De energiemarkt voor de glastuinbouw is de afgelopen jaren sterk veranderd. Sinds hernieuwbare energiebronnen zoals zon en wind een groter aandeel hebben gekregen, zijn prijzen volatieler geworden en volgen bewegingen in de markt elkaar sneller op.
"De vraag is vaak nog goed te voorspellen, maar het aanbod steeds minder," zegt Luuk van Santen, energiemanager bij Samax. "De toegenomen flexibiliteit in de markt maakt prijsvorming dynamischer en minder voorspelbaar. Dat vraagt om overzicht en bewuste keuzes."
Samax is een onafhankelijk energiemanagementbedrijf, gevestigd in het Westland. Samax ondersteunt glastuinbouwbedrijven en aanverwante industrieën bij het verkrijgen van controle over hun energievoorziening. Dat doet Samax door energiebronnen, marktontwikkelingen en data in samenhang te analyseren en klanten te begeleiden bij strategische en operationele keuzes rondom energie.
© Samax
Luuk van Santen
Van losse bronnen naar één energiesysteem
Veel tuinbouwbedrijven beschikken inmiddels over meerdere energiebronnen tegelijk, zoals geothermie, WKK's, elektriciteit van het net, accu's en warmtepompen. Die diversiteit vergroot de mogelijkheden, maar maakt het energiesysteem ook complexer.
"Wanneer energiebronnen los van elkaar worden bekeken, blijft een belangrijk deel van de potentie onbenut," zegt Nando Molenaar, eveneens energiemanager bij Samax. "Slimme energiesturing betekent dat je warmteproducerende assets op de teeltlocatie in samenhang beschouwt."
© Samax
Nando Molenaar
Geothermie: stabiele basis, geen vanzelfsprekendheid
Geothermie vormt voor veel telers een duurzame en stabiele warmtebron. Tegelijkertijd is het geen 'heilige graal'. De prijs van aardwarmte is in veel gevallen gekoppeld aan de gasprijs en contractafspraken verschillen per put en per netwerk.
"De waarde van geothermie ontstaat pas wanneer je deze plaatst binnen het totale energiesysteem," zegt Nando. "In combinatie met andere assets, marktontwikkelingen en de actuele warmtevraag wordt duidelijk wat aardwarmte op dat moment betekent voor een bedrijf."
Sturen op data, niet op aannames
Een belangrijk onderscheid in het huidige energiebeheer is het verschil tussen sturen op aannames en sturen op data. "Wat logisch voelt, is niet altijd wat het beste resultaat oplevert," zegt Nando. "Data kan laten zien dat een andere inzet op dat moment gunstiger is."
Samax werkt daarom met datagedreven inzichten die vooruitkijken. Op basis van verwachte warmtevraag, marktontwikkelingen en beschikbare energiebronnen wordt bepaald welke inzet het beste aansluit bij de situatie van dat moment. Daarbij wordt steeds gekeken naar het geheel, niet naar afzonderlijke warmteproducerende assets.
Warmtehandel via Warmte Netwerk Westland
Warmte Netwerk Westland maakt handel in aardwarmte mogelijk tussen aangesloten telers. Een vraag die daarbij regelmatig terugkomt, is of telers hierbij ondersteuning krijgen.
Samax begeleidt klanten actief bij deze warmtehandel. Warmte wordt daarbij niet als op zichzelf staand product benaderd, maar altijd in relatie tot andere energiebronnen en de totale energiepositie van het bedrijf. Beslissingen om warmte te kopen of te verhandelen worden genomen vanuit dat bredere perspectief. "Het uitgangspunt is niet handelen om het handelen," benadrukt Nando, "maar het optimaliseren van de warmtekosten per vierkante meter."
Het handelsplatform waarop deze uitwisseling plaatsvindt, is ontwikkeld met het oog op transparantie en optimale benutting van beschikbare warmte. Volgens Shafiek Ramdin, verbonden aan Het ConsultancyHuis en betrokken bij de ontwikkeling van het platform, zit de meerwaarde juist in de schaal en inzichtelijkheid van het systeem: "Het handelsplatform brengt vraag en aanbod op een begrijpelijke manier bij elkaar. Dashboards maken inzichtelijk wat er gebeurt op de eigen locatie én in de markt. Zo wordt duurzame warmte effectief ingezet tegen een marktconforme waarde."
© Warmte netwerk Westland
Schaal vergroot mogelijkheden, maar vraagt om regie
Het koppelen van meerdere aardwarmtebronnen en telers binnen één regionaal netwerk vergroot de mogelijkheden voor uitwisseling. "Hoe groter en diverser het netwerk, hoe vaker verschillen ontstaan tussen vraag en aanbod," legt Luuk uit. "Die verschillen maken uitwisseling en optimalisatie mogelijk."
Tegelijkertijd neemt de complexiteit toe. Meer aansluitingen en meer bronnen betekenen ook meer keuzes. "Dat vraagt om regie. Wie overzicht houdt en begrijpt hoe het systeem samenhangt, kan die complexiteit benutten."
Langjarige keuzes vragen om vooruitdenken
De keuze om aardwarmte toe te passen, vraagt om zorgvuldige afwegingen. Contracten lopen vaak vijftien jaar en hebben daarmee langdurige gevolgen voor de bedrijfsvoering. "Juist bij dit soort keuzes is het belangrijk om verder te kijken dan de situatie van vandaag," zegt Luuk. "Niet alleen technisch, maar ook strategisch."
© Samax
Conclusie
Geothermie biedt grote kansen voor de glastuinbouw, maar alleen wanneer deze wordt ingezet binnen een samenhangend en slim aangestuurd energiesysteem. Niet de bron zelf, maar de manier waarop energiebronnen worden gecombineerd en gestuurd, bepaalt het uiteindelijke resultaat.
Zoals Luuk het samenvat: "Hoe meer mogelijkheden een energiesysteem biedt, hoe groter de complexiteit. Maar met de juiste sturing kan die complexiteit ook waarde opleveren."
Voor meer informatie:
Samax
[email protected]
www.samax.nu
