Het gewapende conflict in het Midden-Oosten heeft economische gevolgen voor Nederlandse bedrijven. Een nieuwe sectoranalyse van ABN AMRO laat zien dat vooral de Nederlandse glastuinbouw, industrie, transport, voedingsmiddelen en de vrijetijdssector kwetsbaar zijn voor hogere energieprijzen.
© ABN AMRO
Situatie is anders dan 2022
De gasprijs stijgt nog niet zo sterk als tijdens de energiecrisis van 2022, die werd ingeluid door de Russische invasie in Oekraïne. Toch is het volgens de bankanalisten nu al duidelijk dat veel ondernemingen de komende maanden met hogere kosten te maken krijgen. Deze kostenstijgingen komen bovenop de stijgende loonkosten, die nog steeds snel toenemen vanwege de vorige inflatieschok sinds 2022.
Transportsector voelt gevolgen direct
In de transportsector worden de gevolgen nu al zichtbaar. De harde stijging van de dieselprijs voelen bedrijven hier direct bij het tanken. Wegvervoerders kunnen stijgingen van de dieselprijs meestal verrekenen via een dieselclausule in hun contracten met opdrachtgevers weet de bank, maar doordat zij de hogere dieselprijs meestal snel moeten afrekenen bij de brandstofleverancier en soms pas maanden later betaald krijgen, vergt de plotselinge prijsstijging veel extra werkkapitaal.
Gas vastzetten werkt in voordeel glastuinbouw
Ondernemingen met een variabel energiecontract kunnen de stijging van de gasprijs vooral vanaf komende zomer merken. Vaak worden de tarieven van variabele contracten twee keer per jaar aangepast, in januari en in juli. De elektriciteitsprijs stijgt dan mee, doordat een deel van de elektriciteit wordt opgewekt in gascentrales, met name op momenten dat er weinig zon- en windenergie is. Afnemers met contracten waarin de energieprijzen voor langere tijd zijn vastgezet, zijn beter gewapend tegen de huidige prijsstijgingen. Dit komt bijvoorbeeld voor in de glastuinbouw.
In de glastuinbouw (groente- en sierteelt) schommelen uitgaven aan energie tussen de 15 tot 25 procent van de totale kosten. De sector hanteert doorgaans een professionele energiebeheerstrategie met een mix van energiecontracten, aldus ABN AMRO. Hierdoor werken prijsstijgingen geleidelijk en met vertraging door in de bedrijfsresultaten.
In de afgelopen vijf jaar is daarnaast fors geïnvesteerd in carbonisatie, wat heeft geleid tot een reductie van het gasverbruik met circa 20 procent. Tijdens de energiecrisis van 2022 wist de sector relatief goed te presteren, mede doordat ongeveer de helft van de bedrijven juist inkomsten genereert uit energieproductie. De financiële reserves en liquiditeit in de sector zijn over het algemeen goed.
© ABN AMRO
Bron: ABN AMRO
