In Luttelgeest in de Flevopolder kweken ze bij Hoogweg Paprikakwekerijen jaarlijks zo'n vijftig miljoen kilo paprika's op een duurzame manier. De telers gebruiken daarvoor niet alleen duurzame energie, maar het bedrijf wekt ook op en levert terug aan het net. En zo helpt glastuinbouw de energietransitie vooruit, zo valt te lezen in dit verhaal vanuit TenneT.
Veranderend energiesysteem
Door de energietransitie verandert het energiesysteem en is men steeds meer afhankelijk van zon- en windenergie. Dat betekent dat er in een steeds mindere mate een constant aanbod van elektriciteit door de elektriciteitsnetten stroomt. Wat kan de netbeheerder samen met bedrijven zoals Hoogweg Paprikakwekerijen doen om het elektriciteitsnet in balans te houden?
Wisselend aanbod
Wanneer het hard waait en de zon schijnt, is er veel elektriciteit, tegen een lagere prijs. Elektriciteitslevering aan het net is dan financieel minder interessant en er bestaat een kans dat het net overbelast raakt. Maar ’s nachts of op windstille, donkere dagen, wordt er weinig energie uit zon of wind opgewekt en kan er een tekort ontstaan. Om dat te voorkomen en om pieken en dalen op te vangen zoeken netbeheerders naar nieuwe mogelijkheden.
Een mooi voorbeeld is Hoogweg Paprikakwekerijen. Dit bedrijf stelt flexibel inzetbare energiebronnen en energiegebruikers beschikbaar voor het net. Ook zien netbeheerders graag dat bedrijven zelf met oplossingen komen, door rekening te houden met over- en onderbelasting van het net. Hoogweg Paprikakwekerijen is voorbereid op de veranderende toekomst en investeert al jaren in een zo duurzaam mogelijk productieproces waarin flexibiliteit van energie een belangrijke rol speelt.
Duurzaam
De paprika’s zijn volgens Gerard Fuite, engineer in opdracht van Hoogweg, te vergelijken met topsporters. Alles moet optimaal in balans zijn voor een zo groot mogelijke opbrengst. Het klimaat in een kas moet perfect zijn: niet te warm en niet te koud, niet te veel voeding maar ook niet te weinig en ga zo maar door. De perfect gekweekte duurzame paprika vraagt nogal wat van de bedrijfsvoering.
Erik Hoogweg: 'Sinds 2018 gebruiken we aardwarmte om 13 kassen te verwarmen. We vangen het hemelwater op in grote bassins, dat gebruiken we als gietwater voor de planten. En binnenkort drijven daar zonnepanelen op waarmee we 18 MW opwekken en vervolgens zelf gebruiken. De warmtekrachtkoppelingen wekken naast CO2, de voeding voor de planten, ook elektriciteit op. Meer dan we zelf nodig hebben. Wat we niet nodig hebben, leveren we terug aan het net.'
Eigen gebruik
Indien nodig koopt TenneT elektriciteit bij Hoogweg Paprikakwekerijen in. Zo garandeert TenneT dat elektriciteit er altijd is. Erik Hoogweg houdt zich binnen het bedrijf bezig met de invulling van de energie. 'Het uitgangspunt is een goede balans tussen de verschillende warmtebronnen die we inzetten. Via de APX zien we wat de prijs per kWh is en op basis daarvan beslissen we om elektriciteit te verkopen of juist niet.'
'Door hier slim mee om te gaan zijn de investeringen die je doet ook rendabel. Later dit jaar plaatsen we een elektrische boiler. Met zonne-energie die we niet voor het bedrijfsproces nodig hebben produceren we warm water om de kassen te verwarmen. We zetten de e-boiler ook in op momenten dat het hoogspanningsnet vol raakt.'
Flexibel omgaan met elektriciteit wordt steeds belangrijker. Hoogweg Paprikakwekerijen is voorbereid en ontwikkelt zich steeds verder, maar we hebben veel meer van dit soort bedrijven nodig.
Gerard: 'We moeten toe naar een wereld waarin we zo flexibel mogelijk omgaan met elektriciteit. Het MKB kan hier een grote rol in spelen. Wanneer we allemaal tegelijkertijd de snelweg opgaan ontstaat er ook file. Zo is het ook met het energienet, alleen noemen we het dan congestie. Wil je doorrijden, dan moet je zorgen dat je op andere tijden de weg op gaat. En in het geval van elektriciteit zit er ook nog een financieel voordeel aan vast. We moeten in de toekomst meer inzetten op opslag van elektriciteit. En denk dan niet alleen aan accu’s, maar ook het omzetten van elektriciteit naar waterstof.'
Martijn Ophuis, Ancillary Services Contracting: 'Sinds lange tijd zijn we gewend dat elektriciteit beschikbaar is wanneer we het nodig hebben. De energietransitie brengt ons in de situatie dat elektriciteit vooral beschikbaar is als het waait en wanneer de zon schijnt. Dit leidt regelmatig tot de situatie waarin de vraag naar transportcapaciteit groter is dan de beschikbare capaciteit (netcongestie) of de situatie waarin het aanbod onverwacht groter is dan de vraag (onbalans).
"De netbeheerder lost dat op door flexibel vermogen in te zetten, waarbij we een klant verzoeken een deel van de gecontracteerde transportcapaciteit niet te gebruiken, of om op bepaalde momenten meer of minder af te nemen of in te voeden dan gepland."
Bron: TenneT