In Puerto Rico werkt Grupo Vesan LLC aan de ontwikkeling van indoor farming vanuit het niets. Francisco Santana, oprichter van het bedrijf, begon in 2016 met vertical farming, toen er nog geen vergelijkbare infrastructuur bestond in Puerto Rico of elders in het Caribisch gebied. "Destijds bestond alle informatie die we probeerden te vinden eenvoudigweg niet," zegt Santana. "Wij waren de eersten in de regio die een systeem als dit ontwierpen en bouwden."
Hij maakt een duidelijk onderscheid tussen het vroege werk van Grupo Vesan en de huidige golf van indoor farming-initiatieven op het eiland. "Pas recent zijn er projecten ontstaan die 'gebruikmaken' van indoor farmsystemen, maar niet van het ontwerp en de bouw ervan," legt hij uit. "Vergelijkbare projecten die nu opduiken, zijn vaak het resultaat van aankopen bij buitenlandse bedrijven die de systemen installeren of modules (containers) leveren voor lokale verkoop."
© Grupo Vesan
Kosteneffectief ontwerp
De systeemarchitectuur van Grupo Vesan is gericht op het verlagen van de instapdrempel voor investeerders. In plaats van alle variabelen te automatiseren, concentreert het bedrijf zich op de factoren die het meest cruciaal zijn voor plantengroei in een tropisch klimaat: irrigatie en omgeving.
"Een van de verschillen die we in ons oorspronkelijke concept hebben willen behouden, is dat het systeem als geheel zo kosteneffectief mogelijk is," zegt Santana. "We begrijpen dat een van de belangrijkste beperkingen van indoor farming de initiële investering is."
Water- en voedingsparameters worden continu gemonitord, waarbij irrigatie via een gesloten-lussysteem wordt gestuurd met flowmonitoring in de leidingen. Omgevingsdata zoals CO₂, luchtvochtigheid en temperatuur, inclusief historische grafieken, worden geregistreerd via applicaties van leveranciers. Volgens Santana is luchtvochtigheid de meest kritische variabele in tropische omstandigheden.
Technische oplossingen voor hitte en vocht
In tegenstelling tot systemen die zijn ontworpen voor gematigde klimaten, waar warmte actief moet worden opgewekt, richt Grupo Vesan zich op isolatie en preventie. De modules zijn voorzien van dubbele thermische isolatie om de invloed van externe temperatuurschommelingen op het binnenklimaat te beperken.
"In een tropisch klimaat moet je omgaan met externe hitte en vochtigheid, én met de warmte van LED-belichting," zegt Santana. "In bergachtige gebieden zorgen grote temperatuurverschillen tussen dag en nacht voor hoge luchtvochtigheid, wat schimmelontwikkeling kan bevorderen." Het ontwerp is erop gericht externe omstandigheden buiten de teelt te houden, in plaats van ze achteraf te corrigeren.
© Grupo Vesan
Gewaskeuze en energiekosten
De hoge elektriciteitsprijzen in Puerto Rico bepalen welke gewassen economisch haalbaar zijn voor indoorproductie. "We houden rekening met de duur van de teeltcyclus, vooral vanwege de hoge energiekosten," zegt Santana. "We adviseren gewassen met een korte cyclus, of gewassen waarvoor de markt een goede prijs betaalt."
De afhankelijkheid van import – ongeveer 85 procent van het voedsel wordt geïmporteerd – biedt kansen voor lokale vervanging. Aardbeien noemt Santana als voorbeeld: "Alle aardbeien die in Puerto Rico worden verkocht, zijn geïmporteerd. Ze kunnen niet buiten worden geteeld vanwege de temperatuur. Momenteel zijn niet alle indoorgewassen kosteneffectief, vooral door elektriciteitskosten." Indoor teelt maakt het ook mogelijk productie door te laten gaan tijdens het orkaanseizoen, een belangrijk voordeel voor het eiland.
Waterbesparing
Grupo Vesan meldt waterbesparingen van 40 tot 60 procent, een verschil dat Santana toeschrijft aan twee mechanismen. "Enerzijds het waterbesparende effect van NFT-systemen vergeleken met traditionele tuinbouw, die veel meer water verbruikt. Anderzijds is ons systeem zo ontworpen dat water dat vrijkomt uit koeling en ontvochtiging wordt hergebruikt."
De exacte besparing varieert per locatie. "Bergachtige gebieden zijn volledig anders dan locaties bij de kust," aldus Santana.
© Grupo Vesan
Arbeidsmodel
De vaak genoemde 'vier uur per dag' arbeidsindicatie verwijst naar circa 20 uur per week. "Er zijn dagen waarop alleen monitoring en kleine aanpassingen nodig zijn," legt Santana uit. "Meer tijd is nodig tijdens oogst en verpakking."
Het operationele model werkt met wekelijkse productiecycli, waarbij een kwart van de capaciteit actief is. "Één persoon kan twee units per week fulltime bedienen."
Energie en kostenbeheersing
Energie vormt de grootste financiële druk. Het gemiddelde verbruik ligt rond 700 kWh per vierkante meter. "Onze systemen proberen het elektriciteitsverbruik te beperken door componenten die niet geautomatiseerd hoeven te worden te minimaliseren," zegt Santana. "We adviseren klanten om indoorsystemen op zonne-energie of vergelijkbare alternatieven over te zetten."
Premium prijzen compenseren volgens Santana de energielast. "Het product is van hoge kwaliteit en kan daarom tegen een hogere prijs worden verkocht dan buitenteelt, waardoor de kosten-batenbalans in evenwicht blijft."
© Grupo Vesan
Orkanen Maria en Fiona
Hurricane Maria in 2017 was de zwaarste test voor Grupo Vesan. De levering van producten werd tien dagen na de storm hervat. Bij Hurricane Fiona in 2022 was dit al de volgende dag. "Na Maria hebben we de constructie aangepast, airconditioningsystemen verplaatst, de generatoren verbeterd en de ondersteunende systemen versterkt."
Backup-energie is essentieel, maar brandstofvoorziening blijft kwetsbaar. "Een kritisch punt tijdens Maria was de brandstofvoorziening voor de generator," zegt Santana. "Brandstof in Puerto Rico wordt ook geïmporteerd."
Agrotechnologisch interpretatiecentrum
Grupo Vesan plant de opening van het eerste Agrotechnologische Interpretatiecentrum in Puerto Rico en het Caribisch gebied in 2026. "We combineren dit met een Indoor Farming Institute, voor zowel nieuwe generaties als oudere volwassenen," zegt Santana. "Het concept is gebaseerd op zelfgestuurd leren."
In de komende drie tot vijf jaar wil het bedrijf zowel de productie van modules als de directe teeltactiviteiten uitbreiden. "Ons doel is import te vervangen door lokale productie en nieuwe generaties te interesseren voor tuinbouw."
Voor meer informatie:
Francisco Santana, oprichter
Grupo Vesan
[email protected]
www.verticalfarmingpr.com
