Oerkomkommer, tomatillo, sopropo, witte mini-aubergine en okra zijn allemaal groenten die goed in Noorse kassen geteeld kunnen worden.
In het project, opgezet door NIBIO (Noors Instituut voor Bio-economie) Særheim bij Stavanger, testen onderzoekers de teelt van een aantal exotische kasgroenten, waar winkels vraag naar hebben. Het doel is om een soort teeltprotocollen te maken, die kunnen worden gebruikt door lokale kastelers en later door telers in heel Noorwegen.
Korte afstanden zijn duurzamer
Nooit is de groentenconsumptie in Noorwegen hoger geweest dan nu. Steeds meer mensen kiezen voor meer groenten en fruit vanwege de positieve gezondheidseffecten. Een deel vindt het spannend om meer exotische groenten uit te proberen. Veel van deze nicheproducten zijn van oorsprong tropisch of subtropisch en er is het hele jaar door vraag naar.
De meeste van deze groenten worden geïmporteerd en verkocht door kleine supermarkten, zoals toko’s. Vanuit een milieukundig oogpunt is dat niet duurzaam door de vele uitstoot van het transport. Bovendien is de kwaliteit vaak slechter dan verse, Noorse groenten, omdat die minder lang op transport hoeven en minder lang opgeslagen liggen.
Er zijn echter goede mogelijkheden om deze nieuwe groenten in Noorwegen te telen. De kustprovincie Rogaland, waar Stavanger ligt, is de grootste ‘glasteeltprovincie’ met veel groententeelt. Hier heeft men veel kennis van teelt van groenten uit zuidelijke regio’s in een gereguleerd klimaat. Maar door de hoge productiekosten en de risico’s die kleven aan het uittesten van nieuwe groenten, durven veel telers de stap niet aan.
Veel lege kassen
Geo van Leeuwen, afdelingsingenieur bij NIBIO: “Het is een driejarig project, gefinancierd door de provincie Rogaland en we zijn nu in het tweede jaar. In het voortraject zijn er 40 exotische groenten gekozen op basis van vraag en verkoopcijfers. De teelt van deze groenten werd getest in kassen van NIBIO. Het voortraject toonde aan dat er mogelijkheden zijn voor glasteelt van deze groenten in Rogaland. Van de 40 groenten bleven 10 groenten over waarmee het project verder ging.”
Bij de overgebleven groenten kijken de onderzoekers naar wat de groenten nodig hebben qua zorg, temperatuur, licht, irrigatie, bemesting en bescherming. Tegelijk met het ontwikkelen van cultiveringsprotocollen voor de tien groenten in Noorse kassen, hopen ze ook lokale telers enthousiast te krijgen.
Van Leeuwen zegt dat de keuze voor Rogaland bewust was aangezien daar veel kassen leeg staan. Deze zijn niet geschikt voor de grootschalige teelt van komkommers en tomaten, waar betere technologie voor nodig is. Daarbij komt dat hij en de andere onderzoekers bij NIBIO Særheim veel ervaring met glasteelt hebben.
Willen telers betrekken
Van Leeuwen: “Het probleem voor telers is dat er eigenlijk te veel onzekerheden zijn bij de teelt van nieuwe soorten waar nog niet veel over bekend is. Want welke soorten kun je kiezen uit verschillende culturen? Wat is er nodig qua klimaat, irrigatie en bemesting? Welke verwachtingen kun je hebben van de oogst en de kwaliteit? En welke problemen zou je tegen kunnen komen, denk aan ziekten, plagen en virusoverdracht. We zijn nu zo ver met het project dat we de telers erbij willen betrekken. Sommigen zijn heel positief, terwijl anderen er wat sceptischer tegenover staan. Dus we proberen het interessant te maken.”
“Er is zeker potentie voor de teelt van meerdere nieuwe groenten in Noorwegen. Neem tomatillo, een Mexicaanse plant die tot de familie van tomaat en paprika behoort, maar die nooit eerder geteeld is in een Noorse kas. Tomatillo wordt het meest in Mexicaans eten gebruikt. Een bedrijf in Stavanger importeert tomatillo uit Mexico om sauzen te maken en vroeg of het niet mogelijk was om het hier te telen. Dat was wat we nodig hadden: als lokale telers dan geïnteresseerd zijn, wordt het economisch gezien meteen interessant. Al verwacht ik niet dat alle groenten waar we nu naar kijken het gaan halen. Mijn doel is dat er 4 à 5 soorten uiteindelijk geteeld gaan worden in Noorwegen.
Nieuwe soorten komkommer en aubergine
Er zitten veel spannende groenten in de testfase, vertelt Van Leeuwen. “We testen onder andere verschillende soorten komkommer en aubergine uit. In Noorwegen kennen we er maar één of twee, maar net als met tomaten zijn er veel verschillende. We kunnen daarmee de komkommer- en aubergineteelt uitbreiden met andere soorten, die er allemaal verschillend uitzien en smaken.”
De onderzoekers kijken bijvoorbeeld ook naar planten als amarant. Deze bevatten veel belangrijke vitaminen en mineralen en zijn vooral populair bij mensen met allergieën. Ook staan er verschillende soorten bonen en pompoenen, waaronder flespompoen, op de lijst.
Van Leeuwen: “We willen ook nog kijken of we meer verse koriander kunnen telen en niet alleen in potten zoals het nu gebeurt. Mensen in Azië gebruiken koriander dagelijks in hun voedsel.”
Immigrantenkennis inzetten
Meerdere telers hebben al aangegeven geïnteresseerd te zijn en Van Leeuwen denkt dat het project er ook voor kan zorgen dat immigranten een bijdrage kunnen leveren aan de teelt. “Veel nieuwe immigranten, uit bijvoorbeeld India en Syrië, hebben ervaring in de tuinbouw. Het testen van de teelt van exotische groenten in Noorse kassen kan een goede mogelijkheid zijn om hun kennis te gebruiken. Bovendien kan het bijdragen aan een goede integratie doordat ze de mogelijkheid hebben om de taal te leren in een werkomgeving.”
Volgens Van Leeuwen zal de teelt van exotische groenten in Rogaland ook bijdragen aan meer banen bij de bestaande bedrijven. Ook ontstaan nieuwe banen en meer expertise. “Het draagt bij aan een groene verschuiving. We brengen telers en spelers op de markt samen en mobiliseren bedrijven om samen te werken op nieuwe markten. Het zal ook Rogalands positie als ‘glasteeltprovincie’ versterken als er meer dan alleen tomaten en komkommers geteeld worden.”
Bron: forskning.no
