De volgende vragen zijn heel actueel, maar niet altijd gemakkelijk te beantwoorden. Is men land- of tuinbouwer in België en denkt men eraan om in de toekomst te stoppen met de land- of tuinbouwactiviteiten? Is men particulier en geïnteresseerd om een dergelijk land- of tuinbouwbedrijf te kopen? Is men reeds eigenaar van een voormalig land- of tuinbouwbedrijf in België en wil men weten wat de verdere mogelijkheden zijn?
Om inzicht te krijgen in deze vragen is het belangrijk om eerst een stukje theorie te kennen. Elk land- of tuinbouwbedrijf in Vlaanderen dat overweegt om te stoppen met boeren komt vroeg of laat in contact met de omgevingsvergunning. Stel dat men een deel van de bedrijfsgebouwen wil gaan slopen, dan moet men beschikken over een sloopvergunning. Stel dat men een boerderij wenst over te dragen aan derden (niet landbouwers), dan moet men over een functiewijziging beschikken. Deze theorie biedt DLV aan.
Wat bedoelt men precies met een functiewijziging?
Land- of tuinbouwbedrijven die effectief de bedrijfsactiviteiten staken en die vervolgens andere paden gaan bewandelen moeten altijd over een omgevingsvergunning voor een functiewijziging beschikken. In de praktijk geldt deze verplichting zodra er spraken is van een wijziging in het zakelijk recht van de hoeve of van de boerderij. Een soortgelijke wijziging in het zakelijk recht kan bijvoorbeeld gaan om het schenken van de hoeve aan de kinderen, het verhuren van de woning of van de bedrijfsgebouwen, het verkopen van het goed enzovoort.
Het doel van deze verplichte functiewijziging is dat de hoofdfunctie van het goed, stedenbouwkundig, gewijzigd wordt van landbouw naar residentieel wonen. Vanaf dat ogenblik kan de voormalige bedrijfswoning van de land- of tuinbouwer zonevreemd bewoond worden en kunnen de bijhorende bedrijfsgebouwen gebruikt worden als woningbijgebouw . Voor bijvoorbeeld het stallen van fietsen, tuinmeubilair, als eenvoudige werkplaats, enzovoort.
Kan de functie dan alleen gewijzigd worden naar wonen?
Nee, want de wetgeving voorziet dat bijvoorbeeld de bedrijfsgebouwen van een voormalig land- of tuinbouwbedrijf voortaan kunnen gebruikt worden in functie van een paardenhouderij, een tuinaanlegbedrijf, een dierenpension of alleen het opslaan van materiaal en materieel. Dergelijke functiewijzigingen zijn wat betreft haalbaarheid echter een heel ander gegeven dan de loutere functiewijziging naar wonen. Bovendien dienen alle betrokken gebouwen correct vergund te zijn. Niet vergunde gebouwen komen niet in aanmerking voor een functiewijziging.
Wanneer komt men in aanmerking voor een functiewijziging?
Maak geen fout, want het verkrijgen van een functiewijziging is geen recht. Met andere woorden: het is helemaal niet zeker of men een omgevingsvergunning voor de persoonlijke en specifieke situatie krijgt. In de praktijk zijn er heel wat parameters waarmee er rekening wordt gehouden. Wanneer het bedrijf zich bijvoorbeeld bevindt tussen tal van andere zonevreemde woningen of gebouwen, dan zal men meer kans maken op een functiewijziging dan iemand die ver afgelegen ligt van andere bebouwing. Ook de nabijheid van allerlei kwetsbare of hindergevoelige gebieden speelt een grote rol. Denk bijvoorbeeld maar aan de speciale beschermingszones die geleidt hebben tot de actuele stikstofproblematiek.
Het starten van een aanvraag voor een functiewijziging
In de praktijk vraagt men een omgevingsvergunning aan voor een functiewijziging bij het plaatselijk gemeentebestuur. Vaak is het vervolgens de Vlaamse overheid, Departement Landbouw & Visserij, die principieel uitmaakt of men in aanmerking komt of niet.
Wat kan men zelf al doen?
Wanneer men overweegt om een functiewijziging aan te vragen, dan kan met het best eens de vraag stellen welke gebouwen of aanhorigheden op het bedrijf er misschien niet meer toe doen. Met andere woorden: welke gebouwen komen niet voor renovatie in aanmerking of zijn gewoonweg niet langer noodzakelijk. Tegenwoordig geldt het tijdperk van ontharden. Dus de overheid, en de hele Vlaamse maatschappij, neemt het in dank af dat er actief onthard worden bij het herbestemmen van het bedrijf.
In de praktijk is er heel wat onwetendheid omtrent zonevreemde functiewijzigingen. Makelaars, notarissen, kopers en verkopers zien vaak door de bomen het bos niet meer. DLV zorgt in eerste instantie voor duidelijkheid. Na een voorafgaande studie geeft DLV specifiek voor het persoonlijk bedrijf een advies op maat. Vervolgens kan er werk gemaakt worden van een compleet dossier voor de aanvraag van de omgevingsvergunning.
Bron: DLV
