In fruitkoelcellen is het van belang dat de totale lengte van de luchtkoeler vrijwel gelijk is aan de breedte van de cel. Zo vragen cellen van 6700 mm breedte (vijf stapels kisten) om een luchtkoeler van minimaal 5300 mm lengte. De luchtkoeler moet achter in de koelcel worden gemonteerd om een optimale koeling te verkrijgen tijdens het beladen van de cel. Wanneer de luchtkoeler boven de deur hangt, wordt de optimale koeling pas bereikt bij een volledige belading van de cel.
De capaciteit van de koelerventilatoren moet zijn afgestemd op de diepte en de beladingsgraad van de cellen. Omdat de beladingsgraad kan variëren, is het noodzakelijk dat de hoeveelheid lucht die de ventilatoren moeten verplaatsen, binnen bepaalde grenzen variabel is. Daarnaast geldt dat hoe sneller de cellading bij inslag is ingekoeld, des te beter dat is voor de kwaliteit van het opgeslagen fruit. Dit vraagt om een verhoogde luchtcirculatie in de cel tijdens het inkoelen.
Optimale luchtkoeling
Helaas is het technisch niet mogelijk om in fruitkoelcellen te koelen zonder te ontvochtigen. Sneller inkoelen manifesteert zich in een lager indrogingspercentage van het fruit. Kortere koelacties bij een lange bewaring resulteren eveneens in minder indroging. Als fruitbewaarders bereid zijn om te investeren in de optimale luchtkoeler, dan is het in de meeste gevallen niet noodzakelijk om te investeren in luchtbevochtiging.De high efficiency luchtkoeler, die in een aantal proefprojecten is ingezet (zie het kader Referenties), heeft geleid tot een wezenlijke energiebesparing en tot verbetering van de kwaliteit van het gekoelde product.
De high efficiency luchtkoeler is een gemodificeerde blazende standaardluchtkoeler (zie de schets). De aanpassing betreft een aan de luchtkoeler gemonteerde luchtverdeler waarin een overbemeten EC-ventilator is aangebracht. Dat houdt in dat de diameter van de EC-ventilator groter is dan die van de standaard gemonteerde ventilator. De luchtverdeler is een kanaalstuk dat is voorzien van separatieschotten met richtingsplaatjes. Aan de ventilatorzijde is dit kanaalstuk rond en aan de kant van de luchtkoeler mondt hij uit in een rechthoek, conform de moduulmaat van de luchtkoeler.
De luchtverdeler is een kanaalstuk dat is voorzien van separatieschotten met richtingsplaatjes. Aan de ventilatorzijde is hij rond en aan de kant van de luchtkoeler mondt hij uit in een rechthoek, conform de moduulmaat van de luchtkoeler.
In principe geldt: één luchtverdeler per standaardventilator. Het is echter mogelijk om twee standaardventilatoren te koppelen en deze vervolgens via een EC-ventilator met één luchtverdeelstuk aan de luchtkoeler te monteren. Bij grotere projecten met meerdere koelers kan er gestreefd worden naar een optimaal aantal te monteren luchtverdeelbakken die zijn voorzien van overbemeten EC-ventilatoren.
De luchtverdeler kan het beste door de koelinstallateur worden aangebracht. Het is ook mogelijk de fabrikant opdracht te geven om de luchtverdeler al in de fabriek aan de luchtkoeler te monteren, maar gezien de afmetingen van het geheel heeft dat niet de voorkeur.
Verbeteringen
Het toepassen van energiezuinige, gemodificeerde luchtkoelers leidt tot de volgende verbeteringen:- gelijkmatige aanzuiging van de lucht over de diameter van de ventilator met behulp van luchtgeleidingsschoepen;
- minimale weerstand in het aanzuigvlak;
- uitstekende verdeling van de lucht over het rechthoekige koelerblok, zowel bij maximale als minimale luchthoeveelheden;
- betere aanblazing van het koelerblok van de luchtkoeler;
- gelijkmatige laminaire luchtstroom door de lamellen van het koelerblok;
- gelijkmatige berijping van het lamellenblok, wat de ontdooitijd in perencellen verkort;
- capaciteitsvergroting als gevolg van een 10 tot 15% betere luchtverdeling ten opzichte van de standaard opgegeven waarden;
- gelijkmatige snelheid van de lucht in het uitstroomoppervlak van de luchtkoeler;
- betere benutting van het Coandă-effect van de luchtstroom langs het plafond van de cel;
- minder kortsluitluchtstromen in de koelcel als gevolg van inductie.
High efficiency luchtkoelers in een koelcel bij Tolpoort in Hoogkarspel.
Energiezuiniger bewaren
Vanwege hun overbemeting werken de EC-ventilatoren op 60 tot 80% van de nominale luchthoeveelheid van de standaardluchtkoeler en wordt meer dan 50 tot 25% bespaard op het opgenomen ventilatorvermogen. Door de betere luchttoestroom naar het koelerblok werkt de koeler bovendien op een hogere verdampingstemperatuur (circa 1 tot 5ºK) van het koudemiddel, waardoor het opgenomen vermogen van de koelcompressoren met circa 6% wordt verlaagd. Samen met de verbeterde luchtaanzuiging, de optimale warmteoverdracht van de lucht op het koelerblok, de luchtverdeling over het koelerblok en de verbeterde luchtcirculatie in de koelcel (door de spoilers) kan dit eraan bijdragen dat koelinstallaties beduidend zuiniger werken. Het kader Voorbeeldberekening geeft een indruk van de mogelijke besparing op het energieverbruik dat nodig is voor het koelen en lang bewaren van Conference.Voor meer informatie:
Ing. Ben Ernens
eigenaar van koeltechnisch adviesbureau Ernens Consult Rolde