Afzet nicheproduct en kosten arbeid doen glasgroententelers meeste pijn in coronajaar

Corona houdt ons al even bezig en dat zal ook nog wel even zo bleven, zoveel is na gisteravond wel duidelijk. Vraaguitval is direct weer een probleem in alle agrosectoren met afzet op getroffen sectoren zoals de horeca in binnen- en buitenland.

In reactie op de eerste golf en de gevolgen daarvan op de agrarische sectoren in Nederland is onderzoek gedaan naar knelpunten en eventuele aanpassingen aan het Nederlandse beleid om die knelpunten en bijbehorende problemen te voorkomen. Onderzoekers van Wageningen Economic Research delen nu hun bevindingen in een rapport getiteld 'De impact van de coronacrisis op het Nederlandse agrocomplex'. 


In een tabel wordt met kleurcodes de dreiging van knelpunten aangegeven. In rood afzet van nicheproduct. Voor vergroting: klik hier door naar het hele rapport.

Glasgroenten
Alvorens naar de algemene observaties van de onderzoekers door te gaan (hieronder) eerst kort een blik op de glasgroententeelt, één van de nader door de onderzoekers onderzochte deelsectoren. Afzet van niche- en horecaproduct leverde telers en handelsbedrijven grote problemen op zagen zij. Arbeid ook, al viel de arbeidsinvulling uiteindelijk goed mee en waren vooral de kosten door allerlei extra maatregelen hoger. Die kosten, samen met o.a. in tomaat een aanbodsmarkt, maken dat telers op een slecht jaar afstevenen, in ieder geval in tomaat. 

De onderzoekers concluderen: Het financiële herstel van de groep bedrijven die produceren voor de foodservice en horeca, zal nog enige tijd op zich laten wachten. Vooral tomatenbedrijven hebben naar verwachting een beroerd jaar achter de rug. Komkommerbedrijven, gangbare aubergine-, en de meeste paprikabedrijven lijken redelijk door de coronacrisis heen te zijn gekomen. Wel zal deze crisis de noodzaak om na te denken over de toekomst en de te volgen strategie versterken. Welke strategie heeft men voor ogen voor het bedrijf: individueel, samenwerken of een bedrijfsovername? 


Foto: een blik in de kas met sla van FromBoer in maart, midden in de eerste coronashockgolf

Hieronder de algemene analyses voor alle sectoren samen én hier een link naar het rapport voor wie zelf de analyses wil nalezen.

Maandelijkse analyses
In de periode maart tot augustus zijn onder leiding van Wageningen Economic Research maandelijks analyses gemaakt voor 17 deelsectoren van het agrocomplex. Hierbij stonden enkele vragen centraal, zoals: welke knelpunten spelen er in de bedrijfsprocessen (primair op het bedrijf en verderop in de keten), wat zijn de gevolgen van deze knelpunten, wat kan er aan worden gedaan en wie is hierbij betrokken?

Knelpunten in tijdlijn
Voor zes sectoren (akkerbouw, sierteelt, glasgroenteteelt, melkveehouderij, varkenshouderij en pluimveehouderij) zijn de knelpunten uitgezet in een tijdlijn. In deze tijdlijn is per onderdeel van het bedrijfsproces en per maand zichtbaar wat actuele en mogelijke knelpunten zijn. De tijdlijn en samenvatting vormen een samenhangend beeld.

Impact lijkt beperkt
Terugkijkend op het eerste half jaar van de coronacrisis lijkt de impact op de Nederlandse agrosectoren in deze periode relatief minder groot te zijn geweest dan aan het begin werd gevreesd. Dit heeft in belangrijk mate te maken met de korte duur van de eerste lockdown-periode, maar ook met het instellen van green lanes in de EU waardoor de handel kon doorgaan. De grootste problemen doen zich voor op de terreinen arbeid, afzet en prijsontwikkeling.

Personele beperkingen
Vanaf het begin van de lockdown was er zorg over de beschikbaarheid van (seizoens)arbeid. De inzet van arbeid is uiteindelijk geen heel groot probleem geworden, mede dankzij initiatieven in de sector om bijvoorbeeld jongeren te werven. Wel ondervonden vooral slachterijen in het begin van de coronacrisis hinder van personele beperkingen door een combinatie van zieke medewerkers, de noodzaak afstand te houden aan de slachtband, en buitenlands personeel dat minder gemakkelijk beschikbaar was.

Afzet buiten de EU
De Nederlandse agrosector is sterk internationaal verweven. Door de genomen maatregelen zijn de fijnmazige en efficiënt georganiseerde waardeketens tijdelijk dan wel langdurig verstoord. Het gaat bijvoorbeeld om afzet van producten buiten de EU. Deze internationale verwevenheid kan ook bij een volgende uitbraak een belangrijk knelpunt zijn. Ook de afzet in het binnenland heeft als gevolg van de coronamaatregelen flinke klappen gehad.

Productprijzen onder druk
Samenhangend met de afzet staan de prijzen voor veel producten (nog) onder druk, maar niet voor alle. Scharreleieren en groenten kennen bijvoorbeeld betere prijzen dankzij verhoogde afzet. Ook voor diverse vissoorten zijn de prijzen weer op het niveau voor corona en de boterprijs trekt weer aan. Voor deze prijsontwikkelingen kunnen ook andere factoren een rol spelen, zoals seizoensmatige schom-melingen in de prijzen als gevolg van tijdelijke (internationale) tekorten en overschotten.

Eerste stof is neergedaald
De eerste golf van de coronacrisis is achter de rug en hoewel het eerste stof is neergedaald en we een voorzichtige balans kunnen opmaken, is een volledig inzicht in de gevolgen nog niet in alle gevallen te geven. Wel leert de analyse aan het begin van de tweede golf dat de impact van crisis groter zal worden als in volgende fases lockdowns strikter zijn, langer duren en frequenter voorkomen.


Publicatiedatum:



Ook onze nieuwsbrief ontvangen? | Klik hier


Ander nieuws uit deze sector:


© GroentenNieuws.nl 2021

Schrijf je in voor onze dagelijkse nieuwsbrief om al het laatste nieuws direct per e-mail te ontvangen!

Inschrijven Ik ben al ingeschreven