ING en ABN AMRO analyseren 2019 en kijken vooruit

"Verschillen tussen glasgroentelers nemen toe"

Eindigde het resultaat van Nederlandse tomatentelers in 2019 op, net boven of net onder het vijfjarig gemiddelde? In november leek het erop of net boven nog haalbaar was, maar het werd uiteindelijk onder het vijfjarig gemiddelde, concludeert ING in een analyse over 2019. ABN AMRO blikt ondertussen ook vooruit en verziet dat, gesterkt door buitenlandse vraag, de export van verse groenten ook in 2020 en 2021 stijgt.

In de analyse van ING en ABN AMRO is aandacht voor de hele agrarische sector, waar de stikstofproblematiek een rem op de groei is. De productie in algemene zin herstelde zich na de krimp in 2018 zo constateert ING, maar blijft in 2019 en 2020 met 0,5% lager dan het langjarig gemiddelde.

Export stijgt
Ook ABN AMRO analyseert. De bank constateert dat de vraag naar Nederlands voedsel hoog is en dat in 2019 de exportwaarde van voedingsmiddelen toenam, in het geval van verse groenten met circa 11 procent naar 7,2 miljard euro. Het gaat dan met name over tomaten, paprika's, komkommers, uien en aardappelen.

Met betrekking tot groenten is Duitsland voor slechts circa 40 procent zelfvoorzienend. Ook de Britten zijn deels afhankelijk van de Nederlandse productie. Nederland exporteert jaarlijks voor circa 280 miljoen euro aan tomaten naar het Verenigd Koninkrijk (VK).

Verschillen tussen glasgroententelers nemen toe
Net op het vijfjarig gemiddelde achterblijvende resultaten voor tomaat dus. Verder ziet ING dat het Spaanse areaal in omvang terugloopt. Nederlandse telers kunnen in dit gat springen, omdat inmiddels 40% van de teelt belicht is.

Het tomatenvirus, dat samen met andere ziektes in binnen- en buitenland voor onzekerheid zorgt, kan voor schade zorgen, maar ook tot schaarste leiden, wat de prijzen doet stijgen.

Voor telers van paprika’s en komkommers was 2019 een goed jaar. Bij komkommers bleven de prijzen na een stroeve start sinds juni goed. De paprikaprijzen stelden na een prima zomer vanaf september teleur.

Er zijn niet alleen verschillen in resultaten tussen de belangrijkste kasgroenten, ook tussen bedrijven onderling in hetzelfde segment nemen deze toe. De grotere bedrijven doen het beter aan zowel de kostenkant (bv. efficiëntere teeltwisseling) als de omzetkant (bv. via de verpakkingsmarge).

Duitse vraag neemt toe
ABN AMRO verwacht dat de uitvoer van verse groenten in 2020 verder stijgt.

Het belangrijkste afzetland voor deze producten is Duitsland. In 2019 groeide de uitvoer van voedingsmiddelen naar Duitsland met 5 procent. De Duitse economie scheerde in 2019 langs de rand van een recessie, maar bleef nog net overeind als gevolg van toegenomen particuliere bestedingen en overheidsuitgaven.

De Duitse particuliere bestedingen gaven een impuls aan de Nederlandse export van consumentengoederen, zoals voedsel. Als gevolg van verder stijgende lonen en een gunstig begrotingsbeleid nemen de Duitse particuliere bestedingen ook in 2020 toe.

ABN AMRO verwacht voor Duitsland een toename van de consumptieve bestedingen van 1 procent in 2020 en 1,3 procent in 2021. Dat zorgt ook voor een verdere toename van de vraag naar consumptiegoederen, waaronder voedingsmiddelen.

Sierteelt profiteert van groei in koopkracht
De prijsontwikkeling (+3,2%) was in 2019 beter dan die van de afzet (-2,3%). De groei van de exportwaarde van bloemen en planten (+3,3%) was fors hoger dan de omzetgroei (+1%). De uitvoerwaarde van potplanten groeide met 4% sterker dan die van snijbloemen (+3%).

In Nederland neemt de koopkracht in 2020 toe, dus de verwachtingen voor de binnenlandse omzet zijn positief, mede door de toenemende populariteit van sierteeltproducten bij jongere consumenten. De consumptiegroei in Europa blijft constant. Oost-Europa, met voorop Polen blijft groeimarkt nr. 1.

Brexit
Tot het zover is, blijft het speculeren, weet ook ING. Het Verenigd Koninkrijk lijkt op 31 januari de EU te gaan verlaten met de door premier Johnson onderhandelde deal. Onzekerheid over de impact op de Nederlandse export blijft. Zo blijft het voorlopig onzeker of de afgesproken onderhandelingsperiode voor een nieuw handelsakkoord, die loopt tot eind 2020, haalbaar is. Via wisselkoersontwikkelingen is dit bepalend voor de ontwikkeling van de exportwaarde in 2020.

Van een teruglopende vraag hebben telers en handelaren tot nu toe weinig gemerkt. Britse afnemers proberen ondertussen langjarige contracten af te sluiten met hun leveranciers. Dit duidt erop dat ook na de brexit geïmporteerde sierteeltproducten welkom zijn.

Nederlandse handelaren lijken een stapje voor te liggen: ze hebben het logistieke proces prima op orde en kunnen jaarrond leveren. Niets is echter vanzelfsprekend: een indirect effect van de brexit-onzekerheid is dat supermarktketen Tesco zijn businessmodel onder handen heeft genomen en een grote Nederlandse leverancier buitenspel heeft gezet. 

Britten eten ook groenten
Het VK is eveneens een belangrijke afnemer van Nederlandse voedingsmiddelen. Ondanks de aanstaande brexit verwacht ABN AMRO dat de consumptieve bestedingen in het VK in 2020 met 1,2 procent toenemen. 

Nu de Britse Conservatieve Partij de algemene verkiezingen met een ruime meerderheid heeft gewonnen, is de brexit weliswaar een feit, maar is hierom tegelijk de druk op de Britse premier Boris Johnson afgenomen om nog langer vooral de lijn van de felle brexiteers te volgen. Dat kan betekenen dat de brexit een meer ‘zacht’ karakter krijgt in de precieze scheidingsvoorwaarden waarover de Britten en de EU dit jaar gaan onderhandelen.

China
Een, voor Nederlandse voedingsmiddelen, minder belangrijk exportland is China, maar daar vindt wel de hoogste groei plaats. De uitvoer vanuit Nederland naar China steeg met maar liefst 25 procent. Deze snelle stijging heeft alles te maken met de uitbraak van de eerder genoemde Afrikaanse varkenspest in dat land. De groei van de uitvoer wordt naar verwachting voorlopig vooral gestuwd door een stijgende vraag naar vlees vanuit China, wat terug te zien zal zijn in hogere exportcijfers voor 2020 en 2021.

Lees hier meer bij ING, ook over aardappelen, uien, andere akkerbouwsectoren, (melk)veehouderij, en pluimveesector. En hier bij ABN AMRO, waar de focus meer ligt op exportcijfers en op voorspellingen over de productievolumes voor 2020 en 2021.


Publicatiedatum:



Ook onze nieuwsbrief ontvangen? | Klik hier


Ander nieuws uit deze sector:


© GroentenNieuws.nl 2020

Schrijf je in voor onze dagelijkse nieuwsbrief om al het laatste nieuws direct per e-mail te ontvangen!

Inschrijven Ik ben al ingeschreven