£3 miljoen voor nieuw mini-tomatenras via precisieveredeling

Een consortium van bedrijven en onderzoeksinstellingen in het Verenigd Koninkrijk heeft bijna £3 miljoen - omgerekend bijna €3,5 miljoen - aan overheidsfinanciering ontvangen om mini-tomatenrassen te ontwikkelen. Deze nieuwe rassen zouden de lange-termijnvooruitzichten voor de Britse tomatenteelt aanzienlijk kunnen verbeteren.

In de komende drie jaar werken CambridgeHOK, de University of Lincoln, APS Group – de grootste tomatenteler van het VK – en Phytoform Labs samen om hun geavanceerde CRISPR-Cas-veredelingstechnologie te integreren met geautomatiseerde kasoplossingen. Het doel is een commercieel haalbaar alternatief te creëren voor conventionele tomatenproductie.

Sinds 2000 is de Britse tomatenproductie sterk gedaald; de binnenlandse oogst is bijna gehalveerd door stijgende energie- en loonkosten en een structureel tekort aan personeel. Tegenwoordig wordt ongeveer 80 procent van de in het VK geconsumeerde tomaten geïmporteerd, wat de kwetsbaarheid van de toeleveringsketen vergroot en de CO₂-footprint door transport over lange afstanden vergroot.

Het AutoTom-project wil deze trend omkeren door de teeltwijze van tomaten fundamenteel te herontwerpen. Kennis van plantenwetenschappers, commerciële telers en ingenieurs wordt gecombineerd om kleinere tomatenplanten te ontwikkelen die dichter op elkaar kunnen worden geplant. Dit kan de opbrengst verdubbelen zonder dat de kwaliteit wordt aangetast.

Volgens CambridgeHOK zal het project precisieveredeling combineren met de nieuwste agri-technologie om de tomatenteelt productiever en minder arbeidsintensief te maken. Dit moet een duurzamer model bieden voor de Britse tuinbouw, beter bestand tegen toekomstige economische en milieudruk.

De investering wordt verstrekt door The Farming Innovation Programme, gefinancierd door het Britse ministerie van Milieu, Voedsel en Plattelandszaken (Defra) en uitgevoerd in samenwerking met Innovate UK. Het programma ondersteunt innovatieve projecten die de duurzaamheid en productiviteit van de tuinbouw verbeteren.

© Cambridge Glasshouse Co Ltd t/a CambridgeHOK

Compacte tomatenplanten voor geautomatiseerde kassen
De projectpartners willen voortbouwen op het eerdere succes van Phytoform en een nieuwe tomatenplantarchitectuur ontwikkelen. Dit moet traditionele veredelingscycli versnellen en compacte planten opleveren die één keer per teeltcyclus oogstbare vruchten produceren. De uniform kleine planten zijn speciaal ontworpen voor geautomatiseerde verwerking en oogst, waardoor handmatig werk tijdens de teelt aanzienlijk wordt verminderd.

CambridgeHOK past zijn geautomatiseerde kastechnologie aan, zodat planten via transportbanden door de kas kunnen bewegen. In plaats van dat medewerkers lange rijen doorlopen om te telen en oogsten, worden de planten naar een centrale locatie gebracht waar de oogst automatisch kan plaatsvinden. Dit kan de loonkosten met meer dan 70 procent verlagen en de productiviteit verhogen.

De University of Lincoln test en verfijnt het systeem in de nieuw gebouwde geothermische kas van CambridgeHOK. Met digitale tools en datagestuurde technieken worden de plantprestaties, systeem-efficiëntie en totale opbrengst geoptimaliseerd.

APS Group levert uitgebreide kennis van commerciële productie en waarborgt dat de technologie schaalbaar is en aansluit bij de behoeften van telers, retailers en supermarktketens. De British Tomato Growers' Association, met meer dan dertig jaar agronomische ervaring, biedt toegang tot een netwerk van 210 hectare aan potentiële telers.

© Cambridge Glasshouse Co Ltd t/a CambridgeHOK

Innovatief onderzoek als aanjager voor duurzame teelt
Het AutoTom-project is een van de eerste onderzoeksprojecten in het VK dat door Defra wordt gefinancierd sinds een wetswijziging in 2025, die precisieveredeling van planten toestaat ten behoeve van telers, het milieu en de samenleving.

Projectvoorzitter Patrick Harte verwacht dat het onderzoek een grote verandering kan betekenen voor de grootschalige teelt van Britse tomaten: "AutoTom is een zeer ambitieus en innovatief project dat, als het slaagt, een belangrijke stap kan zijn richting meer lokale tomatenproductie in het VK en de veerkracht van de binnenlandse voedselvoorziening kan versterken door de afhankelijkheid van import te verminderen."

"Het systeem kan bovendien transportgerelateerde emissies verlagen. Vroege schattingen wijzen erop dat de opbrengsten zouden kunnen verdubbelen, wat een flinke impuls voor de sector zou zijn. Met tomaten als een £1,8 miljardmarkt in het VK hopen we dat AutoTom de concurrentiepositie van Britse telers kan herstellen. We zijn enthousiast over het potentieel om de manier waarop tomaten in het VK worden geteeld, te transformeren."