De kasteelt groeit gestaag in het uiterste noorden van Chili. In de regio Arica y Parinacota, een van de droogste gebieden ter wereld, is beschermde groenteteelt inmiddels uitgegroeid tot een strategische sector, zowel economisch als qua voedselvoorziening buiten het Chileense reguliere seizoen. De regio kijkt daarbij nadrukkelijk naar Almería, dat als technisch voorbeeld geldt in dit moderniseringsproces.
© Corfo
Volgens María José Moraga en Freddy Gutiérrez van brancheorganisatie Corfo maakt Arica grote stappen richting een professionele, duurzame en technologisch uitgeruste tuinbouw. Dit gebeurt onder meer via overheidsprogramma's voor innovatie, kennisoverdracht uit het buitenland en de geleidelijke invoering van geïntegreerde plaagbestrijding en biologische oplossingen.
Technologie absorberen in de praktijk
Een belangrijk initiatief hierin is het Programma voor Technologische Absorptie voor Innovatie (PATI). Het doel is om kleinschalige en middelgrote telers te helpen om hun productiviteit en concurrentiekracht te vergroten via nieuwe technieken en goede teeltpraktijken. In 2025 namen tien tuinbouwbedrijven uit Arica y Parinacota deel aan een studiereis naar Almería.
"In februari bezochten zij bedrijven, onderzoekscentra en toeleveranciers. Ze leerden alles: van zaadproductie tot verkoopstrategieën", zegt Moraga. "De keuze voor Almería was logisch: het klimaat lijkt sterk op dat van Arica, en ze telen er vergelijkbare gewassen zoals tomaten, courgettes en komkommers."
© Corfo
Na de observatiefase zijn de eerste telers in Arica nu daadwerkelijk aan de slag. "Ze werken met ziektevrije bodems, kiezen nieuwe rassen, investeren in betere kassen en voeren nieuwe technologieën in", aldus Moraga.
© Corfo
Hoogproductieve tuinbouw in de droogste woestijn ter wereld
De regio telt zo'n 3.000 hectare intensieve groenteteelt. Midden in de Atacamawoestijn biedt het gebied veel zonlicht, stabiele temperaturen en water uit de Andes en het hoogland.
© Corfo
"Arica is voor Chili wat Almería of Murcia is voor Europa", legt Gutiérrez uit. "We telen buiten het seizoen en voorzien het land van verse groenten in de winter, als andere regio's stilliggen."
Een keerpunt kwam in 2004-2005, toen Chili officieel vrij werd verklaard van de fruitvlieg. Tot dat moment golden er binnenlandse beperkingen op de handel in AGF uit Arica. "Toen die wegvielen, brak er een ware technologische revolutie uit", vertelt Gutiérrez. Druppelirrigatie, beschermingsnetten en moderne kassen deden massaal hun intrede. "Vandaag halen we tomatenopbrengsten van bijna 300 ton per hectare. Internationaal gezien is dat zeer hoog." Geen wonder dat tuinbouwgrond in de vallei van Azapa inmiddels ongeveer €260.000 per hectare kost.
© Corfo
Zaaizaadbedrijven en onderzoekscentra tillen niveau omhoog
Toen begonnen ook grote zaad- en onderzoeksbedrijven zoals Corteva, Bayer en Fitó zich in de regio te vestigen. De extreme omstandigheden — hoge zoutwaarden, droogte, endemische aanwezigheid van nematoden en bodemziekten — maken het tot een ideale testlocatie. "Als een ras het hier goed doet, is de kans groot dat het elders ook standhoudt", aldus Gutiérrez.
© Corfo
Hun aanwezigheid heeft geleid tot meer professionaliteit in de sector. Lokale agronomen, technici en ingenieurs werken nu met hightechsystemen voor klimaatregeling en automatisering. Dat heeft het technische niveau van de hele regio omhooggetrokken.
Nieuwe uitdagingen vragen om nieuwe aanpak
Toch zijn er ook flinke uitdagingen. Door het stabiele klimaat en het feit dat er vrijwel jaarrond wordt geteeld (maart tot december), blijven plagen aanwezig en raken bodems uitgeput.
© Corfo
"Vroeger losten we alles op met chemie. Maar dat heeft het bodemleven en de microbiologie aangetast. Daarom zetten we nu in op geïntegreerde en biologische bestrijding", zegt Gutiérrez. De kosten daarvan zijn fors: een volledig biologisch bestrijdingsprogramma kost tussen de €17.000 en €22.000 per hectare, veel meer dan in Europa.
Maar de omslag is begonnen. Corfo ondersteunt telers via regionale programma's en PATI bij de overstap naar duurzame teelt. "Er doen telers mee met allerlei achtergronden: van pioniers tot beginners. Dat levert praktijkvoorbeelden op: teeltbedrijven die laten zien dat het wel kan", benadrukt Gutiérrez.
© Corfo
Groei in opbrengst, niet in areaal
De sector groeit niet zozeer in areaal, maar in efficiëntie. "Telers zijn slachtoffer van hun eigen succes. De opbrengst is hoog, maar de Chileense markt is beperkt, en dat drukt al tien jaar op de prijzen", legt hij uit.
Daarom ligt de focus nu op lagere kosten, duurzamere methoden en nieuwe markten, ook internationaal. "Biologische teelt is geen niche meer. Het gaat nu om geïntegreerd management en biologische middelen die de opbrengst niet verlagen, maar wel voldoen aan strengere eisen."
"De les uit Almería? Een intensief tuinbouwmodel kan transformeren, mits telers, overheden en technologiepartners samen optrekken. En in Arica y Parinacota ligt dat pad al open. De regio wil zich ontwikkelen tot meer dan alleen een teeltlocatie: ze wil ook een proeftuin worden voor tuinbouw onder extreme omstandigheden", besluit Gutiérrez.
© CorfoVoor meer informatie:
Corfo
[email protected]
https://www.corfo.gob.cl
