In de Verenigde Staten werd onlangs de tweede dag van Indoor Ag-Con geopend met een keynote over kapitaalallocatie in Controlled Environment Agriculture. Dave Chen, medeoprichter en CEO van Equilibrium, en David Verbitsky, president en managing director van Verbitsky Capital, bespraken lessen uit de afgelopen jaren en het huidige investeringsklimaat voor CEA.
Beide sprekers signaleren een verschuiving in de toon binnen de sector. Dave Chen beschreef de sfeer op de beursvloer als "sober", en voegde toe: "Mensen praten meer over het runnen van de kernactiviteiten en minder over de hype rondom het bedrijf."
© Arlette Sijmonsma | GroentenNieuws.nl
Van tech-hype naar agrarische kernactiviteit
De verschuiving in energie komt voort uit een fundamentele herwaardering van wat deze bedrijven daadwerkelijk zijn. Jarenlang werd de sector gepresenteerd als een high-growth techsegment, maar de keynote-sprekers ontkrachten dat beeld.
"We zien dat overlevenden in vertical farming beseffen dat ze een hulpmiddel zijn, een technologie, geen bedrijfsmodel," zei Dave. "Of het nu gaat om een lowtechkas, een hightechkas of een vertical farm, het zijn allemaal tools om een beter product te maken."
David Verbitsky onderschreef dit: "Stop met onderscheid maken naar het soort technologie dat je gebruikt. Het gaat om een spectrum. Wat telt, is wat je produceert en de bijbehorende economische haalbaarheid." Dave benadrukte dat een van de "brutale schokken" van de afgelopen jaren het besef was dat dit geen tech-businessmodel is. "Dit is tuinbouw. Slechts weinig aspecten van deze sector vertonen technologische marges. Het gaat om een product."
Van 'groei tegen elke prijs' naar operationele discipline
Het besef dat CEA in de eerste plaats tuinbouw is, heeft bedrijven gedwongen hun balansbeheer te herzien. Reflecterend op de afgelopen jaren stond de discussie in het teken van overexpansie, mismatches in kapitaalstructuur en operationele realiteit.
"De industrie heeft zich de afgelopen jaren overschat," zei Dave. "We hebben gebouwd voordat we stabiel waren, voor zowel de markt als onze capaciteit om consistent en productief te zijn." Hij voegde toe dat sommige bedrijven al tweede en derde locaties openden voordat de eerste was gestabiliseerd, wat druk op de balans gaf.
Chen benadrukte dat bedrijven die worden gewaardeerd op basis van "tech-multiples" geneigd zijn te vroeg op te schalen en overgekapitaliseerd te raken. "CEA-bedrijven zijn telers die technologie gebruiken, geen technologiebedrijven," zei hij. Structurering van kapitaal alsof exponentiële marges haalbaar zijn, kan verkeerde beslissingen uitlokken.
Over sale-and-leasebackstructuren zei Dave dat deze vooral geschikt zijn voor volwassen, kredietwaardige telers met voorspelbare cashflow. "Voor start-ups is dit een slecht instrument. Vastgoedkapitaal moet volgen op operationeel bewijs, niet eraan voorafgaan."
© Arlette Sijmonsma | GroentenNieuws.nl
Marktrealiteit
Zodra een bedrijf zijn kapitaalstructuur stabiliseert, verschuift de focus naar de retailmarkt. David Verbitsky benadrukte dat product-marktfit de basis blijft. "Het product zelf komt op de eerste plaats. Reageren consumenten erop? Bouw je een sterk merk en een onderscheidend product? Als consumenten niet reageren, is de onderliggende waarde er niet."
Hij lichtte toe dat het gaat om het creëren van toegevoegde waarde: "De consument moet begrijpen waarom hij meer betaalt. Gaat het om houdbaarheid, smaak, gemak, of lokaal geproduceerd?"
Chen gaf aan dat in categorieën zoals bladgroenten CEA zich al bewijst: "We zijn voorbij het halfprocentpunt. Data van winkels tonen maand-op-maand een stijging en CEA-producten presteren beter dan vollegrondsproducten in verkoopsnelheid." Toekomstige groei ligt volgens hem bij telers die op grotere schaal werken en geïntegreerd zijn in de retailketen. "De komende jaren draait het om inzicht in de behoeften van retailers: schappen vullen, verliezen beheersen, vraag voorspellen en consistente kwaliteit leveren. Het zijn supply chains die de schappen vullen."
Investeringsperspectief: kapitaal keert terug, met voorwaarden
Hoewel de route naar de retailmarkt duidelijker wordt, is het verkrijgen van financiering strenger geworden. Investeerders blijven geïnteresseerd, maar zoeken naar realistische resultaten.
"Er is belangstelling van strategische partijen en groeiende interesse van financiële partijen zoals private equity, infrastructuurfondsen en family offices," zei Verbitsky. "Maar modellen die uitgaan van winst pas bij de derde of vierde locatie worden ter discussie gesteld. Het draait niet om top-line groei tegen elke prijs, maar om duurzame cashflow."
Ook de schuldenmarkt verandert. Traditionele banken en private kredietfondsen evalueren kasprojecten vaker, maar voorzichtigheid blijft geboden. "Schulden worden toegankelijker, maar wees bewust van wat je aangaat," aldus Verbitsky. Chen voegde toe: "Proberen een teeltbedrijf tot techbedrijf te maken is gevaarlijk."
© Arlette Sijmonsma | GroentenNieuws.nl
Cyclus en timing
De sprekers zien deze fase als een normale volwassenwording. "Tuinbouw wordt altijd gezien als het volgende grote segment. Het gaat in golven: veel belangstelling, dan verdwijnt het, en dan komt het terug. We zijn nu weer opkomend, maar nog dichtbij de bodem," zei Verbitsky. Chen: "Timing is cruciaal. Elke tien jaar ontdekken investeerders de tuinbouw opnieuw, realiseren ze zich dat het een product is, en beginnen ze opnieuw."
De keynote sloot af met de boodschap dat, hoewel het enthousiasme gematigder is, de sector momentum behoudt. "Er is duidelijke interesse. Het gaat nu om uitvoering," concludeerde Verbitsky.
