Kosten en chauffeurstekort lopen op

Kleinere groei wegtransport verwacht in 2022

Na een stevig herstel van 5% in 2021 daalt de groei in het wegtransport naar 2% in 2022, maar het blijft ook door meer kleinere zendingen druk. Fors oplopende kosten zorgen voor een noodzakelijke prijsverhoging, maar het chauffeurstekort is voor een deel van de bedrijven de grootste uitdaging. Dit stellen sectoreconomen van ING.

Groei wegtransport normaliseert na een sterk jaar
Na een kortstondige terugval in de eerste helft van 2020 heeft de wegtransportsector een sterk herstel laten zien. Onder bedrijven zijn er afhankelijk van de eindmarkt ook dit jaar nog grote verschillen, al vangt diversificatie bij grotere bedrijven ook verschillen op. Extra vraag naar consumentengoederen in Nederland, maar ook over de grens heeft voor veel extra vervoer gezorgd. Dit heeft zich verbreed naar groothandel en industrie.

In 2022 zullen consumenten naar verwachting weer meer uitgeven aan diensten die weinig vervoer opleveren en groeit ook de internationale vervoersvraag een stuk minder hard. Wel groeien opdrachtgevers uit de bouw harder en die zijn goed voor een  belangrijk deel van het ladingpakket. Ook zal het vervoer voor de horeca naar verwachting duidelijker herstel laten zien. Al met al valt de groei naar verwachting terug naar 2%.  



Oplopende (loon)kosten zorgen voor margedruk
De combinatie van snel volumeherstel en beheersbare kosten heeft ervoor gezorgd dat veel bedrijven in het wegtransport financieel vanaf halverwege 2020 boven verwachting goed door de pandemie zijn gekomen. De kosten lopen nu echter van alle kanten op, waarbij vooral personeel als belangrijkste kostenpost aantikt. Met stijging van de loonkosten door een CAO-verhoging met 3,5% (per 01/07/21) en een ziekteverzuim dat hoger ligt dan normaal is de druk vanaf de tweede helft van 2021 opgelopen. Hogere kosten van materieel, toenemende brandstofkosten (die vaak grotendeels, maar met vertraging doorberekend worden) en inefficiënties in het algemeen (zie onder) komen hierbij. Deze kostendruk voor transporteurs houdt aan in 2022. Begin 2022 stijgen de CAO-lonen opnieuw met 3,25%. Bovendien stijgen de loonkosten doordat schaarse chauffeurs hoger worden ingeschaald en doordat buitenlandse chauffeurs in het internationaal vervoer met de nieuwe Europese detacheringsrichtlijn niet veel goedkoper meer zijn.
 
Maar bedrijven lijken beter in staat tot prijsverhogingen
De hogere kosten zetten de resultaten onder druk, maar doorberekening lijkt in de huidige krappe markt beter haalbaar dan in het verleden. Uit enquêtes blijkt dat een groot deel van de bedrijven in elk geval de prijzen denkt te kunnen verhogen. Mogelijk helpt daarbij ook dat de prijzen in de containerzeevaart en luchtvracht ook fors hoger liggen. Positief voor de resultaten is dat bedrijven voor de heronderhandeling van contracten rond de jaarwisseling al met flinke prijsverhogingen of aankondigingen daarvoor zijn doorgekomen bij hun klanten.  Er zijn opdrachtgevers die door prijsverhogingen overstappen. Transporteurs die de prijzen minder verhogen en daarmee klanten binnenhalen, lopen daarmee ook een financieel risico. Al met al duwen de hogere kosten de verwachte omzet in 2022 omhoog, maar is volledige doorberekening nooit eenvoudig en zal dit voor een deel van de bedrijven toch aan het rendement gaan knagen.  



Efficiëntie onder druk door kleinere zendingen, onzekerheid in de supply chains en Europese regelgeving
Na een periode waarin minder files een gunstig effect hadden op de vervoersprestaties, neemt het tijdverlies door files in 2022 naar verwachting weer toe, maar staat de efficiëntie om meerdere redenen onder druk en dat leidt tot extra inzet van personeel en materieel:

  • Het aandeel niet beladen kilometers door meer regionaal vervoer en kleinere zendingsgrootte met meer thuisbezorging stijgt. Met de sterke groei heeft e-commerce ook steeds meer invloed op het wegvervoer.
  • De aanhoudende onzekerheid en onvoorspelbaarheid in toeleveringsketens, kan zorgen voor langere wachttijden.  
  • Verder kan regelgeving op de efficiëntie drukken. Zo wordt de chauffeur via de digitale tachograaf in het buitenland gevolgd en is daarvoor een extra stop nodig. Ook worden verplichte periodieke terugkeer van internationale chauffeurs en strengere eisen rond rij- en rusttijden (weekendrust) uit het Europese mobility package vanaf dit jaar gecontroleerd. Verder geldt er vanaf februari vooralsnog ook een 8-weekse terugkeerplicht voor trucks op buitenlands kenteken. 
  • Voor vervoer van en naar Engeland zorgen douanecontroles nu echt voor langere transittijden.

Mogelijk gaat het bij inefficiëntie wel om betaalde dienstverlening en door te berekenen extra kosten maar ook gezien het capaciteitstekort en de CO2-reductie vraagt het om aandacht. 

Chauffeurstekort bepaalt het groeitempo van bedrijven in 2022
Na een korte inzinking is het chauffeurstekort in het wegtransport groter dan ooit. Voor bedrijven kan dit een rem zijn op groei. In het derde kwartaal van 2021 piekte het aantal vacatures op 11.650, meer dan 10% van het totaal aantal chauffeurs, waarmee het tekort aan chauffeurs binnen de transportsector ook het meest nijpend is. Een combinatie van sterk stijgende vraag in 2021 en dalende netto instroom heeft het tekort opgestuwd. Naast vergrijzing en grotere uitstroom naar pensioen is er ook sprake van ‘ontgroening’. Het aandeel chauffeurs onder de 35 jaar lag halverwege 2021 op 18%, terwijl dit vijf jaar eerder nog op 24% lag. Het beroep is niet aantrekkelijk genoeg voor voldoende jonge instroom en dit is lastig te compenseren met zij-instroom. Eind 2021 kampt bijna 45% van de bedrijven met een belemmerend personeelstekort. In Europa is het chauffeurstekort het grootst in het Verenigd Koninkrijk (VK), maar de Oost-Europeanen die voorheen in het VK werkten kunnen het tekort op het vaste land niet oplossen. ‘Employer branding’ en goed werkgeverschap zijn cruciaal.



Aantal eigen rijders blijft groeien, net als grotere bedrijven en hun flexibele schil
In het wegtransport concentreert de capaciteit zich door overnames en autonome groei steeds meer aan de onder- en bovenkant van de markt. Het aantal eigen rijders is in tien jaar tijd met ruim 55% gestegen tot 6.100 en ook tijdens de pandemie in 2020 ging de groei door. Aan de andere kant vindt er consolidatie plaats zoals bij de overname van Snel Logistics door Vos Logistics, de overname van Portena logistics door Nedcargo en de fusie van Simon Loos en Peter Appel. Vooral de grootste bedrijven worden hiermee groter en verbeteren daarmee hun positie ten opzichte van de vaak nog grotere opdrachtgevers. Deze bedrijven werken met een grotere flexibele schil van charters, die als buffer fungeert. Eigen rijders voelen de daling in de vraag bij een neergang als eerste maar profiteren nu van de schaarste aan capaciteit.

Bron: ING


Publicatiedatum:



Ook onze nieuwsbrief ontvangen? | Klik hier


Ander nieuws uit deze sector:


Schrijf je in voor onze dagelijkse nieuwsbrief om al het laatste nieuws direct per e-mail te ontvangen!

Inschrijven Ik ben al ingeschreven