Tholen - "Het is een beetje zoals de vergelijking tussen elektrische wagens en dieselwagens met AdBlue: het eerste heeft een heel lage milieu-impact, en het tweede is een toevoeging waarmee de milieunormen gehaald kunnen worden," zegt Jonas Berckmans van Vanpraet Clima, dat zich richt op de verdeling en distributie van koelsystemen. Jonas ziet dat eenzelfde fenomeen zich voordoet bij koelinstallaties nu de klassieke, chemische koudemiddelen uitgefaseerd worden.
"Alle traditionele, chemische koudemiddelen, de HFK en KFC-koudemiddelen, moeten wettelijk worden uitgefaseerd en vervangen worden door middelen met een lage GWP (Global Warming Potential). Er zijn een aantal laag GWP-opties: de twee volledig natuurlijke middelen propaan en CO2 en de zogenaamde A2L middelen – een mix van traditionele koelmiddelen met propaan zodat het een laag GWP-koudemiddel is en de in de wetgeving gestelde norm voor nieuwe installaties in 2030 wordt gehaald."
Voor- en nadelen
Jonas geeft aan dat alle koudemiddelen voordelen, maar ook nadelen hebben, waarvan de kosten de meest in het oog springende zijn. "Voor het gebruik van de natuurlijke koudemiddelen is een nieuwe installatie nodig. Voor een CO2- of propaaninstallatie geldt dat die duur is – afhankelijk van de omstandigheden kan dat in de richting van tweemaal zo duur als een traditionele installatie gaan – en bij buitentemperaturen hoger dan 31°C geeft een CO2-koelinstallatie een slecht rendement. Daarnaast is CO2 voor de mens gevaarlijker dan de oude koudemiddelen in geval er een lek zou optreden."
"Bij een koelinstallatie waar propaan als koudemiddel wordt gebruikt, moet de koude eerst worden omgezet naar water buiten het gebouw. Daarvoor wordt water over het dak of langs de zijkant van een bedrijfsgebouw geleid. Dat water moet dus worden rondgepompt naar binnen. Deze extra omzetting geeft wat energieverlies." Jonas merkt op dat propaan- en CO2-koelinstallaties goede opties zijn, maar duurder qua investering. Voordeel van A2L-middelen is dat die een-op-een de oude koudemiddelen kunnen vervangen, geeft hij aan. "Er is een kleine extra investering nodig voor alarmering bij lekken, omdat er met gas wordt gewerkt. Het is dus iets duurder dan de traditionele koelinstallaties, maar niet te vergelijken met de investeringen die CO2 of propaan vergen."
Deskundig personeel
Een ander aspect dat Jonas noemt, is de beschikbaarheid van deskundig personeel. "Het is sowieso al moeilijk om een goede technieker op uw erf te krijgen, laat staan iemand die op de hoogte is van de nieuwe koudemiddelen. Dat is een aspect dat niet geldt voor de A2L-koudemiddelen, omdat de koelinstallatie voor die middelen grotendeels gelijk blijft aan de traditionele installaties. Daaraan kunnen dus dezelfde techniekers werken als voor een traditionele koelinstallatie."
Daar staat dan weer tegenover dat bij een propaaninstallatie, doordat de koude wordt omgezet in water, er binnen in het gebouw geen sprake is van schadelijke stoffen. "Het propaan blijft buiten, al moeten ook daar bepaalde veiligheidsmaatregelen worden getroffen. Maar binnen heb je dan alleen water en glycol. Daarnaast lijkt een investering in een koelinstallatie met natuurlijke koelmiddelen meer toekomstgericht te zijn. Een natuurlijk koudemiddel heeft een lage GWP, terwijl een A2L-oplossing net de norm haalt. Bovendien zijn de A2L-middelen PFAS-houdend. Een aspect waar momenteel veel aandacht voor is. Dus het gebruik van de A2L-middelen is onder voorbehoud. Op de dag van vandaag kun je zeggen dat je daarmee verder kunt voor de levensduur van de installatie."
Jonas merkt dat de mix van voor- en nadelen het voor klanten lastig maakt om een keuze te maken. Hij ziet dat voorlopig vooral de grote klanten kiezen voor een propaan- of CO2-koelinstallatie, de middelgrote en kleinere gaan vaak voor een A2L-oplossing. "Bijvoorbeeld startende ondernemers moeten eerst inkomsten hebben voordat ze grote investeringen kunnen doen. Het is de reden dat wij altijd twee opties aanbieden: op basis van een natuurlijk koudemiddel, meestal CO2, en voor een A2L-installatie, zodat de klant op basis van de bedrijfsomstandigheden een keuze kan maken," besluit Jonas.
Dit artikel verscheen eerder in editie 10, 39e jaargang van Primeur. Zie hiervoor www.agfprimeur.nl.
Voor meer informatie:
Van Praet-Clima 
D'Helst 13
9280 Lebbeke
Tel: 052 / 40 99 15
[email protected]
www.vanpraet-clima.be
