ABN Amro is na een blik op de liquiditeit van de glastuinbouw positief over de toekomst. Wel waakt de bank voor de gevolgen van oorlog in het Midden-Oosten. Dat kan energieprijzen opjagen, en dat raakt de glastuinbouw in vergelijking met andere sectoren minder energieafhankelijke sectoren, bovengemiddeld hard.
Het aandeel energiekosten in de glastuinbouw is circa twintig procent. ABN Amro wijst erop dat door de energiecrisis van 2022 glastuinbouwbedrijven beter voorbereid zijn op volatiliteit op energiemarkten. Sommige bedrijven weten zelfs te profiteren, omdat ze elektriciteit produceren.
Groei belicht areaal tomaat
In de nieuwe sectorrapportage staat de bank stil bij de inkomens in de glastuinbouw in 2025, spreekt men op basis van gesprekken met marktpartijen de verwachting uit dat de belichte tomatenteelt na moeilijke jaren terug op pre-crisisniveau is en zelfs weer gaat groeien, en merkt men op dat vanwege problemen in importlanden de prijzen voor diverse kasgewassen in Nederland goed zijn geweest bij de start van 2026.
ABN Amro houdt rekening met groei van het belichte areaal tomaat in 2026. Telers spelen in op de vraag die is ontstaan bij Europese retailers n.a.v. lagere volumes in Spanje/Marokko, constateren bankanalisten na gesprekken met marktpartijen. Hogere energieprijzen als gevolg van de oorlog in Iran kunnen dit verstoren, al is momenteel nog de vraag hoe lang de oorlog en onrust op de energiemarkten aanhoudt en of de businesscase voor belicht areaal structureel minder wordt, aldus ABN Amro.
Sectoreconoom Agri & Food Jelmer Schreurs licht toe: "De situatie is momenteel anders dan in 2022. De energieprijzen zijn nog fors lager, het is nog onduidelijk hoe lang de prijzen hoger zijn én glastuinbouwbedrijven hebben fors geïnvesteerd in verduurzaming. Telers investeerden, mede mogelijk gemaakt met SIG&F-subsidie, bijvoorbeeld in energiezuinige LED-lampen en hebben hun aardgasverbruik verlaagd." De bank heeft de groei niet gekwantificeerd.
© ABN Amro
Goed voorbereid
In de rapportage staat ABN Amro speciaal stil bij de energiemarktontwikkelingen en de glastuinbouw. Daarbij haalt de bank een interne enquête uit 2022 aan onder eigen glastuinbouwklanten, naar aanleiding van de energiecrisis van destijds.
De enquête laat zien dat bedrijven in de glastuinbouw actief bezig zijn met hun energiemanagement. Destijds gaf 71 procent van de ondervraagden aan goed inzicht te hebben in hun energiepositie en 55 procent van de bedrijven werd bijgestaan door een externe adviseur. Slechts 12 procent van de bedrijven gaf aan de afname van energie niet te hebben vastgelegd in langetermijncontracten. De overige bedrijven hebben over de jaren een mix aan gas- en energiecontracten afgesloten. Acute prijsschommelingen werken dus maar beperkt door in de bedrijfsresultaten.
© ABN Amro Bij ABN Amro is de verwachting dat ondernemers in de glastuinbouw naar aanleiding van de energiecrisis nog meer stappen hebben gezet. Zij hebben hun fossiele energieconsumptie sinds 2021 met 20 procent weten terug te dringen door te investeren in energiebesparende technieken en alternatieve energiebronnen. Daarbij hebben de bedrijven het energiemanagement nog verder geprofessionaliseerd.
De sector is zelfs zover dat hogere energieprijzen niet voor alle bedrijven negatief hoeven uit te pakken. Iets minder dan de helft van de bedrijven is immers ook energieproducent. Glastuinbouwbedrijven produceren energie via Warmte Kracht Koppeling (WKK), waarbij met generatoren aardgas wordt omgezet in elektriciteit, warmte en CO₂. Hiermee wordt ongeveer 12 procent van de Nederlandse vraag naar elektriciteit ingevuld en wordt onbalans in het stroomnet voorkomen.
Voor COVID bedroegen energie-inkomsten gemiddeld 5 procent van het inkomen van glastuinbouwers. Tijdens de energiecrisis van 2022 steeg dit naar 19 procent, waarna het stabiliseerde rond de 12 procent in 2025. Niet elk glastuinbouwbedrijf beschikt over een WKK- installatie, en de energievraag en -productie lopen tussen bedrijven fors uiteen, waardoor ook bedrijfsresultaten sterk kunnen verschillen, benadrukt de bank wel bij bovenstaande analyse.
Bron: ABN Amro
