De Pakistaanse tomatensector wordt in toenemende mate blootgesteld aan risico's die samenhangen met zwaremetalenverontreiniging. Dit roept zorgen op rond voedselveiligheid, inkomenszekerheid van telers en de continuïteit van de export. Tomaten vormen een belangrijk gewas in Pakistan, met een jaarlijkse oogst van meer dan 569.000 ton en exportopbrengsten van ruim 100 miljoen Amerikaanse dollar. De teelt is grondgebonden, en dus kwetsbaar voor vervuiling in de grond. De teelt voorziet in het levensonderhoud van grote aantallen kleinschalige telers.
Volgens beschikbare informatie is de verontreiniging van landbouwgronden en irrigatiewater de afgelopen jaren toegenomen, met name in regio's waar veel industriële activiteit plaatsvindt. De uitbreiding van leerlooierijen in steden als Sialkot, Kasur en Lahore heeft geleid tot de lozing van zware metalen in omliggende kanalen en percelen. Schadelijke elementen zoals chroom, cadmium en lood worden door tomatenplanten opgenomen en kunnen zich ophopen in het eetbare deel van de vrucht.
Tahir Naqqash, assistent-professor aan het Institute of Molecular Biology and Biotechnology van de Bahauddin Zakariya University in Multan, stelt dat tomaten door hun plantkundige eigenschappen bijzonder kwetsbaar zijn. "De situatie wordt verder verergerd doordat tomaten een relatief hoge metaaltranslocatiefactor hebben, waardoor zij extra gevoelig zijn voor de accumulatie van deze toxische metalen," aldus Naqqash. Hij waarschuwt dat telers te maken kunnen krijgen met opbrengstverliezen tot 50 procent, naast een verslechtering van de vruchtkwaliteit.
Volgens hem overschrijden de gemeten contaminatieniveaus in bepaalde teeltgebieden de toegestane grenswaarden zoals vastgelegd in internationale normen, waaronder die van de Codex Alimentarius-commissie en de Europese Unie. Dit kan gevolgen hebben voor zowel de binnenlandse voedselveiligheid als de concurrentiepositie van de Pakistaanse tomatenexport. "De risico's beperken zich niet tot de handel," aldus Naqqash, verwijzend naar mogelijke volksgezondheidsproblemen bij lokale consumptie van verontreinigde producten.
Er wordt momenteel onderzoek gedaan naar alternatieven voor conventionele saneringsmethoden. Volgens Naqqash wordt in samenwerking met de Shenyang Normal University in China gewerkt aan een geïntegreerd systeem dat zich richt op biologische bodemsanering. Daarbij wordt gebruikgemaakt van een combinatie van micro-organismen en planten om de opname van cadmium, dat als belangrijkste verontreinigende stof in industriële zones wordt aangemerkt, te beperken.
Het doel is te voorkomen dat cadmium in de tomatenplant terechtkomt en zich ophoopt in het vruchtweefsel. Naqqash geeft aan dat zijn deelname aan een trainingsprogramma rond ecologische en groene ontwikkeling aan de Shenyang Normal University vorig jaar richting heeft gegeven aan het project. "Het zette mij aan om niet alleen na te denken over het verwijderen van zware metalen uit de bodem, maar ook over het beheer van residuen na het bioremediatieproces," aldus Naqqash. Hij voegde daaraan toe dat teruggewonnen metalen mogelijk opnieuw kunnen worden ingezet voor verwerkingsdoeleinden.
Het lopende onderzoek is erop gericht de teeltrisico's als gevolg van verontreiniging te beperken, terwijl het volume en de markttoegang voor de tomatensector behouden blijven.
Bron: The Express Tribune
