Uitzonderlijk slecht weer met evacuaties als gevolg heeft het Zuid-Spaanse dorp Grazalema internationaal in de schijnwerpers gezet. Maar het dorp was al veel eerder bekend. Eeuwen geleden stond Grazalema op de kaart dankzij de wolproductie en een bloeiende textielnijverheid.
Ongeveer tweehonderd jaar geleden veranderde dat. Door de Industriële Revolutie en de concurrentie van regio's met betere spoorverbindingen verschoof de productie van stoffen en dekens naar andere plekken in Europa. Wat Grazalema ooit groot maakte, zakte langzaam weg. Van de meer dan 25 lakenfabrieken die het dorp ooit telde, is er vandaag nog maar één over.
© Maslana
Sindsdien trokken veel inwoners weg uit dit witte bergdorp in de provincie Cádiz. Tegelijk kwamen er ook nieuwe bewoners bij. Een van hen is de Nederlander Fred Guelen. Via de stichting Fundación Grazalema Regenerativa zet hij zich in voor de herwaardering van wol. Samen met het project Maslana krijgt die wol nu een nieuwe rol: als volledig natuurlijke en duurzame oplossing voor de intensieve tuinbouw.
Schapenwol voor de tuinbouw
Het bedrijf heeft een wolpellet ontwikkeld voor de tuinbouw: een organische meststof die voedingsstoffen levert, de bodemstructuur verbetert en water beter vasthoudt.
"Door de opkomst van synthetische vezels en het wegvallen van sommige afzetmarkten voor Spaanse wol, is een groot deel van de wolproductie in Spanje praktisch waardeloos geworden", legt Juan Baena van de stichting uit. "Er is nog altijd merinowol van topkwaliteit voor textiel, en die is ook echt gewild. Maar er is ook veel wol waar niemand iets mee doet. Wij wilden dat materiaal opnieuw waarde geven, want voor veel veehouders is het nu bijna afval."
© Maslana
"We zitten in een situatie waarin veel veehouders niets meer betaald krijgen voor hun wol. Soms kost het inhuren van een scheerder zelfs meer dan de wol opbrengt. Wij kopen die wol tegen een eerlijke prijs, zodat het geen last meer is, maar opnieuw deel wordt van de waardeketen en van een circulaire economie."
Lanopellet: natuurlijke NK-meststof
Het paradepaardje van Maslana is de wolpellet, die onder de naam Lanopellet wordt verkocht. "Het gaat om wol zonder toevoegingen, dus 100% natuurlijk. De wol ondergaat alleen een mechanisch pelletiseerproces, waarbij lanoline – het vet uit de vacht van het schaap – dient als natuurlijk bindmiddel. Daarna wordt het product gedroogd en verpakt."
"Voor de tuinbouw is dit interessant, omdat de pellets voedende eigenschappen hebben. Ze bevatten meer dan 8% stikstof en ongeveer 4% kalium. Daardoor zijn ze een natuurlijke NK-meststof met geleidelijke afgifte." Maar de voordelen gaan verder dan alleen voeding.
Water vasthouden en de bodem verbeteren
Een van de sterkste eigenschappen van de Lanopellets van Maslana is dat wol veel water kan opnemen en vasthouden. Dat komt door het hygroscopische karakter van wol. "Wol houdt vocht vast, waardoor telers minder vaak hoeven te irrigeren. Dat is vooral belangrijk in gebieden met weinig water of een droog klimaat. Onder bepaalde omstandigheden kan dat oplopen tot een besparing van 2,5 miljoen liter water per hectare per jaar", zegt Álvaro Benítez van Maslana.
© Maslana
Daarnaast verbeteren de pellets de bodemstructuur, vooral in uitgeputte gronden of op plekken waar hevige regen de bodem en voedingsstoffen wegspoelt, zoals recent in Grazalema zelf. "Als je gepelletiseerde wol mengt met een beschadigde bodem, wordt de structuur beter. De bodem verlucht beter en houdt meer water vast. Voor de intensieve teelt, die steeds vaker op zoek is naar organische alternatieven, is dat heel interessant", voegt hij toe. "Daar komt nog bij dat het product slakken en naaktslakken helpt weren, iets wat in de tuinbouw erg gewaardeerd wordt."
Een markt die in Spanje nog moet groeien
In landen als Duitsland is de markt voor wolpellets al verder ontwikkeld. In Spanje bestond die eigenlijk nauwelijks, tot Maslana ermee begon. "De verkoop van onze pellets is op 1 januari gestart, nadat we de nodige vergunningen van het ministerie hadden gekregen."
"Door de recente regenval en de evacuatie van het dorp liep de logistiek tijdelijk vertraging op. Intussen is het werk weer hervat", deelt hij eind februari. "Iets nieuws opstarten is altijd lastig, maar ook ontzettend motiverend."
"Op dit moment zetten we sterk in op uitleg en bewustmaking. We leggen contacten met distributeurs en telers, want dit product is nog erg onbekend. Maar we hebben een duidelijk doel voor ogen: we willen niet alleen de eerste producent van wolpellets in Spanje zijn, maar ook de referentie worden voor dit nieuwe industriële model. Dat model kan ook in andere regio's groeien. Het biedt veehouders een oplossing en geeft dorpen die langzaam leeglopen opnieuw toekomst. We halen een restproduct uit de afvalstroom en brengen het terug in de waardeketen, als een circulair en duurzaam alternatief."
© MaslanaVoor meer informatie:
Maslana
Calle de las Piedras 47
11610 Grazalema (Cádiz) – Spanje
[email protected]
https://maslana.es
