Eén op de vijf agrarische ondernemers geeft aan zich vaak of zelfs altijd financiële zorgen te maken over de toekomst en continuïteit van het bedrijf. Dat blijkt uit een ledenpeiling van LTO Noord die begin 2026 is uitgevoerd onder ruim duizend agrariërs. Er is vooral sprake van een sluimerende en structurele onzekerheid, waarbij de zorgen vooral zitten in financierbaarheid, investeringsruimte en perspectief op de langere termijn. Specifiek vanuit de glastuinbouw klinken zorgen over de stijgende kosten voor arbeid en energie.
Financiële zorgen: vooral over de toekomst
Hoewel slechts een klein deel van de respondenten momenteel te maken heeft met acute problemen zoals bijzonder beheer of betalingsachterstanden, maakt een derde van de respondenten zich zorgen over de langere termijn. Bijna een kwart beschikt naar eigen zeggen over onvoldoende middelen om te investeren in de toekomst. Ook maakt een aanzienlijke groep zich zorgen over de mogelijkheid om het bedrijf later financieel gezond over te dragen aan een opvolger.
Veel leden geven aan in het verleden wél financiële problemen te hebben gehad, zoals moeite met het betalen van zakelijke rekeningen of periodes van bijzonder beheer.
Meer financiële zorgen bij jongere ondernemers
De mate waarin financiële zorgen worden ervaren, hangt sterk samen met de ondernemersfase waarin het bedrijf zich bevindt. De financiële druk is het grootst bij jonge ondernemers die het bedrijf willen overnemen of midden in de overname zitten. Jongere ondernemers geven vaker aan dat financiering lastig te regelen is, dat investeringen onder druk staan en dat de financiële toekomst van het bedrijf onzeker aanvoelt. Ook ervaring met betalingsproblemen of (dreigend) bijzonder beheer komt in deze groep vaker voor.
Zorgen werken door in het privéleven
Financiële zorgen blijven niet beperkt tot het bedrijf. Bijna 6 op de 10 agrariërs geven aan in de afgelopen vijf jaar mentale stress te hebben ervaren door de financiële situatie.
Ook het dagelijks leven en sociale contacten komen onder druk te staan: 44% zegt dat werk, gezin of huishouden in de afgelopen vijf jaar onder financiële zorgen heeft geleden en ruim een derde nam in die periode minder deel aan sociale activiteiten vanwege financiële stress.
Praten over financiële zorgen
Eén op de vijf agrarische ondernemers geeft aan niet te praten over financiële zorgen. Deze groep ervaart het onderwerp vaak als privé of ongemakkelijk. Daarnaast speelt de vrees om minder serieus genomen te worden als ondernemer, net als de kosten van hulp of advies. Een deel geeft aan niemand in de omgeving te hebben met wie hierover gesproken kan worden, of geen duidelijk beeld te hebben waar men terechtkan.
Glastuinder relatief somber
Over het geheel genomen kijkt een meerderheid van de agrariërs nog steeds positief naar de financiële toekomst van het bedrijf. Dat beeld verschilt echter sterk per sector. In de pluimvee- en kalverhouderij overheerst optimisme. In de melkveehouderij en akkerbouw is het beeld gematigd en in sectoren als fruitteelt, glastuinbouw en varkenshouderij kijkt een relatief groot deel van de ondernemers somber naar de toekomst, ontdekte LTO Noord.
Ondernemen onder druk
In de open antwoorden beschrijven agrarische ondernemers financiële zorgen vooral als onderdeel van het bredere ondernemerschap. Genoemd worden onder meer de druk van regelgeving, het ontbreken van een stabiel verdienmodel en de ervaren starheid in financiering. Deze factoren bepalen in belangrijke mate hoe ondernemers hun financiële positie en toekomstperspectief ervaren.
"Boeren en tuinders werken elke dag voor Nederland: ze zorgen voor voedsel, voor groen en een leefbaar platteland. Het is dan ook van de zotte dat zoveel agrarische ondernemers structurele financiële zorgen hebben," aldus Meindert Talma, LTO Noord-bestuurder. Helma Vermuë, eveneens LTO Noord bestuurder vult aan: "Deze peiling laat zien dat financiële zorgen bij boeren en tuinders vaak geen acute crisis zijn, maar een sluimerende onzekerheid die investeringen en toekomstkeuzes onder druk zet, juist ook bij jonge en startende ondernemers. Dan is er ruimte nodig om te kunnen bouwen aan nieuwe verdienmodellen én een financier die niet alleen toetst, maar ook in vertrouwen meedenkt over kansen, risico's en perspectief."
De volledige resultaten van de ledenpeiling gebruikt LTO Noord als onderbouwing voor gesprekken met overheid en banken, en bij het verder vormgeven van ondersteuning voor agrarische ondernemers.
Een factsheet met kerncijfers en quotes is hier te bekijken.
