Teler Jan-Willem Doelman oogstte zijn gele courgettes een maand eerder dit jaar, zo meldt ZON in een artikel op haar website. Jan-Willem staat er zichtbaar tevreden op. Samen met Finn Verduijn, een jonge, maar hardwerkende en ambitieuze medewerker, bekijkt hij de eerste oogst en vertellen ze meer over het bedrijf.
© ZON
Jan-Willem groeide op tussen de courgettes. Samen met zijn vader Wim en broer Bert had hij vroeger een bedrijf. "We zijn altijd met courgettes bezig geweest," vertelt hij. "Toen we daar weg moesten, is Bert voor zichzelf begonnen in De Lier. Ik ben hier terechtgekomen en ben zo'n tien jaar geleden opnieuw gestart met groene en gele courgettes en wat sla."
© ZON
Wat begon als een relatief klassieke teelt, verschoof langzaam maar zeker richting specialisatie. "Groene courgette wordt in de zomer volop buiten geteeld. Daar red je het als kleinere teler niet mee," legt hij uit. "Gele courgette is kwetsbaarder en kan eigenlijk niet goed buiten geteeld worden. Dat maakt het tot een nicheproduct en als kleinere teler zag ik mijn kans schoon." Hier, op zijn eigen plek, koos Jan-Willem bewust voor een andere schaal. "Ik kies bewust niet voor een megabedrijf, dat past niet bij mij. Liever werk ik met een kleine, enthousiaste groep jongeren. Bij ons in de kas gaan werk en gezelligheid hand in hand."
© ZON
Keuze: geen megabedrijf
In plaats daarvan bouwde hij rustig verder aan een kleinschalig bedrijf met een duidelijke focus: gele courgettes als hoofdmoot, met een klein deel groene courgettes en - steeds belangrijker - courgette fleurs (de eetbare gele bloemen van de courgetteplant) en gele mini-courgettes. "Vooral de afname van courgette fleurs en gele mini-courgettes groeit elk jaar," zegt Jan-Willem. "Ze gaan veel naar het Midden-Oosten, maar ook naar Duitsland en naar cruiseschepen. Ze zijn vooral gewild omdat ze kleur op het bord brengen."
© ZON
Warmte als gamechanger
Vier jaar geleden veranderde er iets belangrijks. "Tot die tijd stookte ik met heteluchtkachels," vertelt Jan-Willem. "Prima, maar ook ouderwets." Toen er plannen kwamen voor aardwarmte in het Westland en ze bij mij aanklopten of ik mee wilde doen, begon het te kriebelen. "Als je daarop aansluit, moet je ook investeren: pijpverwarming, schermdoeken, een back-up met gas voor storingen, het hele verhaal. Dat is geen kleine stap." Maar Jan-Willem zette 'm toch en zo werd zijn kas in één klap toekomstbestendig: duurzame aardwarmte, regenwateropvang en meerdere schermdoeken om de warmte goed vast te houden.
"Het mooie van aardwarmte is dat je dag en nacht een constante temperatuur hebt. Zomer én winter." En dat bracht hem op een idee: waarom zou ik tot eind januari wachten met poten, als de warmte er al is? Toen de kweker van de plantjes afgelopen zomer liet weten dat er ruimte was om al op 23 december te poten, hoefde Jan-Willem niet lang na te denken. "Normaal is 20 januari gangbaar. Wij zijn nu bijna een maand eerder. Het is eigenlijk een bijkomstigheid van slim omgaan met warmte," zegt Jan-Willem nuchter. Het laat in ieder geval zien wat er mogelijk is. "Als je zo investeert in warmte en isolatie, is het eigenlijk zonde om niet eerder te beginnen. Dit is de toekomst."
Jong geleerd
Naast duurzame innovaties en plantenteelt, draait het bedrijf vooral om mensen. Jan-Willem werkt bewust kleinschalig. "Grootschalig is niks voor mij. Dan wordt het onpersoonlijk, met uitzendbureaus en alleen maar op de marge zitten. "Ik werk graag met jeugd," zegt Jan-Willem. "Zij hebben de toekomst en brengen frisse energie." Die combinatie blijkt goud waard. "Ik heb de oude wijsheden van mijn vroegere opleiding en jarenlange ervaring," zegt hij. "En zij komen met nieuwe ideeën. Als ik hier geen jeugd had gehad, had ik die investeringen nooit gedaan."
© ZON
Een van hen is Finn Verduijn. Hij kwam hier voor het eerst toen hij dertien was, als vriend van Jan-Willems tweede zoon Thijs. "Eerst een beetje rondstruinen en de minder fijne klusjes doen," lacht Finn. "Maar ik kreeg steeds meer plezier in het werk." Toen Jan-Willem een paar jaar later met vakantie ging, kreeg Finn - toen zeventien - samen met Jan-Willems zoons de verantwoordelijkheid. "Run jij de tuin maar," zei Jan-Willem. "Dat was best spannend," zegt Finn. "Ik had nul verstand van verkoop, maar we hebben het gewoon gedaan." Jan-Willem had er vertrouwen in. "Je moet ze gewoon de ruimte geven om zelf dingen te ontdekken en op te lossen, daar leren ze heel veel van."
© ZON
Finn's Fleurs
Finn werkt inmiddels bijna fulltime bij Jan-Willem, maar volgt daarnaast ook nog een hbo-opleiding Ondernemen. Voor zijn opleiding moest hij een eigen bedrijf opzetten. "Ik had al verschillende ideeën onderzocht, tot ik het ineens dichter bij huis ging zoeken. Toen zag ik het antwoord letterlijk in mijn handen liggen: courgette fleurs. Zo ontstond Finn's Fleurs, zijn eigen onderneming die zich richt op de verkoop van de bij Jan-Willem gekweekte courgettes fleurs en mini-courgettes. Met eigen verpakkingen, branding en een groeiend klantenbestand. "Ik vind het fantastisch," zegt Jan-Willem. "Dat hij dit durft en dat ik hem kan ondersteunen om deze onderneming succesvol uit te bouwen."
© ZON
De fleurs zijn arbeidsintensief. Ze bloeien maar één dag, en op hete dagen gaan de bloemen al om 10 uur 's ochtends dicht. Voor die tijd moeten ze dan dus geoogst zijn. Soms moeten er 's ochtends vroeg tientallen dozen klaarstaan voor de handel.
© ZON
Ons record was 113 dozen op één dag
"Ons record was 113 dozen op één dag," zegt Finn. "Dan is het echt even knallen met een paar man, om alles op tijd klaar te krijgen." Naast Finn werkt ook Piet in de kas. Een man van Turkse afkomst die al veertig jaar in Nederland woont en elke dag vanuit Den Haag op de fiets naar zijn werk komt. "Hij werkte altijd via uitzendbureaus," vertelt Jan-Willem. "Maar was daar niet gelukkig. Hier wel."
© ZON
Voor Jan-Willem voelt het cirkeltje rond. "Ik wil over een jaar of tien best een stapje terugdoen en dan zou het fijn zijn als er iemand naast me staat die de zaak draaiende kan houden. Alleen red je het niet meer, met alle regels en veranderingen. Maar samen, met een team van jonge mensen vol nieuwe moed, komen we er wel," glimlacht hij. En ondertussen groeien er, tussen het glas en het warme water uit de aarde, prachtige gele courgettes die laten zien hoe toekomst en traditie hand in hand kunnen gaan.
Bron: ZON
