introductie VeGe Indicator moet te vegetatieve teelt in semi-gesloten kassen voorkomen

"Een plant is een beetje als een groot containerschip"

Vegetatieve en generatieve sturing zijn veel gebruikte termen, maar betekenen beide begrippen eigenlijk precies? Godfried Dol, expert op het gebied van de teelt in semi-gesloten kassen, legt dit uit en gaat in op de specifieke manier van telen in semi-gesloten kassen.

Tomatenplanten hebben duizenden jaren in het wild overleefd. Net als andere vruchtdragende planten of boomsoorten hebben ze zich aangepast aan de klimatologische omstandigheden door eerst een assimilatiefabriek te bouwen door middel van het groeien van bladeren. Zodra de plant genoeg bladeren heeft, vindt er genoeg fotosynthese plaats om fruit te produceren, al kost dat veel energie van de plant. De tomaten vielen vervolgens van de takken of werden opgegeten door dieren, die het zaad verspreidden en het voortbestaan van de soort waarborgden.

Weersomstandigheden beïnvloeden het hormonale systeem van de plant en tegenslagen (bijv. koele nachten, droogte) zullen een verschuiving van vegetatieve naar generatieve groei teweegbrengen. Een teler kan dit natuurlijke fenomeen gebruiken om het klimaat, het licht en de irrigatiestrategie op subtiele wijze te veranderen om de plant te helpen de juiste impulsen te genereren op het juiste moment om de maximale potentiële opbrengst te bereiken.



Indicatoren
In principe zijn er volgens Godfried twee voorwaarden voor de groei van planten. Als een plant te veel energie steekt in bladeren (vegetatie) zullen telers/gewasadviseurs de groei van de plant met generatieve impulsen willen beïnvloeden. Als de plant een grote hoeveelheid fruit heeft, zullen ze ervoor willen zorgen dat de planten voldoende vegetatie hebben om die hoeveelheid te handhaven en dus vegetatieve maatregelen aan de plant op te leggen.

Vegetatieve planten onderscheiden zich in vele opzichten van generatieve planten. Figuur 1 geeft een overzicht van de verschillende kenmerken van vegetatieve en generatieve tomatenplanten. Hoewel dit eenvoudig genoeg lijkt om te herkennen, herinnert elke teler zich de tijd dat hij dit voor het eerst leerde en hoe verward hij er over was.

Onder de generatieve eigenschappen staan in de tabel de typische vegetatieve acties die een teler kan ondernemen om de planten in evenwicht te brengen (en vice versa). Een plant die te vegetatief is, zal te veel energie stoppen in bladeren en minder in fruit. Op jaarbasis kan dit resulteren in 20% minder productie.

Een generatieve plant stopt meer energie in fruit. Dit kan de plant overbelasten, wat resulteert in een hoge productie voor een aantal weken, maar dan neemt het snel af. Soortgelijke rendementsverliezen zullen zich over een jaar voordoen.

Vandaar het belang van een goede telers. Telers kunnen een generatieve of vegetatieve plant onmiddellijk herkennen en gebruik maken van hulpmiddelen zoals plantregistratie om subtiele veranderingen aan de planten op te merken en te bevestigen.

Figuur 1: generatieve en vegetatieve kenmerken en aanwijzingen om de extremen te voorkomen

De informatie in figuur 1 is volgens Godfried de basiskennis voor professionele telers. Wat minder bekend is, is dat wanneer een plant groeit in een omgeving met veel licht en een lage luchtvochtigheid, hij reageert op deze generatieve werking met vegetatieve groei. Er is een direct generatief gevolg van de actie, maar op de lange termijn stimuleert deze generatieve actie de vegetatieve groei omdat de plant zich probeert aan te passen aan de nieuwe omgeving door grotere bladeren te creëren.

Ook het verlagen van de 24-uurs temperatuur zal een onmiddellijke vegetatieve impact hebben, maar als de periode van lage 24-uurs temperaturen wordt verlengd, zal de tomaat langer in de plant blijven en groter groeien, waardoor de plant meer onder druk komt te staan. Er gaat meer energie naar de tomaat, dus deze vegetatieve actie heeft op lange termijn generatieve gevolgen.

Het is het evenwicht tussen generatieve en vegetatieve groei dat belangrijk is. Het is essentieel om deze trends vroegtijdig te herkennen, want zodra een plant aan beide zijden te extreem is, heeft de plant zijn hormonale systeem veranderd en is het moeilijk om terug te keren.

In dit opzicht is een plant een beetje als een groot containerschip, volgens Godfried. Als het een fractie van de koers afwijkt, moet er onmiddellijk worden gereageerd, anders is het moeilijk om het schip weer op koers te krijgen. Als tegen de tijd dat de oogst begint, de plant te vegetatief of te generatief is, zal de teler alle moeite van de wereld hebben het tij nog te keren.

Als het gewas goed in balans is, zijn er slechts kleine correcties nodig voor de rest van het gewas. Daarom is het belangrijk om de planten in de eerste drie maanden op de rails te krijgen.

VeGe Indicator
Om te helpen bepalen of een tomatenteelt generatief of vegetatief is, heeft Godfried een VeGe Indicator ontwikkeld (zie figuur 2). Het dient als hulpmiddel om telers te helpen bepalen of hun visuele waarneming congruent is met meer objectieve metingen. Er wordt rekening gehouden met de breedte van het kop van de plant, de afstand van de top van de plant tot de eerste bloeiende tros, de afstand van de eerste bloeiende tros tot de volgende tros eronder en de bladoppervlakte-index.

De breedte van de kop wordt geregistreerd in mm, alle andere metingen zijn in cm. Voer in de gele cellen de actuele meetwaarden uit de gewasregistratie in. Daaronder staat de richtlijn voor elke meting. Telers kunnen de richtlijnen wijzigen, zo kan de kopbreedte voor een snoeptomaat bijvoorbeeld 7-9 mm zijn in plaats van 8-11 mm.

De berekende waarde in de rode cel is de VeGe Indicator. Een waarde boven de 100 betekent dat de plant vegetatief is, onder de 100 is de plant generatief. Een exemplaar van deze calculator kan worden gedownload van Godfried's website.

Uit de berekeningen blijkt bijvoorbeeld dat als de VeGe Indicator te vegetatief is (de score is te hoog), de actie van meer bladplukken leidt tot een lagere score (generatieve actie).


Figuur 2; VeGe Indicator rekenmachine.

De semi-gesloten kas
Is het in een semi-gesloten kas anders als het gaat om vegetatieve en generatieve sturing? Ja en nee, zegt Godfried. Hoe je vegetatieve of generatieve acties kunt creëren verandert niet.

Wat anders is, is dat de continue luchtbeweging een constante vegetatieve impuls geeft. De bladeren worden aangemoedigd om de hele tijd te transpireren! De plant zal grotere bladeren maken en zal zijn suikers daar naartoe sturen, in plaats van naar de tomaat.

Telen in een semi-gesloten kas is telen in een vegetatieve omgeving. Voeg daar het feit dat de meeste semi-gesloten kassen in warmere klimaten met veel zonlicht staan aan toe; dan kan men begrijpen waarom de plant alleen maar bladeren wil maken.

Dus hoe is dit op te lossen? Godfried heeft in eerdere bijdragen al gesproken over het verminderen van de ventilatorsnelheid, maar er zijn nog veel meer instrumenten. Godfried zal het daar in de eerstvolgende bijdrages over hebben. 

Dit artikel maakt deel uit van een serie over het telen in een semi-gesloten kas. Lees hier meer over no-go's voor semi-gesloten kassen, koelinghet verschil tussen semi-gesloten en kassen met het Pad&Fan-concept ehoe teleurstelling door ongewenste luchtstromen kan worden vermeden, net als teleurstelling door te vegetatieve gewassen of de onjuiste luchtvochtigheid in de kas, ook in tomaat. De laatste artikelen gingen over het aanhouden van een hogere luchtvochtigheid in de nacht en CO2-doseren in semi-gesloten kassen

Voor meer informatie:
Glasshouse Consultancy
www.glasshouse-consultancy.com

Godfried Dol
LinkedIn
godfrey@glasshouse-consultancy.com
+81 80 700 94 006.

 


Publicatiedatum:



Ook onze nieuwsbrief ontvangen? | Klik hier


Ander nieuws uit deze sector:


Schrijf je in voor onze dagelijkse nieuwsbrief om al het laatste nieuws direct per e-mail te ontvangen!

Inschrijven Ik ben al ingeschreven