In Canada, in de regio Qikiqtaaluk in Nunavut, worden in de noordelijkste permanent bewoonde plaats ter wereld verse bladgroente geteeld onder extreme Arctische omstandigheden. In Alert, op 817 kilometer van de Noordpool, draait een containerfarm bij buitentemperaturen tot -36°C en tijdens de poolnacht, wanneer het 24 uur per dag donker is.
Alert fungeert voornamelijk als basis van de Canadese krijgsmacht en als onderzoeksstation, waar personeel het hele jaar door rouleert. De bevoorrading is sterk afhankelijk van luchttransport.
"Zoals veel afgelegen gemeenschappen in het noorden is de voedselvoorziening van Alert afhankelijk van vliegtuigen, die erom bekendstaan niet altijd te komen opdagen," zegt Molly Farquhar, initiatiefnemer van The C.A.N (Continuous Alert Nourishment). "Soms zitten we weken zonder vlucht, en dus ook zonder verse producten."
Om die afhankelijkheid te verkleinen realiseerde zij een vertical farm in een omgebouwde zeecontainer, mogelijk de noordelijkste ter wereld. Het betreft een teeltsysteem op water voor de teelt van bladgewassen.
© Molly Farquhar
Van afgedankte container naar Arctische teeltruimte
Het project begon als een proof of concept in een loods van Environment and Climate Change Canada. Daar werd aangetoond dat bladgroenten lokaal succesvol geteeld konden worden. Op basis van die resultaten werd steun verkregen voor opschaling.
In de zomer werd een oude, afgedankte zeecontainer volledig gerenoveerd. De constructie kreeg een geïsoleerde vloer, gesloten wanden en een eigen stroomvoorziening. Er werden twee verwarmingsunits geplaatst en de container werd ingericht met een tweeruimtesysteem om koude-inval bij betreding van de teeltruimte te beperken.
De installatie bestaat uit stellingen met pvc-buizen, dimbare LED-belichting, een luchtverversingssysteem en een eenvoudige watervoorziening. "Het luchtverversingssysteem bestaat uit een inlaatklep en een afzuigventilator, die samen dagelijks twee uur openstaan," licht Farquhar toe. "Ze zijn gekoppeld aan een thermostaat om het klimaat zo constant mogelijk te houden."
Water wordt opgeslagen in een groot vat. Het lokaal met chloor behandeld leidingwater wordt eerst gelaten om te ontgassen voordat het aan het teeltsysteem wordt toegevoegd. "Het is in feite een grote regenton waarin ik eens in de paar weken elf emmers leidingwater giet," aldus Farquhar.
Ondanks buitentemperaturen rond -30°C groeien gewassen als rucola, boerenkool, Romaine sla, mosterdblad, basilicum, koriander en spinazie stabiel door. "We hebben inmiddels een eerste oogst gehad, goed voor een volle melkkrat sla. De voldoening bij het afleveren van die krat bevestigde voor mij dat ik mijn roeping heb gevonden."
© Molly Farquhar
© Molly Farquhar
© Molly Farquhar
Technische uitdagingen in het Hoge Noorden
De eerste productiemaanden verliepen moeizaam. De groei bleef achter, er traden nutriëntentekorten op en planten begonnen te verwelken. De wortels ontwikkelden een hardnekkige slijmlaag. "Het probleem was snel zichtbaar: alle wortels zaten verstikt in slijm. Maar de oorzaak achterhalen was een stuk lastiger."
Gedurende drie maanden werden systematisch verschillende variabelen aangepast. Er werd overgeschakeld op gedeïoniseerd water, er werden zelfgebouwde filters geplaatst, de luchtverversing werd opgevoerd en er werd geëxperimenteerd met waterkoeling. Voor pH-correctie werd citroenzuur vervangen door zoutzuur. Daarnaast werden behandelingen met waterstofperoxide toegepast en werd een UV-sterilisatielamp geïnstalleerd.
De doorbraak kwam na het volgen van een cursus teelt op water. "Tijdens de eerste les realiseerde ik me dat er simpelweg te weinig zuurstof in het systeem zat. Ik vertrouwde volledig op het watervaleffect, maar dat bleek bij lange na niet voldoende."
Vervolgens werden waterpompen op tijdschakelaars geplaatst en luchtstenen aangesloten op een luchtpomp om het zuurstofgehalte in de wortelzone te verhogen. Binnen een maand verbeterde de plantgezondheid zichtbaar.
© Molly Farquhar 
© Molly Farquhar
© Molly Farquhar
Naar verdere verbreding van het teeltpakket
Er is bewust gestart met bladgewassen vanwege de korte teeltcyclus, waardoor het systeem snel getest en geoptimaliseerd kon worden. Nu de meeste technische knelpunten zijn opgelost en er uniforme kroppen sla worden geproduceerd, wordt gekeken naar uitbreiding met komkommer, biet, paprika, erwt, boon en tomaat.
De schaal van het project is beperkt, maar de betekenis reikt verder dan Alert alleen. Veel afgelegen noordelijke gemeenschappen zijn afhankelijk van luchttransport, terwijl weersomstandigheden ze langdurig kunnen isoleren.
Voor Farquhar is de drijfveer vooral praktisch. "Ik zie hier een duidelijke behoefte aan dit soort initiatieven. Daarom heb ik het mijn missie gemaakt om jaarrond verse producten op locatie te telen, met als doel bij te dragen aan een meer zelfvoorzienende en duurzame basis."
© Molly Farquhar
Voor meer informatie:
Molly Farquhar
Environment and Climate Change Canada
[email protected]
www.canada.ca/en/environment-climate-change
