Telers en VCBT kijken samen kritisch naar blutsschade

Bij de oogst, sortering en het transport ondervinden groenten en fruit veel schokken. Te grote schokken kunnen aanleiding geven tot geblutste vruchten. Om schokken te registreren en een idee te krijgen van blutsschaderisico gebruikt het Vlaams Centrum voor Bewaring van Tuinbouwproducten (VCBT) een elektronische vrucht. Kritisch kijken naar machines leidt vaak tot eenvoudige goedkope aanpassingen die de productkwaliteit spectaculair verbeteren. De teler speelt hierbij een belangrijke rol.

 

De elektronische vrucht: even voorstellen

De elektronische vrucht (IRD, Techmark, Inc., Lansing, Michigan, USA) (Figuur 1) is ontwikkeld om op een nauwkeurige manier schokken te registreren die vruchten of groenten ondervinden tijdens het verhandelen. In de vrucht zit een versnellingsmeter die de schokken opmeet, een microprocessor die de data registreert en de berekeningen uitvoert en een oplaadbare batterij. Hierdoor kan de elektronische vrucht, die een appel, tomaat of paprika nabootst in de keten, de data registreren zonder koppeling aan de computer. De vrucht is in staat om de maximale versnellingen van de schokken te analyseren.


de elektronische vrucht (blauwe bol) (IRD, Techmark, Inc., Lansing, Michigan, USA)

Blutsschade opgemerkt? Testen, machines aanpassen en weer testen.

Meestal test VCBT een machine of transport wanneer er klachten van schade zijn bv. blutsschade op de tomaten of paprika’s. Vaak vermoedt een teler wel waar de problemen zich situeren nl. in het transport of bij de sortering. De test bestaat erin om de elektronische vrucht enkele keren het volledige traject te laten volgen. Vooraf worden de kritische punten in het traject al vastgelegd. De opgemeten schokken kunnen meteen na de test uitgelezen worden. Er is onmiddellijk te zien waar in het traject de grootste schokken voorkomen en of deze al of niet aanleiding geven tot blutsschade. VCBT heeft hiervoor zelf blutsgrenzen vastgelegd op basis van eigen onderzoek en literatuuronderzoek.

Als schokken zich boven de grens bevinden, kunnen ze aanleiding geven tot blutsschade. Alle geregistreerde schokken die onder de grens liggen zijn aanvaardbaar. Wanneer we nu weten waar in het traject de schade optreedt, zal meteen na de metingen getracht worden om samen met de teler kleine technische verbeteringen aan te brengen. Te denken valt aan: borstelrollen afstellen, zachte materialen aanbrengen, … De teler kent zijn machine het best, zijn inbreng is vaak erg belangrijk. Nadat dit is gebeurd, zal de test opnieuw doorlopen worden, hopelijk met een beter resultaat. Op die manier is meteen duidelijk welk effect de aanpassing heeft gehad op het blutsschaderisco in het traject. Soms zijn deze kleine aanpassingen onvoldoende en moet de machinefabrikant er worden bij gehaald voor een ingrijpender aanpassing. Uiteraard zal ook hierna nog eens getest worden.

Voorbeelden uit de praktijk

Uit tal van metingen is gebleken dat eenvoudige aanpassingen aan een sorteerlijn (appel, tomaat, paprika,…) het blutsschaderisico goed kunnen beperken:
  1. Het is belangrijk dat de valbrekende borstelrollen laag genoeg worden ingesteld zodat de val van de vruchten voldoende kan gebroken worden.
  2. De blutsschadegevoeligheid is het grootst wanneer een vrucht op harde oppervlakken valt (bv. gewone transportband). Daarom is het aangewezen om, daar waar mogelijk, zachtere dempende materialen zoals rubber, schuimvulling, etc. te gebruiken.
  3. Ter hoogte van de val van de vruchten in de sorteercupjes is het noodzakelijk om de verenkelaar en de borstelrol goed op elkaar af te stemmen.
  4. Het aanbrengen van plastic flappen (Figuur 4) bij een gewone kistenlediger vangt een groot deel van de schokken op wanneer de vruchten op de transportband vallen.

Oogstmethodes

Om paprika’s te oogsten gebruiken vele telers een oogstkoker of een oogstgoot. De vruchten worden door een koker/goot geleid, komen vervolgens via een dempende schuimrubber of netje in de oogstcontainer terecht. De val van de vruchten in de container moet goed gebroken worden om blutsschade te vermijden. Dit is vooral van belang wanneer de container nog leeg is. De oogstcontainers zijn wel uitgerust met schokabsorberend materiaal maar toch is dit niet voldoende om blutsschade te vermijden. Het gebruik van een valbrekend net of schuimrubber is noodzakelijk. Uit metingen is gebleken dat het netje de val beter kan breken dan de schuimrubber. Wanneer de oogstcontainer gevuld geraakt met vruchten valt het voordeel van het netje zo goed als weg. De vruchten vallen tegen elkaar en niet tegen de bodem of rand van de oogstcontainer waardoor de schokken veel kleiner worden en er minder kans is op blutsschade.

Technologische adviesdienst van VCBT

De technologische adviesdienst van het VCBT biedt de metingen met de elektronische vrucht gratis aan voor telers die aangesloten zijn bij een Belgische tuinbouwveiling. De metingen geven een goed idee of sorteerlijnen of andere machines goed zijn afgesteld. De meeste kritische punten voor blutsschade tijdens sortering en transport kunnen op deze manier gemakkelijk opgespoord worden. Heb je problemen met blutsschade, wil je je sorteerlijn of oogstmachine laten testen, aarzel dan niet om ons te contacteren!

Contact: Adviesdienst VCBT
Tel. 016-32.27.32
GSM: 0476-98.26.54
els.bobelyn@biw.kuleuven.be
ann.schenk@biw.kuleuven.be

Publicatiedatum:



Ook onze nieuwsbrief ontvangen? | Klik hier


Ander nieuws uit deze sector:


Schrijf je in voor onze dagelijkse nieuwsbrief om al het laatste nieuws direct per e-mail te ontvangen!

Inschrijven Ik ben al ingeschreven