In Noord-Macedonië zijn inspecties gestart bij alle lokale producenten van medische cannabis, nadat meer dan 40 ton cannabis in beslag was genomen. Volgens de autoriteiten zou deze voorraad mogelijk uit de legale productie zijn weggesluisd naar de illegale markt. Hoewel de ontdekking van de 40 ton cannabis de aanleiding was voor de inspecties, begon de kwestie al eerder, toen vijf ton cannabis in Servië werd onderschept, waarvan het Openbaar Ministerie stelt dat het afkomstig was uit Noord-Macedonië. Het ministerie van Volksgezondheid trad snel op; minister Azir Aliu bevestigde dat op dit moment alle vergunninghouders in het land worden gecontroleerd, waarbij al zes licenties zijn ingetrokken sinds de start van het proces.
Verbindingen met vergunninghouders
Volgens meerdere bronnen die bekend zijn met de inspecties, betrof een van de eerste gevallen Alphapharm Group, een producent met vergunning uit Skopje, waarvan de algemeen directeur aanwezig was bij de onderschepping in Servië. Inspecties bij locaties die aan het bedrijf zijn gelieerd, hebben tussen de 30 en 40 ton cannabismateriaal aangetroffen, aanzienlijk meer dan de verwachte voorraden.
Verschillende bronnen gaven aan dat sommige vergunninghouders hun capaciteit hebben uitgebreid door eerder gesloten industriële panden over te nemen, vaak tegen lage kosten. "Het waren oude locaties die jarenlang ongebruikt waren gebleven," aldus een bron. "Ze waren goedkoop, maar niet ontworpen voor dit type productie."
Bij de inspecties zijn diverse overheidsinstanties betrokken, waaronder gezondheidsautoriteiten, politie-eenheden, interne zaken en drugsbestrijdingsteams. "Ze controleren alles," zei een bron. "Voorraad, documentatie, track & trace, export."
Voor conforme producenten zijn dergelijke controles onderdeel van de reguliere bedrijfsvoering. "Voorraadcontroles zijn elk jaar verplicht," zei een andere bron. "De meesten van ons hebben die tegen het einde van vorig jaar afgerond. Als je een normaal bedrijf runt, kloppen de cijfers."
Structurele problemen bij export
Tegelijkertijd wijzen bronnen op exportvertragingen als een structureel probleem dat bijdraagt aan de ophoping van voorraden in de sector. Volgens insiders werden goedkeuringen voor de export van gedroogde bloemen en cannabisolie vertraagd of tijdelijk opgeschort, terwijl bedrijven toch belasting moesten betalen over onverkochte producten. "Je wordt belast alsof je het hebt verkocht," aldus een bron, "maar je mag het niet verplaatsen."
De aangescherpte controles hebben ook gevolgen voor de logistiek. Bronnen melden dat export nu extra monsters, documentatie en politiebegeleiding vereist. "Er is veel verwarring," aldus een bron. "Iedereen probeert zorgvuldig te lijken, en soms leidt dat tot overcorrectie."
© Viktar Lameika | Dreamstime
Veranderende zorgvuldigheid in Europa
De gevolgen reiken verder dan Noord-Macedonië, vooral onder Europese afnemers. Meerdere bronnen melden dat klanten in Duitsland nu schriftelijke garanties en aanvullende documentatie van leveranciers vragen. "We moesten formeel verklaren dat we niet betrokken zijn bij bedrijven die worden onderzocht," aldus een bron. Anderen geven aan dat ze gevraagd worden te verduidelijken of ze cannabis van derden betrekken of uitsluitend uit eigen teelt en verwerking gebruiken.
Bronnen omschrijven deze ontwikkelingen als onderdeel van een bredere verschuiving in zorgvuldigheid binnen de Europese markt voor medische cannabis. "Klanten willen nu faciliteiten bezoeken," zei een bron. "Ze willen zien hoe het er echt aan toe gaat, niet alleen vertrouwen op vergunningen en papieren."
De autoriteiten geven aan dat de inspecties doorgaan en dat er later meer informatie bekend wordt gemaakt. Binnenkort zullen de namen van de bedrijven waarvan de licenties zijn ingetrokken openbaar worden gemaakt.
