Hoogdoorvoerende fenotypering (HTP) wordt steeds belangrijker voor ondersteuning van veredeling, onderzoek en productiebeslissingen. Het Franse bedrijf Hiphen, elf jaar geleden opgericht, ontwikkelt digitale fenotyperingstools en -diensten die plantobservaties omzetten in kwantitatieve, reproduceerbare data. Het bedrijf richt zich op het meten van plantkenmerken op grote schaal met behulp van beeldtechnologie, geavanceerde sensoren en kunstmatige intelligentie.
"Onze rol is om plantmetingen sneller, nauwkeuriger en vergelijkbaar te maken over verschillende proeven en omgevingen," zegt Alexis Comar, mede-oprichter en CEO van Hiphen. "Fenotypering creëert alleen waarde wanneer het data oplevert die direct beslissingen kunnen ondersteunen."
Internationale aanwezigheid en doelmarkten
Hoewel het hoofdkantoor in Frankrijk staat, opereert Hiphen wereldwijd. In 2025 voerde het bedrijf projecten uit in achttien landen, met de grootste markten in de Verenigde Staten, Nederland, Frankrijk, Brazilië en Australië. Lokale samenwerkingen, uitvoering van projecten op locatie en gecentraliseerde dataverwerking en -analyse ondersteunen deze internationale activiteiten.
De kernmarkten van Hiphen zijn plantveredeling, academisch onderzoek en kwaliteitsbeoordeling na oogst. Recent heeft het bedrijf zich ook gericht op evaluatie van biostimulanten en biologische gewasbeschermingsmiddelen, evenals On-Farm Experimentation (OFE). In deze context levert digitale fenotypering objectieve prestatiegegevens onder echte productiecondities.
"Er is steeds meer druk binnen de waardeketen om beslissingen te onderbouwen met data," legt Comar uit. "Fenotypering helpt om proefresultaten te koppelen aan operationele realiteit."
© Thijmen Tiersma | GroentenNieuws.nl
Alexis Comar demonstreerde het fenotyperingssysteem van Hiphen tijdens de International Soft Fruit Day, waar het bedrijf samenwerkte met Michael Meijler, die namens WPS aanwezig was op de Aardbeiendag
Technologieën voor kas- en veldfenotypering
Hiphen heeft een portfolio ontwikkeld van complementaire fenotyperingsplatforms die geschikt zijn voor verschillende omgevingen en schaalniveaus. Zo biedt het bedrijf Phenoscale, een drone-gebaseerde oplossing voor grootschalige veldproeven, en Literal, een handheld apparaat voor snelle metingen in het veld. Voor toepassingen op tractoren is er Phenomobile, een geïntegreerd sensorplatform, terwijl Phenostation speciaal is ontworpen voor fenotypering in kassen.
Voor toepassingen in kassen maakt Phenostation consistente, reproduceerbare metingen mogelijk onder gecontroleerde omstandigheden. Met beeldgebaseerde technologie worden kenmerken gemeten die verband houden met groei, biomassa, plantarchitectuur, kleur en ontwikkeling in de tijd. Deze datasets maken betrouwbare vergelijkingen tussen rassen, behandelingen of omgevingsstrategieën mogelijk.
"Kassen bieden uitstekende condities voor fenotypering, maar schaalbaarheid en standaardisatie blijven uitdagingen," legt Comar uit. "Ons doel is gecontroleerde fenotypering toegankelijker te maken zonder concessies te doen aan de datakwaliteit."
Voorbereiding op implementatie
De oplossingen van Hiphen combineren hardware, software en AI-gebaseerde analyses. Sensoren en camera's genereren ruwe data, die worden omgezet in gestandaardiseerde kenmerken geschikt voor statistische analyse en besluitvorming.
Een succesvolle implementatie hangt sterk af van voorbereiding. Duidelijke doelstellingen, een passend experimenteel ontwerp en aansluiting op bestaande werkprocessen zijn essentieel. "De technologie levert de meeste waarde wanneer de biologische of agronomische vraagstukken vooraf duidelijk zijn gedefinieerd."
Hiphen ondersteunt gebruikers meestal tijdens deze fase om ervoor te zorgen dat de fenotyperingssystemen soepel integreren in kasactiviteiten zonder onnodige complexiteit toe te voegen.
Toepassingen en erkenning
Hiphen-technologieën worden al toegepast in commerciële en regelgevende contexten. In de wijngaarden van Champagne ondersteunen beeldsystemen de kwaliteitsbeoordeling na oogst door druifkenmerken te kwantificeren die relevant zijn voor verwerkingsprestaties. Grote producenten zoals Moët & Chandon maken hier gebruik van.
Daarnaast is het Literal-apparaat voor het tellen van tarwearen officieel goedgekeurd door het Bundessortenamt in Duitsland voor registratietesten van rassen. Dit is een belangrijke stap richting regelgevende erkenning van digitale fenotyperingsmethoden.
"Regelgevende erkenning laat zien dat digitale metingen kunnen voldoen aan gevestigde betrouwbaarheidsnormen."
Strategische vooruitblik en uitdagingen voor de sector
In 2025 nam Hiphen de dronefenotyperingsdivisie van Aurea Imaging in Nederland over, waarmee de capaciteiten voor grootschalige veldfenotypering werden versterkt. In de toekomst wil het bedrijf zijn portfolio verder balanceren tussen veld- en kastoepassingen, met nieuwe ontwikkelingen gericht op schaalbare metingen in gecontroleerde omgevingen.
Ondanks de technologische volwassenheid blijft brede adoptie van digitale fenotypering een uitdaging. Eigendom van data, standaardisatie en economische waardevermeerdering ontwikkelen zich nog steeds binnen de sector.
"Voor telers en veredelaars is de uitdaging om visuele beoordelingen te vervangen door datagedreven metingen zonder extra werkdruk," besluit Comar. "Ons doel is dat fenotyperingstools daadwerkelijk beslissingen ondersteunen."
Voor meer informatie:
Alexis Comar, medeoprichter & CEO
Hiphen
[email protected]
www.hiphen-plant.com
