Wat Vlaamse tieners eten en welke factoren hun voedselkeuzes bepalen, stond centraal in een nieuw onderzoek van het Vlaams Centrum voor Agro- en Visserijmarketing (VLAM). Voor het eerst werden 600 Vlaamse jongeren tussen 12 en 18 jaar bevraagd. Hun antwoorden werden vergeleken met die van volwassenen.
Uit het onderzoek blijkt dat tieners in hun voedselkeuzes vooral vasthouden aan vertrouwde smaken en gewoontes. Smaak en gemak spelen daarbij een belangrijke rol. Gezondheid en duurzaamheid worden door veel jongeren eerder gezien als aandachtspunten voor later. Daarnaast werd ook hun voedingskennis getest. De gemiddelde score van tieners ligt volgens het onderzoek dicht bij die van volwassenen.
© VLAM
Vertrouwdheid en smaak primeren
Zes op de tien tieners geven aan dat ze veel verschillende voedingsmiddelen lusten, terwijl een derde zichzelf als kieskeurig beschouwt. Bijna de helft kiest het liefst voor gerechten die ze al kennen, al zegt 43% ook graag nieuwe dingen te proberen.
"Tieners laten zich vooral leiden door wat vertrouwd en makkelijk is. Gewoonte en de thuiscontext zijn doorslaggevend voor wat tieners eten", zegt Liliane Driesen, woordvoerder van VLAM.
Smaak blijkt veruit de belangrijkste factor bij voedselkeuzes. Tieners geven smaak een score van 8,8 op 10. Gezondheid volgt met 6,5. Milieu (4,8) en Belgische herkomst (4,1) spelen een kleinere rol. Slechts 18% van de tieners zegt stil te staan bij de manier waarop producten worden geproduceerd.
© VLAM
"In tegenstelling tot wat soms wordt aangenomen, spelen gezondheids- en duurzaamheidsfactoren in hun dagelijkse keuzes dus minder een rol dan smaak en vertrouwdheid", aldus Liliane.
Consumptie van verschillende productgroepen
Het onderzoek keek ook naar de consumptiefrequentie van verschillende productgroepen. Jongeren eten gemiddeld minder groenten en fruit dan volwassenen. Zo eet 44% van de tieners (bijna) dagelijks verse groenten en 40% vers fruit. Gemiddeld komen tieners uit op 5,1 consumptiemomenten per week voor beide productgroepen. Bij volwassenen ligt dat iets hoger: 5,4 keer per week voor groenten en 5,3 keer voor fruit.
Verder geeft drie op de vier tieners (75%) aan meer dan vier keer per week vlees of vis te eten. Daarmee vallen zij volgens het onderzoek binnen het profiel 'carnivoor'. Hoewel vegetarisme en veganisme vaak als groeiende trend onder jongeren worden gezien, laten de resultaten een gemengd beeld zien: 19% noemt zichzelf flexitariër, 1% pescotariër en 5% eet vegetarisch of veganistisch.
De intentie om minder vlees te eten verschilt. Ongeveer 31% van de tieners geeft aan dit in de toekomst te willen doen, 39% niet en 30% blijft neutraal. Bij volwassenen ligt de intentie om minder vlees te eten iets hoger (39%).
In vergelijking met volwassenen eten tieners vaker aardappelen, eieren, melk, vlees en vleeswaren, maar minder vaak vis, yoghurt en kaas.
© VLAM
Favoriete gerechten
Ook werd gevraagd naar favoriete gerechten. Net als bij volwassenen staan frieten op de eerste plaats. Daarna volgen spaghetti, pizza, pasta en sushi. Volgens het onderzoek kiezen tieners daarmee vooral voor snelle en vertrouwde gerechten, vaak met een internationale oorsprong.
Tegelijkertijd geeft 38% van de tieners aan vooral van typisch Belgische gerechten te houden, terwijl 37% vaker buitenlandse gerechten verkiest. Jongens en tieners met uitsluitend inlandse roots kiezen volgens het onderzoek vaker voor Belgische gerechten.
Positieve houding tegenover landbouw
Tieners staan volgens het onderzoek overwegend positief tegenover landbouw en Belgische producten. Zo zegt 72% bewondering te hebben voor landbouwers en vindt 65% dat er meer voeding van Belgische herkomst gekocht zou moeten worden. Die houding is positief, al is ze volgens VLAM iets minder uitgesproken dan bij volwassenen.
© VLAM
Belangrijke rol voor ouders
Ouders blijken de belangrijkste beïnvloeders van het eetgedrag van tieners. Hun invloed is volgens het onderzoek groter dan die van andere factoren.
Slechts 16% van de tieners zegt vaak actief informatie of inspiratie over voeding te zoeken. Wel komen ze regelmatig voedingsgerelateerde content tegen op sociale media. TikTok wordt daarbij het vaakst genoemd, gevolgd door YouTube en Instagram.
Voedingskennis
Op dertien kennisvragen over voeding behalen tieners gemiddeld 7,7 op 13, wat neerkomt op 59% correcte antwoorden. Volwassenen scoren met 64% slechts iets hoger.
Volgens het onderzoek beschikken tieners over een basiskennis van voeding, maar blijft die vaak eerder intuïtief dan diepgaand. Zo weet minder dan de helft dat aardappelen geen dikmakers zijn of dat plantaardige dranken niet dezelfde voedingsstoffen bevatten als koemelk.
Vijf segmenten
Het onderzoek onderscheidt vijf typen eters onder tieners:
- Pot-schaft-eters (30%) – eten vooral wat thuis wordt klaargemaakt en zijn weinig betrokken bij koken of boodschappen.
- Vertrouwdheids-eters (26%) – kiezen vooral voor bekende smaken en gerechten.
- Gezonde en bewuste flexi's (17%) – zijn relatief bewust bezig met voeding en staan vaker open voor minder vlees.
- Avontuurlijke foodies (16%) – experimenteren graag met nieuwe smaken en gerechten.
- Onverschillige eters (11%) – kiezen vooral op basis van smaak en gemak, met weinig aandacht voor gezondheid of herkomst.
