In de glastuinbouw is er doorgaans geen gebrek aan kennis over plantenvoeding, maar vormt vooral de consequente en correcte toepassing daarvan in uiteenlopende teeltsystemen een uitdaging. Dat stelt tuinbouwadviseur Geerten van der Lugt, redacteur van de vijfde editie van Nutrient Solutions for Greenhouse Crops. Deze geactualiseerde referentie voor fertigatiepraktijken is online beschikbaar.
De handleiding ondersteunt het nutriëntenmanagement in glastuinbouwsystemen wereldwijd en omvat teelten in de vollegrond, substraat en teelt op water, zowel op inert als organisch groeimedium. Volgens Van der Lugt brengt de publicatie bestaande bemestingsprincipes samen met geactualiseerde voedingsoplossingen en streefwaarden die aansluiten bij de huidige glastuinbouwpraktijk en analysemethoden.
© Geerten van der Lugt
Gewasbereik en differentiatie naar teeltsysteem
Versie 5 beschrijft de voedingsbehoefte van belangrijke vruchtgroenten, bladgewassen, zachtfruit, snijbloemen en potplanten onder bedekte teeltomstandigheden. De voedingsoplossingen zijn uitgesplitst naar teeltsysteem, omdat beschikbaarheid en opname van nutriënten sterk verschillen tussen grondteelt, organische substraten, inerte substraten en watergebaseerde systemen.
De handleiding bestaat uit twee hoofdonderdelen. Deel A behandelt de basisprincipes van fertigatie, wortelmilieu en het samenstellen van voedingsoplossingen, inclusief rekenvoorbeelden met gangbare meststoffen. Deel B bevat tabellen met samenstellingen van voedingsoplossingen en bijbehorende streefwaarden voor wortelmilieu-analyses.
Macronutriënten worden weergegeven in zowel mmol/l als ppm, micronutriënten in µmol/l en ppb. Voor een aantal gewassen zijn aanpassingen opgenomen voor specifieke groeistadia of productiefasen.
"Telers werken vaak het hele seizoen met één recept, terwijl de voedingsbehoefte van het gewas continu verandert," merkt Van der Lugt op. "De fasegerichte aanpassingen zijn bedoeld om een meer responsieve fertigatiestrategie te ondersteunen."
Koppeling tussen voedingsoplossingen en analyses
Een belangrijk kenmerk van de handleiding is de koppeling van voedingsoplossingen aan streefwaarden voor verschillende analysemethoden. Of monsters nu afkomstig zijn uit gietwater, inert substraat, organisch medium of kasgrond, de publicatie biedt referentiewaarden om analyseresultaten te vertalen naar praktische fertigatiebeslissingen.
De voedingsoplossingen zijn ook toepasbaar in recirculatiesystemen. Er wordt toegelicht hoe de nutriëntenaanvoer kan worden berekend op basis van aanwezige concentraties, met oog voor zowel nutriëntenefficiëntie als systeemstabiliteit.
In deze editie zijn diverse waarden herzien, waaronder toelaatbare natriumgehalten voor specifieke gewassen. Daarnaast is de toelichting op het werken met NPK-meststoffen uitgebreid.
"Recirculatie en hergebruik van voedingsoplossingen vragen om een andere manier van denken," aldus Van der Lugt. "Kleine rekenfouten kunnen zich snel opstapelen; daarom is transparantie in berekeningen essentieel."
© YaraAandacht voor nuttige elementen
Nieuw in versie 5 is een apart hoofdstuk over nuttige elementen, met speciale aandacht voor silicium (Si) en jodium (I). Deze elementen worden steeds vaker toegepast in de glastuinbouw, hoewel zij niet als essentiële nutriënten worden beschouwd.
Het hoofdstuk geeft een overzicht van de huidige inzichten in hun mogelijke effecten op plantprestaties en biedt handvatten voor toepassing via fertigatie. De elementen zijn niet opgenomen in de standaardtabellen voor voedingsoplossingen, maar worden beschreven als optionele aanvullingen op bestaande programma's.
"De belangstelling voor nuttige elementen neemt toe, maar er bestaat ook een risico op onrealistische verwachtingen," licht Van der Lugt toe. "Het hoofdstuk plaatst het gebruik ervan in perspectief, zonder ze te presenteren als universele oplossingen."
Van Nederlandse basis naar internationale toepassing
De handleiding is gebaseerd op de Nederlandse Bemestingsadviesbasis Glastuinbouw, die in 1999 werd gepubliceerd door het toenmalige Proefstation in Naaldwijk. Hoewel de onderliggende principes nog steeds relevant zijn, zijn veel nutriëntenwaarden aangepast op basis van tientallen jaren praktijkervaring en de wereldwijde ontwikkeling van glastuinbouwsystemen.
De eerste Engelstalige editie van Nutrient Solutions for Greenhouse Crops verscheen in 2016 en maakte deze kennis toegankelijk voor een internationaal publiek. Latere edities breidden het gewassenpakket uit, verfijnden voedingsoplossingen en verwerkten feedback uit de commerciële glastuinbouw.
"Wat onder Nederlandse omstandigheden werkt, is niet één-op-één toepasbaar in andere regio's," stelt Van der Lugt. "Aanpassing aan waterkwaliteit, klimaat en productieniveau blijft altijd noodzakelijk."
Samenwerking en praktijkgericht gebruik
De handleiding kwam tot stand in samenwerking met meststoffenproducenten Yara, SQM en Nouryon, analytisch laboratorium Eurofins Agro en onafhankelijke adviesdeskundigen. Alle voedingsoplossingen zijn samen te stellen met commercieel verkrijgbare meststoffen van de deelnemende bedrijven.
Tijdens het redactieproces is input van technische specialisten en reviewers verwerkt om de praktische toepasbaarheid en wetenschappelijke onderbouwing te waarborgen.
"Deze publicatie is niet bedoeld als vervanging van professioneel advies," besluit Van der Lugt. „Het is een gedeeld referentiekader dat discussie, analyse en beter onderbouwde beslissingen in de glastuinbouwvoeding ondersteunt."
De vijfde editie van Nutrient Solutions for Greenhouse Crops is te downloaden via de websites van de deelnemende organisaties en de redacteur.
Voor meer informatie:
Geerten van der Lugt
[email protected]
http://geertenvanderlugt.nl/
Nouryon
www.nouryon.com
Eurofins Agro
[email protected]
https://eurofins-agro.com
