Basilicum telen is een van de grootste technische en economische uitdagingen in de indoorteelt. De plant is kwetsbaar en vraagt om nauwkeurige teeltomstandigheden. Tegelijkertijd is de marktprijs scherp, waardoor veel projecten in vertical farming zijn gestrand.
Toch werkt het Spaanse Néboda Farms sinds 2019 aan een haalbaar model: een indoor teelt op water, gebaseerd op industriële principes, automatisering en voortdurende optimalisatie. Het doel is om jaarrond basilicum te leveren, met constante kwaliteit, betrouwbare beschikbaarheid en prijzen die kunnen concurreren met traditionele teelt.
© Néboda Farms
"Wij hebben nooit de ambitie gehad om een nicheproduct te maken", vertellen oprichters Samuel López en Iván García. "We wilden een product ontwikkelen voor de massa. En daarvoor moet je op prijsniveau kunnen meedoen met de gangbare teelt."
Lokale wortels, wereldwijde ambitie
De naam Néboda is niet toevallig gekozen. "We komen uit Vigo, in Galicië. Néboda is een kruid dat hier vroeger werd gebruikt bij het koken van kastanjes en uiteindelijk wereldwijd bekend werd", leggen ze uit. "Voor ons had het die dubbele lading: verbondenheid met onze streek en de wens om internationaal uit te breiden."
De onderneming werd opgericht in 2019. Dat jaar begon het team zich intensief te verdiepen in hydroponics en in de specifieke eisen van basilicum. In 2020 volgde de eerste operationele stap: een commercieel verticaal teeltsysteem in een zeecontainer.
"Die eerste fase gaf waardevolle inzichten. We zagen dat de basilicum er goed uitzag, maar de opbrengst per vierkante meter was gewoon te laag. Met zulke cijfers bouw je geen levensvatbaar bedrijf", vertellen ze.
Dat bracht het team ertoe om hun hele systeem opnieuw te ontwerpen. Het resultaat is het huidige model, dat sterk is geïnspireerd op automatische logistieke magazijnen. Denk aan horizontale kweektrays, gestapeld in verticale structuren, gecombineerd met een geautomatiseerd operationeel proces.
"We combineren standaardmachines – om investeringskosten en technische risico's te beperken – met eigen ontwikkelde technologie. De focus ligt op het optimaliseren van processen en het verlagen van de operationele kosten, vooral op arbeid, energieverbruik, procesverbindingen en robuustheid van de apparatuur."
© Néboda Farms
Operationele kosten als struikelblok
Volgens Néboda is een van de grootste fouten in vertical farming dat technologie vaak voorrang krijgt op een houdbare kostenstructuur. "Investeringen schrijf je af op de lange termijn, maar de operationele kosten bepalen direct je kostprijs. Als je die niet onder controle hebt, houdt het snel op."
Daarom werkt het bedrijf met lean manufacturing-principes uit de auto-industrie. Elke stap in het proces wordt nauwkeurig gemeten en geoptimaliseerd, en pas na geslaagde kleinschalige tests wordt opgeschaald. "Op die manier voorkomen we een veelvoorkomend probleem: te snel opschalen van systemen die nog niet klaar zijn."
Eerste industriële locatie gepland voor 2027
Op dit moment runt Néboda een pre-industriële faciliteit van 100 m², volledig gericht op basilicum. Ze draaien daar tot wel 26 oogstcycli per jaar. "Commercieel werken we al met grote distributeurs, maar we hebben bewust pas op de plaats gemaakt. Eerst moet het model kloppen, dan pas gaan we groter."
Dat grotere plan is inmiddels in de maak: de bouw van hun eerste industriële vestiging van 1.800 m². "We blijven dezelfde strategie volgen. Tegelijk onderzoeken we of we ook andere gewassen kunnen toevoegen, zoals mesclun van jonge blaadjes. Maar de belangrijkste doelstelling is simpel: het break-even point bereiken."
De bedoeling is om eind 2026 te starten met bouwen, en het project in 2027 af te ronden. "Met deze stap willen we een van de eerste bedrijven ter wereld zijn die technisch en financieel kunnen aantonen dat vertical farming rendabel is", zeggen ze vastberaden.
"Dat zou echt een keerpunt kunnen zijn. De nood aan efficiënte en winstgevende tuinbouw is groot. Zodra één partij aantoont dat het model werkt, zullen investeerders zeker terugkeren naar de sector."
© Néboda FarmsVoor meer informatie:
Néboda Farms
[email protected]
www.nebodafarms.com
