RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland) financiert een project genaamd SPROUT, met een totaalbudget van 5,6 miljoen euro. Het doel van het project is om de glastuinbouwsector te helpen afstappen van fossiele brandstoffen en tegelijkertijd de Nederlandse energietransitie te ondersteunen. Het consortiumproject wordt geleid door Francesco Lombardi van de faculteit TPM.
Op dit moment gebruiken kassen in Nederland voornamelijk warmtekrachtkoppeling (WKK) systemen. Deze draaien op aardgas en produceren elektriciteit, warmte en CO₂ die nodig zijn voor de teelt. Ze leveren ook elektriciteit aan het landelijke elektriciteitsnet, tot wel 11% van de jaarlijkse elektriciteitsproductie. WKK-installaties kunnen energie produceren wanneer dat nodig is en vormen 10% van de totale flexibele stroomcapaciteit. Dat maakt ze zeer belangrijk om fluctuaties in het elektriciteitsnet op te vangen, zeker nu er steeds meer zonne- en windenergie bijkomt.
Flexibiliteit is cruciaal
Om klimaatdoelen te behalen, moeten kassen echter overstappen van gasgestookte WKK-systemen naar hernieuwbare energiebronnen zoals geothermie of zonne-energie. Als ze dit doen zonder te veranderen hoe ze met het net interacteren, zouden kassen veranderen van flexibele energieleveranciers in inflexibele energiegebruikers. Dit zou de netflexibiliteit verkleinen en dure investeringen in nieuwe back-upcentrales noodzakelijk maken, zoals in sommige gebieden nu al gebeurt.
Het SPROUT-project (System-Positive, Replicable, Optimised Urban-horticultural Transitions) wil dit voorkomen door de glastuinbouw te helpen overstappen op Multi Carrier Energy Hubs (MC EHs). Deze hubs combineren verschillende vormen van duurzame opwekking, conversie en opslag over verschillende energiedragers, zoals elektriciteit, warmte, waterstof en CO₂, zodat ze op een slimme manier kunnen samenwerken. Deze aanpak kan voldoen aan de energiebehoeften van kassen én tegelijkertijd het nationale energiesysteem helpen meer hernieuwbare energie op te nemen en netcongestie te verminderen. Deze geavanceerde hubs worden 'systeem-positief' genoemd omdat ze het net méér flexibiliteit geven in plaats van minder. Zoals Lombardi het verwoordt: 'Het project maakt de glastuinbouw een versneller van de Nederlandse energietransitie.'
Van theorie naar praktijk
SPROUT zal laten zien hoe dit in de praktijk werkt met een demonstratie in een werkende kas in Monster. Daarnaast worden hulpmiddelen ontwikkeld om het concept sneller in de hele sector te verspreiden, zoals een webapp waarmee telers hun eigen energiehub kunnen ontwerpen die aansluit op hun behoeften, en blauwdrukken voor haalbare businessmodellen.
Projectpartners
Het project wordt geleid door de TU Delft, faculteit Technology, Policy and Management, in samenwerking met Mechanical Engineering, The Green Village (waar een kleinschalige pilot wordt gehouden) en het Innovation & Impact Centre. Andere partners zijn onder meer bedrijven als Division Q, eFuelution, Resourcefully, WestlandInfra, evenals onderzoekers van de Universiteit Leiden en Wageningen University & Research.
Bron: TU Delft
