Vanaf 1 januari 2026 is een pakket aan landelijke maatregelen in werking getreden om de uitbreiding van het stroomnet en andere energie-infrastructuur te versnellen. Deze projecten zijn nodig om het overvolle stroomnet aan te pakken en ruimte te maken voor het toekomstige energiesysteem.
De maatregelen moeten procedures verkorten en zorgen dat projecten sneller ruimtelijk kunnen worden ingepast, zodat de bouw eerder kan starten.
Standaard gedoogplicht voor voorbereidende onderzoeken
Een belangrijke wijziging voor agrarische grondeigenaren is de invoering van een standaard gedoogplicht voor voorbereidende werkzaamheden. Netbeheerders moeten vóór de aanleg van nieuwe infrastructuur onderzoek doen, zoals bodem- en grondmetingen. Tot nu toe kon het weigeren van toegang door grondeigenaren leiden tot aanzienlijke vertraging.
Vanaf 1 januari 2026 zijn grondeigenaren verplicht om toegang te verlenen voor deze voorbereidende onderzoeken. Volgens de Rijksoverheid kan dit maanden tot zelfs anderhalf jaar aan proceduretijd besparen. De gedoogplicht geldt niet alleen voor uitbreidingen van het stroomnet, maar ook voor andere projecten zoals het landelijke waterstofnetwerk, warmte-infrastructuur en bepaalde mijnbouwactiviteiten.
De LLTB benadrukt dat deze maatregel gevolgen kan hebben voor agrariërs en grondeigenaren en vindt het belangrijk dat zij tijdig en zorgvuldig worden geïnformeerd over werkzaamheden op hun percelen, inclusief afspraken over schade en herstel.
Extra ondersteuning voor gemeenten en provincies
Daarnaast breidt de Rijksoverheid per 1 januari 2026 de Expertpool Energie-Infrastructuur uit. Gemeenten en provincies kunnen hierdoor sneller ondersteuning krijgen bij locatiekeuzes, vergunningverlening en projectuitvoering. De expertpool levert tijdelijke expertise, zoals projectleiders en juridische ondersteuning.
Nieuw is dat deze ondersteuning niet alleen beschikbaar is voor hoogspanningsprojecten, maar ook voor middenspanningsnetten en andere vormen van energie-infrastructuur, zoals waterstofleidingen, CO₂-transport en grootschalige opslag.
Onderdeel van bredere versnellingsaanpak
De maatregelen maken deel uit van de versnellingsaanpak voor netuitbreiding die het kabinet in april 2025 aankondigde. Voor de uitbreiding van de expertpool is 22,5 miljoen euro beschikbaar gesteld uit het Klimaatfonds voor de periode 2026–2030.
Bron: LLTB
