Tholen - In de glastuinbouwsector vertelt men graag over de koploperspositie die 'we' hebben als Nederland. Als je kijkt naar hightech techniek in de sector en productiviteit, dan is hoogleraar Peter Bodegom het daarmee eens. Cijfermatig wil hij het populaire narratief wel nuanceren. In 'bulk' is Nederland geen koploper. Dat kunnen andere grote tuinbouwlanden ook. Hoe blijft de Nederlandse glastuinbouwsector levensvatbaar? Met de beperkte ruimte die er in Nederland is, staat de tuinbouw onder druk.
© Thijmen Tiersma | GroentenNieuws.nl
Geen orakel
De bijzonder hoogleraar Internationale Circulaire Tuinbouwsystemen aan de Universiteit Leiden sprak afgelopen najaar op uitnodiging van de gemeente Westland. Bodegom gaf twee openbare hoorcolleges in het World Horti Center. Een van de colleges ging over de internationale positionering van de Nederlandse tuinbouwsector. De andere over waterkwaliteit, nog zo'n thema waarbij de sector duidelijk onder de maatschappelijke loep ligt.
Over de toekomst van de tuinbouw zijn de afgelopen jaren diverse scenario-studies uitgevoerd. Bodegom noemt onderzoek van Accez uit 2022, scenario's van het Planbureau voor de Leefomgeving en ook scenario's van de Rabobank. Zelf zegt hij niet hét antwoord te hebben op de vraag die hierboven is gesteld. "Ik ben geen orakel. Ik slinger de discussie aan."
© Thijmen Tiersma | GroentenNieuws.nl
Licence to produce
Zelf geeft Bodegom de voorkeur aan het scenario met aandacht voor internationaal verantwoord ondernemen. Het is een scenario uit de Accez-studie. "Dat scenario geeft licence to produce", aldus Bodegom. "Op die manier wordt tuinbouw geaccepteerd door de maatschappij." Nederland kan daarin als koploper op technologisch gebied laten zien wat er mogelijk is met glastuinbouw, en dat internationaal uitrollen.
Een ander scenario dat de revue passeert in de zaal die met zo'n vijftig man is gevuld, is een scenario gericht op mondiaal concurreren. De overwegend 50+'ers of studenten in de zaal krijgen van Bodegom uitgelegd dat voor dat scenario de huidige handelsoorlog niet echt bevorderlijk is.
© Thijmen Tiersma | GroentenNieuws.nl
Innovatie
Halverwege het college, waarin het ook over een opmerkelijk onderzoek over CO₂ gaat als uitstapje ten opzichte van het hoofdthema, komt Bodegom met een tussenconclusie. Een levensvatbare tuinbouwsector in Nederland vraagt wat hem betreft om een visie op (de rol van) data science, gezonde producten en weerbare teelt om duurzaam lokaal en internationaal te kunnen ondernemen.
© Thijmen Tiersma | GroentenNieuws.nl
Daarna pleit hij voor het benaderen van het tuinbouwcluster als innovatie-ecosysteem "Het is cruciaal om te blijven innoveren. Anders word je ingehaald." Om te kunnen innoveren zijn alle partijen in de keten nodig. Bovendien is het belangrijk dat er een kritische massa aan kassen is, om het innovatie-ecosysteem in stand te houden. Hier staat Bodegom stil bij de veehouderij, een sector die ook onder druk staat. Volgens hem speelt het gevaar van krimp, en dus verlies van de kritische massa voor een sterk innovatiecluster, in de veehouderij veel meer.
© Thijmen Tiersma | GroentenNieuws.nl
Een van de tuinbouwclusters in de tuinbouw is Westland, of breder Nederland. Maar, zo stelt Bodegom, elders bestaan ook clusters. Hij denkt daarom met het oog op de toekomst aan een netwerk van clusters. Voorbeelden van Nederlandse bedrijven die zich elders in clusters hebben gevestigd, komen voorbij. Denk aan Royal Brinkman of Koppert, in Spanje. Westland zocht vorig jaar nadrukkelijk al de verbinding met Almería, in Spanje. Het college van Bodegom sloot daarbij duidelijk aan.
