ABN Amro: Glasgroenteteelt krimpt niet in 2023

Ondanks een uitzonderlijk jaar met enorme kostenstijgingen voor energie, veevoer en kunstmest houden veel agrarische sectoren zich dit jaar nog staande. In veel gevallen zijn de afzetprijzen van agrarische producten namelijk voldoende gestegen om de hogere kosten te compenseren. In de gehele agrarische sector dalen de volumes dit jaar naar verwachting met 2 procent, maar de verschillen tussen de subsectoren zijn hoog. Vooral in de glastuinbouw is de productie afgenomen. In 2023 kan een lichte vraaguitval door de lagere koopkracht voor druk op de marges zorgen, concludeert ABN Amro in de Sectorprognose Agrarisch 2022-2023.

Glasgroenteteelt
Ondanks de enorm gestegen kosten als gevolg van de hogere energieprijzen hebben niet alle glasgroentebedrijven een moeilijk jaar. Sterker nog, veel glasgroentetuinders profiteren zelfs van de hoge elektriciteitsprijzen. Glastuinders hebben namelijk een uitzonderlijke positie in het energienetwerk van Nederland. Telers zetten gas om in elektriciteit en warmte met behulp van WKK’s. Die elektriciteit wordt gebruikt voor belichting boven de gewassen in de kassen. Wat over is aan elektriciteit wordt teruggeleverd aan het net. Op verzoek van energiebedrijven kunnen glastuinders meer of minder terugleveren om de stabiliteit van het net te waarborgen.

Nu de elektriciteitsprijzen enorm hoog zijn zal het voor een aantal glastuinders rendabeler zijn om elektriciteit te verkopen aan het net in plaats van om te zetten in licht voor de gewassen. Dit is voor glastuinders met WKK’s een aantrekkelijke optie. Daarmee tekenen zich wel grote verschillen af tussen ondernemers binnen deze subsector. Ondernemers die vaste energiecontracten of verschillende alternatieven hebben, zoals e-boilers, aardwarmte, een houtstookketel of WKK’s, doen het een stuk beter dan ondernemers die deze middelen ontberen.

Vooral grotere bedrijven hebben deze zaken doorgaans beter voor elkaar. Het onderscheid in resultaat dat al zichtbaar was tussen grote en kleine glastuinders tekent zich nu nog scherper af. Daarnaast is de prijszetting van de tomaten, paprika’s en vooral komkommers in veel gevallen voldoende om de hogere kosten goed te maken en rendement te behouden. Waar sierteeltbedrijven de komende periode stoppen omdat ze niet langer rendabel kunnen opereren, is dit niet of nauwelijks het geval voor bedrijven in de glasgroenteteelt, stellen analisten van de bank.

Door de hoge energieprijzen hielden glastuinders in de eerste paar maanden van dit jaar deels hun gewassen onbelicht. Dit zorgde ervoor dat de oogst in die maanden tot wel een derde lager lag. Dit gat werd in de loop van de lente en de zomer weer gedicht toen er juist weer meer producten geoogst werden. De komende periode zullen met name tomaten weer minder belicht gaan worden.

ABN Amro schat op basis van de meest recente cijfers in dat de productie dit jaar zo’n vijf tot tien procent lager zal liggen dan vorig jaar en in 2023 op dit lagere niveau blijft. De aanpassing in de teeltstrategie zorgt er tevens voor dat de productie wat later in het jaar op de markt komt, wat kan zorgen voor een overschot en druk op de prijzen kan geven. Daarnaast krijgen schimmels en ziektes meer kans als er minder belicht of verwarmd wordt. Ook dat heeft gevolgen voor de kwaliteit en kwantiteit van de oogst. De lagere winterproductie geeft landen als Marokko en Spanje de kans om hun aandeel in de markt te vergroten. Telers lijken volgend jaar over te stappen op komkommers, wat ten koste gaat van het areaal aan aubergines, paprika’s en tomaten.

Ook in 2023 ligt voor sierteelt zeer sterke krimp (-20 procent) in vooruitzicht
Zo produceren de sierteelt en glasgroenteteelt veel minder dan in voorgaande jaren. In de sierteelt daalt het volume dit jaar als gevolg van de lage koopkracht waarschijnlijk met 10 procent en in 2023 met 20 procent. ABN Amro benadrukt dat de prognoses met veel onzekerheden zijn omgeven. In de glasgroenteteelt (-7 procent) hebben veel bedrijven hun teeltstrategie aangepast, waardoor producten later op de markt komen. In de winter is er dan een tekort, terwijl er in de zomer een risico op overschot is. Ook voor de veehouderij blijven in 2023 de kosten hoog; tot nu toe konden veel ondernemers dit compenseren met hogere prijzen voor producten als eieren en pluimveevlees. De prijzen voor melk zijn zelfs historisch hoog. Dit was het gevolg van een lagere melkaanvoer; in de eerste helft van 2022 daalde de productie met 1 procent. In de varkenshouderij zetten de hoge kosten voor veevoer, energie en arbeid de marges onder druk. Deze sector heeft meer moeite dan de andere subsectoren om voldoende rendement te behouden. De akkerbouw (+4 procent) heeft, mede door beter dan verwachte oogsten en gunstige prijzen, goed gepresteerd; voor 2023 ligt volgens ABN Amro een stabiele ontwikkeling van de volumes in het verschiet.

2023 onzeker jaar door dalende koopkracht
Hoewel de prestaties per segment wisselend zijn, weet de agrarische sector dit jaar goed stand te houden. Tegelijkertijd blijven de kosten in 2023 hoog en ontstaat meer druk op de prijzen, waardoor het voor veel agrariërs een uitdagend jaar kan worden.

“Door de lagere koopkracht zien we dat veel bedrijven stuiten op de grens van wat consumenten bereid zijn te betalen. Een lagere vraag vanuit belangrijke afzetlanden en van Nederlandse consumenten kan uiteindelijk de prijzen in de hele voedselketen onder druk zetten”, zegt Nadia Menkveld, Sector Econoom Agrarisch en Food van ABN Amro. “Hoewel de kostenstijgingen over het hoogtepunt heen lijken te zijn, is het voor veel bedrijven de vraag of zij deze kosten kunnen blijven doorberekenen. Voeding is in principe conjunctuurongevoelig, maar de koopkracht staat onder druk en consumenten zullen vaker op prijs letten en hierop hun keuze baseren in het supermarktschap. Dit raakt de hele voedselketen en kan de marges onder druk zetten. In de sierteelt en glastuinbouw kan het rendabel zijn om elektriciteit door te verkopen aan het elektriciteitsnet in plaats van in de winter gewassen te belichten. In de varkenshouderij zien we dat bedrijven die in zonnepanelen, warmtewisselaars of andere energiezuinige oplossingen hebben geïnvesteerd hiervan profijt hebben. Ook in de akkerbouw kijken steeds meer boeren naar investeringen in duurzame oplossingen, bijvoorbeeld om water vast te houden en efficiënter te kunnen irrigeren.”

Voor meer informatie:
ABN AMRO
Nadia Menkveld, Sector Econoom Agrarisch en Food
nadia.menkveld@nl.abnamro.com
T: 06 13 54 51 47


Publicatiedatum:



Ook onze nieuwsbrief ontvangen? | Klik hier


Ander nieuws uit deze sector:


Schrijf je in voor onze dagelijkse nieuwsbrief om al het laatste nieuws direct per e-mail te ontvangen!

Inschrijven Ik ben al ingeschreven