol licht. Volgens Marco maakt dit vergelijking mogelijk tussen verschillende kasomgevingen en lichtniveaus. "Als je in gram per mol kijkt, neutraliseer je de kasomstandigheden. Of er nu 100 of 400 micromol supplementair licht is, we kijken alleen hoeveel gram per mol we eruit kunnen halen."
Het systeem is ontworpen om meerdere productsegmenten te verwerken binnen dezelfde float-infrastructuur, waaronder baby leaf, teen leaf, mini-koppen en volledige koppen. "Dit geeft ons de flexibiliteit om het plantenmateriaal naar wens te programmeren. Je kunt al deze producten op dezelfde locatie telen," zegt hij.
© Flier Systems
Hoge-dichtheidstek en gefaseerde productie
In tegenstelling tot traditionele deep water culture-systemen, waarbij het hele teeltseizoen in bassins wordt doorlopen, scheidt dit concept de hoge-dichtheidsfase en de afwerkingsfase. De eerste fase vindt plaats in een vooraf gevormde tray van 280 pluggen, los gevuld met substraat. Zaaien gebeurt met een Flier-zaailijn, waarbij water, voeding en zaden in één keer worden toegepast. Het kiemproces duurt twee tot drie dagen.
"Ongeveer de helft van de planten telen we op hoge dichtheid in een plastic tray ontwikkeld met Triple Green Innovations, de andere helft in de bassins," legt Marco uit. "Die combinatie geeft ons een dichtheid die we kunnen variëren, afhankelijk van het soort sla."
Na de eerste fase worden de planten overgeplant naar het deep float-systeem, waar de afwerkingsdichtheid kan variëren van circa 280 planten per m² tot 50–60 planten per m² voor mini-koppen.
© Flier Systems
Opbrengstmetingen en lichtgebruik
De productie in New York begon in een bestaande kas. Volgens Marco bereikten biologische Romaine-koppen een gewicht van 440–450 g. Baby leaf-variëteiten zoals Cristabel haalden gemiddeld 11–12 g per mol, terwijl andere variëteiten ongeveer 16,5 g per mol behaalden.
De totale jaarsopbrengst hangt af van de beschikbare lichtsom en de teeltstrategie, met cijfers tussen 130 en 139 kg per m². Ten tijde van de rapportage draaide de kas op circa 15 mol per dag. "Technisch gezien is er geen verschil tussen biologische en niet-biologische teelt," merkt Marco op. "De juiste voedingsstoffen, micronutriënten en pH-regeling zijn de belangrijkste factoren."
© Flier Systems
Automatisering en arbeidsdynamiek
De beschikbaarheid van arbeidskrachten speelde een rol bij het ontwerp van het systeem. Volgens Marco vereist het volume aan planten mechanisatie.
"Als je 200.000 planten per hectare per dag moet verplanten, zeven dagen per week, en je werkt met 25 mol per dag, kun je dat niet handmatig doen," legt hij uit. "Als je ineens 800.000 pluggen per dag handmatig moet overplanten, succes ermee."
Automatisering maakt het mogelijk om de dichtheid aan te passen en ondersteunt continue verplanting. De hoge-dichtheidsfase duurt ongeveer 11–12 dagen, met drie automatische bewateringsgroepen. Verplanten is minder afhankelijk van het vochtgehalte van de plug, mits de consistentie van het substraat wordt gehandhaafd.
Systeemkeuze en risicoprofiel
De keuze voor een deep float-systeem in plaats van goten was gebaseerd op vereenvoudiging en kapitaalkosten. "Als je naar verschillende systemen kijkt, zijn gootsystemen als Formule 1-auto's," zegt Marco. "Ze hebben hogere investeringskosten. Met de huidige kapitaalkosten moet je dat evalueren."
Hij schat dat een volledig geautomatiseerd deep float-systeem ongeveer 65% van de investeringskosten van een vergelijkbaar gootsysteem vertegenwoordigt. Hoewel de opbrengst in goten hoger kan zijn, draait de evaluatie om marge en risicoprofiel. "Het gaat erom hoeveel risico je bereid bent te nemen," legt hij uit.
Marktpositie en afzet
De kas levert gecertificeerde biologische sla aan een verwerker die de markt van het Noordoosten van de VS bedient. Volgens Marco is kasproductie bedoeld om lokaal en biologisch aanbod te bieden, terwijl veldteelt nog steeds de gevestigde concurrent blijft. "Buitenteelt is een goed gevestigde concurrent," zegt hij. "Bedekte teelt zal een rol spelen in bepaalde segmenten, maar vollegrondsteelt blijft dominant."
Voor meer informatie:
Flier Systems
[email protected]
fliersystems.nl
© Flier Systems
